mRNA aşıda yeni ihtiyaçlara yöneldik!

Yasemin SALİH
Yasemin SALİH İYİLİK FABRİKASI yasemin.salih@dunya.com

mRNA tabanlı COVID-19 aşı çalışmalarını ikinci fazla durdurduğunu duyuran Sanofi Pasteur, yoluna iki ayrı planla yürüyecek. Sanofi Türkiye, Levant ve İran Genel Müdürü Karine Labaky, şirketin aşıda yeni planlarını DÜNYA’ya anlattı.

Global ilaç şirketi Sanofi’nin aşı iş birimi olarak faaliyet gösteren Sanofi Pasteur’den COVID-19 çalışmalarına ilişkin dikkat çekici bir açıklama geldi. Açıklamada mRNA tabanlı COVID-19 aşı adayıyla ilgili çalışmaların Faz2 aşamasında durdurulduğu belirtiliyordu.

Sanofi Pasteur Türkiye, Levant ve İran Genel Müdürü Karine Labaky, şirketin aşıda birkaç koldan araştırmalarını yürüttüğünü belirtti. DÜNYA’ya özel açıklamalarda bulunan Labaky, hem rekombinant aşı hem de mRNA platformuna dair yeni planları anlattı.

Pandeminin ilk aylarından bugüne ne değişti?

Pandemide dünya aşıların halk sağlığı için ne kadar önemli olduğunu gördü. Biz de iki ayrı platformda aşı çalışmaları başlattık. Bugün gelinen noktada dünya nüfusunun önemli bölümü aşılandı. 2022’nin ortasında dünya çapında yetişkinlerin yüzde 70-80’inin aşılanmış olacağı öngörülüyor. Avrupa Birliği’nde şu anda toplumun yüzde 70’i aşılanmış durumda. Tüm dünyada kişi başı üçer dozluk aşı planı var. Ancak bir yandan yeni varyantlar çıkıyor ve aşıların etkinliklerini değiştiriyor.

Sanofi Pasteur bu ortamda ne yapıyor?

Bizim bu süreçte üzerinde çalıştığımız iki farklı aşı adayımız var. Biri mRNA teknolojisinde. Bunun için yine bir Sanofi kuruluşu olan Translate Bio ile çalışmaları yürütüyoruz. Diğer aşımız da adjuvanlı rekombinant protein bazlı aşı adayı. Bu, zaten lisanslı, kanıtlanmış, yenilikçi bir platform. Bu çalışmayı BARDA ve GSK şirketleriyle birlikte yürütüyoruz. Şu anda aşı adayımız final seviyesinde. Faz 3’teyiz. Bu aşı çalışmasını iki ayaklı yürütüyoruz. Biri ilk doz diyebileceğimiz “primer” doz için, diğeri de dünyanın asıl yöneldiği, hatırlatma dozları için. Şu anda hatırlatma dozlarıyla ilgili ABD, Avustralya, Fransa, İngiltere’de Faz 3 çalışmaları yapılıyor. Bu yılın son çeyreğinde hatırlatma dozlarının piyasaya çıkması bekleniyor.

Neden hatırlatma dozuna bu kadar zamanı ve bütçeyi ayırıyorsunuz?

Biz dünyanın bu noktada hatırlatma dozlarına daha çok ihtiyacı olacağını öngörüyoruz. Çünkü yüksek sayıda insan, birincil dozları yaptırdı.

Buna paralel olarak yaptırmayanlar için de birinci doz aşı çalışmaları yürütüyoruz. Klinik süreç iki ayaklı devam ediyor. Bahsettiğimiz rekombinant aşının çok olumlu sonuçları oldu.

Güçlü hatırlatma yapıyor, pek çok varyantı kapsıyor. Faz 2 sonuçlarına göre aşı adayı, ikinci dozu alan tüm yaş gruplarında yüzde 95 ila yüzde 100 oranında antikor üretme yeteneğine sahip. Aşının platformu halihazırda kurulu.

Peki anlaşmaları yapıldı mı?

Yıllık üretim kapasitesi 1 milyar doz olarak planlandı. Ön anlaşmalar da yapılmış durumda. 20 AB ülkesiyle primer dozlar için ön anlaşma sağlandı. Birden fazla ülkede üretimi yapılacak.

mRNA tabanlı COVID-19 aşısı neden durduruldu?

mRNA tabanlı COVID-19 aşı geliştirme çalışmalarına Mart 2020’de başladık. Çok heyecan verici sonuçlar aldık. Testlerin sonunda enjeksiyondan iki hafta sonra virüsü nötrolize edici antikor oranının yüzde 91-100 arasında olduğu ortaya çıktı. Herhangi bir yan etkiye de rastlanmadı.

Bu sonuçlar ve şu anda dünyadaki diğer aşı çalışmaları da gösteriyor ki mRNA platformu kendini kanıtlamış bir teknoloji. Ancak gelinen noktada durup, dünyada halk sağlığı açısından ihtiyaçlar hangi yönde gelişiyor diye baktık. COVID-19’dan başka sorunlar da var. Bu nedenle mRNA platformunda COVID için çalışmaları ikinci fazda durdurduk. mRNA çalışmaları başka hastalıklara yönelik aşılar için devam edecek. Bunun için de bir mRNA Mükemmeliyet Merkezi kuruldu. Şu anda ekipler oluşturuluyor. Plan, 5 yıl boyunca bu merkeze yıllık 400 milyon euroluk yatırım yapmak. Modifiye mRNA taknolojisi üzerinde çalışıyoruz.

Grip aşısında bu yıl sorun olmayacak

Hükümetlerle görüşmelerimiz halen devam ediyor. Büyük hacimlerde çalışıyoruz. Türkiye için de kotayı artırdık. Geçen yıldan en az yüzde 50 daha fazla aşı tedarik edilecek. Vatandaşların bütün sezon boyunca grip aşısına ulaşmalarını sağlayacağız. Çünkü grip aşısı da bütün dünyada otoritelerin önceliği haline geldi.

Türkiye’de Aşı Mükemmeliyet Merkezi kurmak istiyoruz

Bu yıl yerel olarak aşı üretimimizin 10’uncu yaşını kutladık. Sanofi Pasteur, dünyada ilk kez beşli aşısının teknolojisini bir ülkeye aktardı. Türkiye, bu anlamda Sanofi için önemli ülkelerden biri. Şimdi planımızda Türkiye’de bir “Aşı Mükemmeliyet Merkezi” kurmak. Tüm Ortadoğu, Afrika pazarlarına hizmet verecek bir merkez olmasını hedefl iyoruz. Burada veri üretimi, epidemoyoloji, aşılarla ilgili çoklu araştırmalar yapılmasını planlıyoruz.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar