Nakit para eriyor

Avrupa Birliği’nin (AB) 27 ülkesinin liderleri geçen hafta Brüksel’de ya­pılan zirvede, Ukrayna’ya 90 milyar euro kredi verme kararı aldı. Macaristan, Slo­vakya ve Çek Cumhuriyeti kararın dışın­da tutuldu.

Avrupa’daki dondurulmuş Rus varlıkla­rının Ukrayna’ya tazminat kredisi olarak verilmesinden vazgeçildi. “B planı” olarak nitelendirilen “ortak borç” devreye gir­di. AB, önümüzdeki iki yıl boyunca Ukray­na’nın bütçe ve askerî ihtiyaçlarını karşı­lamak üzere 90 milyar euro toplamak için ortak borçlanmayı kabul etti. Geri dönüşü olmayan kredi anlaşması uyarınca AB, Uk­rayna’dan 90 milyar euroyu Rusya’nın sal­dırılarına son vermesi ve savaş tazmina­tı ödemeyi kabul etmesinin ardından geri ödemesi istenecek.

Bütün Avrupa’da Noel dönemi yaşanır­ken, “Noel pazarı” verileri de açıklandı. “Noel pazarı”nda perakende harcamala­rının İngiltere’de 103,9 milyar euro, Al­manya’da 85,24 milyar euro, Fransa’da 71,65 milyar euro, İtalya’da 43,04 milyar euro, İspanya’da 30,6 milyar euro, Hollan­da 15,13 milyar euro ve Belçika 11,18 mil­yar euro olacağı tahmin ediliyor. Geçen yıla oranla harcamaların yüzde 3,5 artma­sı bekleniyor.

Ukrayna’ya 90 milyar euro kredi ver­mekte zorlanan AB’nin sadece 6 üye ülke­sindeki “Noel Pazarı”nda perakende har­camalarının toplamı 256,84 euro.

“Noel pazarı” hacminin yaklaşık 350 milyar euro olduğu AB genelinde nakit pa­ra kullanımı azalmasına rağmen, tüm öde­melerin yarısından fazlası hala nakit pa­rayla yapılıyor.

Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 40 bin katılımcıyla yaptığı bir araştırmaya gö­re, Euro bölgesinde 2024 yılında tüm iş­lemlerin yarısından fazlası (yüzde 52) na­kit olarak gerçekleştiriyor.

Euro bölgesindeki 20 ülkeden 11’ünde nakit en sık kullanılan ödeme yöntemi ve ülkelerin yaklaşık yarısında işlemlerin yüzde 45 ila yüzde 55’ini oluşturmakta. Euro bölgesinde nakit kullanımı Hollan­da’da yüzde 22 ile en az Malta’da ise yüz­de 67 ile en fazla nakit ödeme yapan ülke­ler oldu.

Avrupa Merkez Bankası verilerine gö­re, Euro bölgesinde nakit ödeme oranları Malta’da yüzde 67, Slovenya’da yüzde 64, Avusturya’da yüzde 62, İtalya’da yüzde 61, İspanya ve Slovakya’da yüzde 57, Hırvatis­tan’da yüzde 55, Portekiz, Yunanistan ve Litvanya’da yüzde 54, Almanya’da yüzde 53, İrlanda’da yüzde 49, Güney Kıbrıs Rum Kesimi’nde yüzde 48, Letonya’da yüzde 45, Fransa’da yüzde 43, Belçika ve Estonya’da yüzde 39, Lüksemburg’da yüzde 37, Fin­landiya’da yüzde 27 ve Hollanda’da yüzde 22 olduğu açıklandı.

Dijital ödemeler hızla yükseliyor

Avrupa’da nakit ödeme yerine banka kartı veya akıllı telefonlarla temassız öde­me gibi dijital ödeme yöntemlerinin be­nimsenmeye başlıyor.

Avrupa’da nakit paranın Orta, Doğu ve Güney Avrupa’da hala önemini korurken, Kuzey ve Batı Avrupa’nın dijital ödemelere çok daha fazla güvendiği belirtiliyor. Avru­pa Merkez Bankası nakit paranın küçük tu­tarlı alışverişlerde en sık kullanılan ödeme yöntemi olduğunu, ancak 50 euro üzerin­deki ödemelerde dijital ödeme yönteminin benimsendiğini ortaya koydu.

Nakit gizliliği koruyor

Avrupa’da insanların ödemelerde hala na­kit para kullanmalarının nedeni olarak “na­kit paranın anonim olması ve mahremiyeti koruması” gerekçe olarak kabul ediliyor.

Euro bölgesinde nakit para kullanımı­nın algılanan avantajlarını tüketiciler, yüz­de 41 “gizliliğimi koruyor”, yüzde 35 “har­camalarımın bilincinde olmamı sağlıyor”, yüzde 30 “daha hızlı çözüm sağlıyor”, yüz­de 28 “daha fazla yerde geçiyor”, yüzde 21 “daha kolay”, yüzde 20 “daha hızlı” ve yüz­de 18 “daha güvenli” olarak nitelendiriyor.

Avrupa Merkez Bankası verilerine gö­re 40 yaş altındaki tüketicilerin işlemle­rinin yüzde 50’sinden daha azında nakit kullandığını gösterirken, 65 yaş ve üzeri bireylerin yüzde 57’si nakit ödeme yönte­mini benimsiyor.

Bu arada, AB istatistik kurumu Eurostat’a göre euro bölgesinde yıllık enflasyonun 2025’te yüzde 2,2 olarak tahmin ediliyor.