Ömür dediğin…

Avrupa Birliği (AB) verilerine göre Madrid ve Milano’da yaşam süresi­nin daha uzun olduğu ve AB ülkelerinde kadınların erkeklerden beş yıl daha uzun yaşadığını ortaya koydu.

AB istatistik bürosu Eurostat’ın açık­ladığı 2024 yılı verileri, AB’de kadınla­rın ortalama yaşam süresi 84,1 yıl, er­keklerin ise 78,9 yıl. AB’de ortalama ömür yaşam süresi 81,5 olarak açıklan­dı. Eurostat verileri, dünyanın Covid-19 korona pandemisi ile başlayan düşüş trendinden tamamen kurtularak, yaşam süresi pandemi öncesi 2019 yılındaki beklentinin de üzerine çıkmış olduğunu ortaya koyuyor. İstatistiksel olarak, AB ülkelerinde 2024 yılında doğan bir be­beğin ortalama 81,5 yaşına kadar yaşa­yacağı öngörülüyor. Bu rakam 2023 do­ğumlulara kıyasla bir ay daha uzun bir ömür…

AB ülkelerinde, yaşam süresi oranı ül­keden ülkeye önemli ölçüde değişiklik gösteriyor. Letonya’da kadınlar erkek­lerden neredeyse on yıl daha uzun ya­şarken, Hollanda’da bu fark yaklaşık üç yıl ile sınırlı kalıyor. Almanya ise Avrupa ortalamasına yakın. Almanya’da kadın­ların yaşam süresi 83,5 yıl, erkeklerin ise 78,9 yıl. Almanya’da ortalama yaşam sü­resi ise 81,2. AB’de dört bölge 85 yıl veya üzerinde yaşam süresi ortalamasına sa­hip. Zirvede 85,7 yıl ile İspanya’nın baş­kenti Madrid ve çevresi yer alıyor.

Mad­rid’i 85 yıl ile Kuzey İtalya’nın Trento ve Bolzano kentleri ve İsveç’in başkenti Stockholm takip ediyor. AB’de en düşük ortalama yaşam süresine sahip bölgeler ise Bulgaristan’ın kuzeyinde, Roman ve Türk azınlıkların da yoğun olarak yaşa­dıkları Severozapaden’de yaşam süresi 73,9. AB verilerine göre, aday ülke olan Türkiye’de ortalama yaşam süresi 79 yıl olarak tespit edildi. Eurostat verilerine göre, Türkiye’de ortalama yaşam süresi erkeklerde 76,4 ve kadınlarda 81,7 yıl ol­duğu belirtiliyor…

Sağlıklı yaşamın sırrı

Sağlıklı yaşamın sırrının “düzenli spor”, “sebze” ve “dost edinmek” olduğu ileri sürüldü. Ömür süresi ve yaşam ka­litesini araştıran Science dergisinde ya­yımlanan bir araştırmaya göre, yaşlan­mak istemeyenlerin haftada beş kez spor yapması, her gün sebze tüketmesi ve çok sayıda arkadaşa sahip olması gerektiğini ileri sürüldü.

Science makalesine göre yaşam bek­lentimiz “dış etkenlere” bağlı olsa da gen­lerimizin de ömür süremizi belirleyici ol­duğu ifade edildi. Danimarkalı yaşlanma araştırmacısı Morten Scheibye-Knud­sen, yaşlanmaya dair anlayışımız üze­rindeki genlerimizin etkisini “ne kadar yaşadığımız, ebeveynlerimizin ne kadar yaşadığına bağlı” olarak nitelendiriyor. Genlerimiz nasıl olursa olsun, “yaşam tarzımızın yaşam süresini yaklaşık 20 yıl etkileyebileceği” de yadsınamaz bir ger­çek. Araştırmaya göre, “sigara içmek” ömrümüzden yedi yıl, “sağlıksız beslen­me” on yıl, “spor yapmamak” yedi yıl kay­bettirebilir insanoğluna.

“Dışsal ölümcüllük”

Bilim insanları, yaşam süresinde “dış­sal ölümcüllük” kavramının da önemi­ne vurgu yapıyor. Bilim insanları, kaza veya bulaşıcı bir hastalık gibi ölüm ne­denini dışarıdan gelen etkenler görmez­den gelirseniz, genetik açıdan benzer iki kardeşin yaşam süreleri tamamen farklı olabileceğine ve genlerin yaşam beklen­tisi üzerindeki etkisinin yanlış biçimde düşük hesaplanmasına yol açabileceğine dikkat çekiyor.

Science dergisinde yayımlanan maka­lenin yaşlanma araştırmaları açısından bir dönüm noktası olabileceğini belirten araştırmacı Ben Shenhar, “Yüz yaşını ge­çenlerin yarısının ağır bir hastalığı yok. Bu çılgınca! Bu insanları koruyan genler olmalı ve artık bunları daha hedefli araş­tırabiliriz. Özellikle de dışsal etkenlerin yaşam beklentisi üzerindeki etkisinin gi­derek azaldığı bir dönemde araştırmalar sürdürülmeli” diye konuştu.

Sonuçta, düzenli spor yaparsak, her gün sebze tüketirsek, iyi dostlar edinir­sek, sigara içmezsek, “ömür dediğimiz”in şeyin neredeyse yüzde 50 oranında her şey insanın kendi elinde…