Otizmli çalışanlar için iş koçları yetiştirelim!

Yasemin SALİH
Yasemin SALİH İYİLİK FABRİKASI yasemin.salih@dunya.com

Fransız ortak Andros’un yürüttüğü otizmli çalışan modelini örnek alan Eker, projeyi yaygınlaştırmak istiyor. İŞKUR, Fransa ve Hollanda’nın katıldığı bir Erasmus programıyla otizmli çalışanlara iş koçları yetiştiriliyor. Nevra Eker, “Devlet iş koçları için şirketlere destek vermeli” diyor.

Fransa’nın meyve odaklı gıda devi Andros, reçelleri ve meyveli süt ürünleriyle tanınıyor. Şirket 2006’da Bursa merkezli Eker ile yüzde 50 ortaklık yaparak Türkiye’de adını duyurdu. Her ortaklıkta olduğu gibi plan; finansman, üretim yetenekleri ve pazarda sinerji oluşturmaktı. En azından ekonomi sayfalarında öne çıkan bunlardı.

Oysa bu ortalık içinde kar olmayan, insan odaklı bir alanda önemli bir sinerjiyi daha doğurdu. Engelli istihdamında ilham veren bir deneyimin de paylaşılmasına aracı oldu. Eker Süt Ürünleri Genel Müdür Yardımcısı Nevra Eker, “Yüreğimize dokunan bir iş” dediği bu süreci şöyle anlatıyor: “Andros’un yöneticilerinden birinin oğlu otizmliymiş. Fransa’daki fabrikada otizmli gençlerin istihdamıyla ilgili bir proje başlatmış. Sonra bunu bana ve Ahmet’e (Ahmet Eker) anlattı. Biz de görmek istedik. Buradaki İK direktörümüz ve Tohum Otizm Derneği’nin yetkilileriyle kalkıp Fransa’ya gittik. Orada otizmli bireylerin iş hayatına katılımıyla ilgili müthiş bir çalışma yapılmış. Sadece istihdam değil, yaşam evi de düşünülmüş. Oradaki süreci gözlemledik. Sonra projeyi Türkiye’ye taşımaya karar verdik. Andros Group Yönetim Kurulu Başkanı Jean-François, odağımızı söyledi: Asıl önemli olan bu gençlere önemli bireyler olduklarını hatırlatmak, özgüven ve saygınlık kazandırmak.”

Jean-François’dan alınan bilgilerle Türkiye’ye döndü Eker ekibi. Hemen otizmli bireyler için fabrikada çalışma ortamını hazırlayacak bir ekip kuruldu. Bu ekip Tohum Otizm Vakfı’ndan eğitim aldı. Bu ekibe, “iş koçu” denildi. Görevleri otizmli çalışanların danışmanı olmaktı.

Her iş koçu, üç otizmli bireyden sorumlu olacaktı. Bursa’da yerel otizm dernekleriyle temasa geçildi. Çalışabilecek otizmli gençler belirlendi. 18-25 yaş kriteri konuldu. Bir yandan da fabrikadaki diğer çalışanlara otizmle ilgili eğitim veriliyordu.

Aileleri ikna etmekte zorlandık

Eker, “Öyle bir talep aldık ki, bunun büyük bir ihtiyaç olduğunu anladık. Gençler arasında meslek lisesi mezunları vardı. Doğru yoldaydık ama aileleri ikna etmekte zorlandık” diyor.

Ebeveynler endişeliydi. Nevra Eker, bu süreçte ‘yapamaz’ ya da ‘birkaç ay sonra işten çıkarılırsa üzüntü yaşar’ gibi cümleleri sıklıkla duyduklarını söylüyor.

İş koçu da istihdam etmek gerek!

Eker’de otizmli bireylerin istihdamı 2018’den bu yana sürüyor. Otizm riski, erkeklerde kadınlara oranla dört kat daha fazla olduğu için erkek oranı daha fazla. Nevra Eker, şu anda 11 olan otizmli çalışan sayısını artırmak istediklerinin altını çizerken, “Veri giriş sorumlusu olan çalışanımız var. Genellikle paketleme, ambalaj, ayıklama, kasa hazırlama gibi bölümlerde istihdam ettik bu çalışanları. Otizmli bireyler rutin işleri daha konsantre ve hatasız yapabiliyorlar. Güvenlik sorunu olmayan alanlarda görevlendirmeler yaptık” diyor.

Daha fazla otizmli çalışan hedefi; çok ortaklı bir programa yönlendirmiş Eker’i. Nevra Eker bunun nedenini ‘iş koçu gerekliliği’ olarak özetliyor. Diyor ki; “Bu bireylerin iş koçuna ihtiyaçları var. Yani otizmli bireyi istihdam ederken iş koçunu da istihdam ediyorsunuz.

Sınır ötesi eğitim projesi!

Eker ve İŞKUR, otizmli bireylerin istihdamında kilit rol oynayacak iş koçlarını yetiştirmek için iş koçu eğitim programı başlattı. Bu meslekle ilgili bir eğitim formatı oluşturmayı planladıklarını söyleyen Nevra Eker, işi sınır ötesine taşıma kararı aldıklarını da belirtiyor. Eker’in paylaştığı proje aslında bir tür Erasmus programı gibi. Detaylarını şöyle sıralıyor: “Bu yedi ortaklı bir proje olacak. Hollanda, Fransa ve Türkiye arasında üniversitelerin de dahil olduğu iş koçları yetiştirme projesi başlatıyoruz. Bunun için bir eğitim kılavuzu oluşturuyoruz. İŞKUR liderlik ediyor. Programı tamamlayanlara iş koçu sertifikası verilecek. 140 bin euroluk bütçesi olan proje üç yıl sürecek. Her 44 kişiden biri otizmli. Bu çok önemli bir toplumsal konu. Projeyi olabildiğince her şirkete anlatalım ve yaygınlaştıralım istiyoruz. Onlar da kendi iş koçu kadrolarını oluştursun. Engelliler için iş ve meslek danışmanları yetişecek.

Eker'de halen 11 otizmli çalışan bulunuyor. Otizmli çalışanlar için iş koçları görev yapıyor. Her bir iş koçu, 3 otizmliden sorumlu. Eker, iş koçu yetiştirmek için İŞKUR ile ortak bir çalışma başlattı.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar