"Pandemide kadınların tasarruf eğilimi arttı, altın ilk tercih oldu"

Yasemin SALİH
Yasemin SALİH İYİLİK FABRİKASI yasemin.salih@dunya.com

Türkiye’de kadının finans dünyasındaki etkinliğinin arttığını gözlemleyen Odeabank, pandemide tasarruf eğilimlerini araştırdı. Genel Müdür Mert Öncü, “Özellikle genç kadınların tasarruf isteği arttı. 18-24 yaşta altın hesabına ilginin yükseldiğini gözlemledik” diyor.

Kadınların işgücündeki etkinliğinin artması, Türkiye’nin tasarruf eğilimlerine de olumlu yansıyor. Araştırmalara göre Türkiye halen, tasarruf problemi yaşayan ülkeler arasında. Son dönemde gerek nüfusun yaş ortalamasının 32’lere gelmesi gerekse kadınların ekonomide kendilerini daha fazla göstermeye başlamalarıyla bu tabloda pozitif yönde gelişmeler gözlemleniyor. Dünya genelinde yaş ortalaması 30’ları geçen ülkelerin tasarruf eğilimlerinde artış yaşandığı düşünülürse bu, beklenmedik bir durum değil.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) Şubat 2020’de yayınladığı verilere göre nüfusu 83 milyonu aşan Türkiye’de, 2019’da yaklaşık 1.5 trilyon liralık tasarruf mevduatı toplandı. Bu rakam 2018'de 1 trilyon 153 milyar düzeyindeydi. Yani bir yılda Türkiye’de yüzde 25.4 oranında tasarruf artışı olmuştu. Kişi başı ortalama tasarruf miktarının 17 bin 394 TL’ye ulaştığının belirtildiği bu rapor, vatandaşın da bir önceki yıla göre 3 bin TL daha fazla kenara ayırdığını gösteriyordu.

COVID-19 sonrası ne oldu?

2019 verilerini sunan bu tablo, pandeminin etkisi altındaki Türkiye ekonomisini elbette çok yansıtmıyor. Toplamda COVID-19’un tasarruf eğilimlerine nasıl bir etkisi olacağına ilişkin net bir veri yok. Odeabank, resmin kadınlarla ilgili bölümünü ortaya koyan bir araştırmaya imza attı. “Kadınların Birikim Alışkanlıkları” adındaki araştırma, pandemi öncesi ve sonrasında olmak üzere iki ayakta gerçekleştirildi. Yöntem Araştırma Danışmanlık Şirketi tarafından yapılan araştırma, Türkiye temsili olarak 260 kadınla gerçekleştirildi. Araştırmanın sonuçlarını Odeabank Genel Müdürü Mert Öncü DÜNYA okurları için değerlendirdi. Topluma en iyi yatırım ürünleri sunma hedefiyle yola çıktıklarını ve bu araştırmayı önümüzdeki dönemde de tekrarlayacaklarını belirterek başladı sözlerine Öncü. Neden araştırmayı kadınlarla sınırlı tuttuklarını ise şöyle açıkladı: “Kadınların artan oranda işgücüne katılımlarının, ekonomik ve sosyal kalkınma hedefleri açısından büyük bir potansiyel ifade ettiğine inanıyoruz. Bunun tasarruf toplamına etkilerini ortaya koymak istedik. Birleşmiş Milletler Kadının Güçlenmesi Prensipleri Taahhütnamesi’ni imzalayan bir banka olarak kadınların ekonomik ve sosyal hayattaki rollerini ve yatırım alışkanlıklarını inceleyerek, tasarruflarını doğru yatırım araçlarında değerlendirmelerine yardımcı olmak amaçlarımızdan biri.”

Kadınların birikim ve tasarruf sahibi olarak sektörün önemli oyuncuları olduklarını ifade ediyor Öncü. Bu nedenle araştırmanın ilkini pandeminin en etkin olduğu mart ayında yapmışlar. Salgın öncesi ve sonrası kadınların birikim alışkanlıklarında bir farklılık oluşup oluşmadığını anlamak için araştırmayı temmuzda yinelediklerini söyleyen Öncü, şaşırtıcı bazı sonuçlar aldıklarını vurguluyor. Bu sonuçlardan biri, 18-24 yaş grubu kadınlar arasında birikim yapma eğiliminin salgınla birlikte artmış olması. Öncü bunu şöyle anlatıyor: “COVID-19 öncesi dönemde kadınların yüzde 94'ü aylık birikim yapma eğilimi gösterirken, salgınla birlikte bu eğilimin haftalık hatta daha sık olduğunu gözlemledik. Ayrıca yatırım aracı tercihlerinde de değişiklik oldu. Kadınlar pandemiyle birlikte altın hesabına daha fazla yatırım yapmaya karar verirken, vadeli mevduat tercihleri de arttı. Dövize yatırım da bu süreçte tercih edilen araçlardan biri oldu.”

EĞİTİM VE SAĞLIK İÇİN BİRİKİM YAPIYORLAR

- Odeabank Genel Müdürü Mert Öncü’nün açıkladığı araştırma sonuçlarına göre 260 kişilik hedef grubun yüzde 65'i salgın ilan edildikten sonra birikim sebeplerinde değişiklik olduğunu belirtiyor. Salgından önce aylık kazancının yüzde 11’inden fazlasını biriktiren kadınların oranı yüzde 28 iken, salgınla birlikte bu oran yüzde 56’ya çıkıyor. 

- Birikim motivasyonuna bakıldığında da kadınların salgın öncesinde olduğu gibi zorunlu gereksinimlere odaklandığı görülüyor. Öncü, “Salgının tasarruf yapma sebebinde değişiklik yarattığını söyleyebiliriz” derken, bu dönemde kadınların en çok eğitim ve sağlıkta değerlendirmek üzere para biriktirdiğini anlatıyor. Araştırmaya göre sağlık, pandemiyle birlikte birikim amaçlarında üçüncü sıraya yükselmiş.

- Salgınla birlikte “Elinizde fazladan 5 bin TL olsa ne yapardınız” sorusuna “Tasarruf” yanıtını veren kadınların oranı da yüzde 100’e çıkmış.

- Salgın öncesinde yatırım araçlarına bakıldığında gruplar arasında (ev kadını ve çalışanlar) fark bulunmazken, pandemiden sonra çalışan kadınların yüzde 55’inin altın hesabını tercih ettiği, ev hanımlarında ise bu oranın yüzde 32’de kaldığı görülüyor.

- Koronavirüs öncesi çalışanlar daha çok tatil (%17) ve araba almak için (%28) tasarruf ettiklerini söylerken, salgından sonra tatil hayali yüzde 12’lere geriliyor. Ev kadınlarının yüzde 44’ü ise bu soruya “Çocukların eğitimi için” yanıtını veriyor.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar