Pandemide kişi başı ortalama 6 kg şişmanladık!

Yasemin SALİH
Yasemin SALİH İYİLİK FABRİKASI yasemin.salih@dunya.com

Obezite, 21’inci yüzyılın en önemli ve yaygın sağlık sorunlarından biri olarak kabul ediliyor. Ne yazık ki yakın zamana kadar bu konuda Avrupa ülkelerinden olumlu ayrışan Türkiye de artık riskli ülkeler arasında. Dünyada hızla artan kentleşme ve beslenme sorunlarının obezite riskini yükselttiğine dikkat çekmek için her yıl 4 Mart, “Dünya Obezite Günü” olarak kabul edilmiş. Çeşitli etkinliklerle konunun uzmanları, obeziteyle ilgili farkındalık yaratmak için çalışıyor. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Başkanı Prof. Dr. Fahri Bayram, obezitenin COVID-19 pandemisinde öne çıkan bir risk faktörü olduğu için daha da önem kazandığını vurguluyor. Aynı zamanda Türkiye Obezite, Lipid Metabolizması ve Hipertansiyon Çalışma Grubu Başkanı da olan Prof. Dr. Fahri Bayram, DÜNYA’ya özel açıklamalarda bulundu.

Yüzde 32 ile Avrupa birincisiyiz

Fahri Bayram’ın verdiği bilgilere göre Türkiye, yüzde 32’lik obezite yaygınlığıyla yetişkin nüfusta Avrupa’da birinci sırada. Üstelik tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de pandemi döneminde fazla kilo ve obezite probleminin arttığını anlatan Bayram, kişi başı ortalama 6 kilogram şişmanladığımızı söylüyor. Diyor ki, “Pandeminin yarattığı stres ve kaygı, evde geçirilen zamanın artması, bu sürecin getirdiği sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve tedaviye ulaşımdaki güçlükler, uzun süreli sedanter ve hareketsiz hayat gibi faktörler obezite oranlarını artırdı, bu da büyük bir risk oluşturuyor.”

COVID-19 riski 2 kat fazla

Prof. Dr. Bayram’ın dikkat çektiği obezite ve koronavirüs ilişkisini bilimsel araştırmalar da ortaya koyuyor. Çalışmalara göre obeziteli bireylerin COVID-19 enfeksiyonuna yakalanma ve hastalığı daha ağır geçirme riski, normal kilolu bireylere göre daha yüksek. Prof. Dr. Bayram, bunun Türkiye için endişe verici olduğunu belirtirken, “Çünkü Türkiye'de kadınların yüzde 41’i, erkeklerin ise yüzde 20,5’i; yani toplam nüfusun yüzde 30,3’ü obez veya aşırı kilolu” diye açıklıyor bu durumu.

Bayram’ın verdiği istatistiklere göre Obezite, COVID-19 ile mücadeleyi zorlaştıran bir faktör. “COVID-19’a yakalanan bireylerin yüzde 46’sı obez. Bu bireylerin hastaneye yatma riski kilo problem olmayan kişilere göre yaklaşık 2 kat daha fazla” diyen Bayram, şöyle devam ediyor: “Ayrıca obezite; diyabet, hipertansiyon, yüksek kan basıncı, kan yağlarında yükseklik, koroner arter hastalığı, inme, çeşitli kanserler, uyku-apne sendromu, karaciğer yağlanması, reflü, safra yolları hastalığı, kısırlık, depresyon, eklem ve hareket sorunları gibi pek çok ciddi sağlık sorununa yol açıyor. Bu nedenle obeziteli bireyler koronavirüs ve virüse bağlı ölüm açısından yüksek risk altında. COVID-19 nedeniyle hastaneye yatırılan hastalarda hipertansiyonlu bireylerden sonra ikinci sırada obeziteli bireyler gelmektedir. İngiltere’de korona virüsten etkilenip yoğun bakım ünitesine alınan 10 hastadan yaklaşık 7’si obeziteli bireydir. New York City'de 5 binden fazla COVID-19 hastası arasında yapılan araştırma da, şiddetli obezitenin hastaneye yatış için yaştan sonra ikinci bir risk faktörü olduğunu ve yüzde 41.7 oranında hastanın da obeziteli birey olduğunu ortaya koymuştur.”

Obezite neden bir risk faktörü?

Prof. Dr. Fahri Bayram, Obezitenin neden koronavirüste bir risk faktörü olduğunu şöyle açıklıyor:

✓ Obezite direkt olarak bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkilidir, bağışıklık sistemi obezitede baskılanır ve enfeksiyonlara eğilim artar.

✓ Obeziteli bireylerde solunum yolu disfonksiyonu olması şiddetli COVID-19 riskini artırmış olabilir. Obeziteli bireylerin hava yollarında fazla yağ birikmesine bağlı olarak daha yüksek direnç vardır ve akciğer hacimleri daha küçüktür. Ayrıca solunum kasları daha zayıftır. Bu nedenle hipoventilasyon sendromu vardır. Bu durumda derin nefes alıp vermek oldukça zor olur.

✓ Tüm bu faktörler kişinin daha ağır zatürre geçirmesine neden olur. Ayrıca virus ACE-2 reseptörü olarak adlandırılan bir yolla hücre içine girer. Bu yo,l her dokuda olmak üzere yağ dokusunda da oldukça bol miktarda bulunur. Yağ hücresi ne kadar çoksa virus, o kadar içeri girer demektir.

✓ Araştırmalarda 50 yaş ve altındaki obeziteli hastalarda COVID-19 nedeni ile hastaneye yatış, hastanede ölüm ve mekanik ventilasyon riskinin daha yüksek olduğu bulundu.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar