Reel sektör teşvik ve destekleri: Ama nasıl?

Hangi program açıldı, hangi kurum ne kadar destek veri­yor, hangi başvuru çağrısı başladı, hangi alanlarda, hangi kalemler, hangi teşvikler var, işgücü-istih­dam-üretim-kapasite-yatırım-fi­nans teşviklerini, Ar-Ge, Ür-Ge, ihracat desteklerini hangi kuru­luşlar sağlıyor, nasıl ve hangi şart­larla veriyor?

Stratejik kapasite üretimi

Destekler teşvikler var, ama mi­marisi parçalı ve dağınık bir yapıda. Bütüncül yaklaşımlar ve koordinas­yon ihtiyacı var. Her biri kendi görev alanı içinde kıymetli araçlar gelişti­riyor. Farklı kurumlar, farklı diller, farklı veri talepleri, farklı değerlen­dirme mantığı, farklı takvimler.

Bürokrasinin yanında doğrudan bir verimlilik sorunu. Firmaların zamanını dağıttığı kadar kamu kay­nağının etki katsayısını da azaltmakta. Kurumlar ayrı ayrı çalışıyor; ama sistem toplamda yeterli çarpan etkisi üretebiliyor mu? Tek tek iyi niyetli prog­ramların varlığı, tek başı­na stratejik sonuç anlamı­na gelmiyor.

Beklenti, bu araçların birbirini tamamlayan bir sistem mantığı içinde çalışması.

Şirketler büyümeye, ürün geliş­tirmeye, yeni pazar açmaya ve mar­kalaşmaya ayırması gereken enerji­yi süreç yönetimine harcamamalı.

Teknoloji odaklı gelişim ve bü­yüme hedefi üzerinden baktığımız­da yazılım, veri, dijital servisler, si­ber güvenlik, yapay zeka ve platform ekonomisi bugün bütün sektörlerin rekabet gücünü belirleyen yatay bir güç alanına dönüşmüştür. Teknolo­ji alanında desteklerin uyumsuzlu­ğu yalnız ekonomik performansı dü­şürmez; uzun vadede milli kapasite inşasını da yavaşlatır.

Yazılım, yapay zeka, veri altyapı­ları, siber güvenlik ve dijital plat­formlar stratejik alanlardır.

Bu alanlarda güçlü şirketler üre­tebilmeli, ölçeklendirmeliyiz. Ba­ğımlılık riskimizi azaltmalıyız. Des­tekleri stratejik özerklik, veri ege­menliği ve kurumsal dayanıklılık ekseninde yeniden ele almalıyız.

Uyum yanında ortak veri mima­risi de önemli. Veri ortak değilse, dil ortak olmaz. Dil ortak değilse, değerlendirme ortak olmaz. Değer­lendirme ortak değilse de destek­ler birbirini güçlendiren bir yapıya dönüşemez.

Çözüm

Firma ne iş yapıyor, faaliyetle­ri, hangi ilde, ne üretiyor, kaç ki­şi çalışıyor, çalışan nitelikleri, ye­tenekleri, hedef pazarı, sermayesi, ihracatı, üretim kapasitesi, tekno­lojisi, fikri mülkiyet, patent, ser­tifikasyon verileri, yatırım arayışı vb verilere anında erişmek.. Ana­lizler ile üretim kapasitesini ihra­catını artırmaya yönelik olası teş­vik ve destekleri belirlemek. İle­tişime geçip, teklif etmek, birlikte analizler ve değerlendirmeler yap­mak. Bir yandan da farklı yetenek­lere sahip firmalarla ortak geliştir­me yapmalarını destekleyici öneri­ler sunmak.

Girişimi kurulduğu andan iti­baren tanıyan, yaşam döngüsün­de baştan sona izleyen, destek geç­mişini ve büyüme yönünü okuyan bir sistem ile daha hızlı karar alma imkanına sahip, bütüncül, sürek­li güncellenen, kurumlarca erişi­lip kullanılabilen Reel Sektör Ve­ri Omurgası. Bu yapının verisiyle akıllandırılan, uyumlu çalışan ya­pay zeka destekli Milli Bütünleşik Teşvik, Destek Sistemi. Güçlü Or­ganizasyon ve Koordinasyon.

Ortak akılla TOBB, bağlı odalar, sektör meclisleri, ihracatçı birlik­leri, STK’lar, üniversiteler, tekno­parklar, tekmerler, OSB’ler, finans kuruluşları, yatırım kuruluşları, veri kurumları, standardizasyon kuruluşları ve ilgili bakanlıklar arasında yeni bir koordinasyon ya­pısı ile gerçeğe dönüştürebiliriz.

Ne sağlar?

Mevcut veriyi stratejik akla dö­nüştürünce daha akıllı, daha sade ve daha uyumlu destek programı operasyonel kolaylık sağlar. Aynı bilgiyi farklı kurumlara tekrar tek­rar vermek zorunda kalınmaz. Ku­rumlar da aynı firmayı farklı pen­cerelerden parçalı biçimde görmek yerine, yaşam döngüsü içinde de­ğerlendirebilir. Fikir-ürünleşme aşaması, ilk müşteri eşiği, ihracata hazır durumu daha net görülebilir. Destekler başvuruya göre değil, ih­tiyaca ve evreye göre çalışır. Böyle­ce üretim kapasitesi, ihracat gücü ve yeni nesil sanayi dönüşümü açı­sından daha güçlü bir reel sektör oluşturabiliriz.