Resmi gerekçeler inandırıcılıktan uzak: Trump’ın ‘İran Savaşı’

Viyana İnsan Bilimleri Enstitüsü Daimi Araştırmacısı TIMOTHY SNYDER

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran'da rejim değişikliği savaşı başlatmasında dış politika motivasyonları hakkın­daki propagandası inandırıcılık noktasında zorlama bir eylemin yansıması. Çoğunluk ABD saldı­rısının Amerikan demokrasisini zayıflatmak, Donald Trump'ı zen­ginleştirmek ya da her ikisini de etkilemek amacıyla olabileceğini ima eder, vasat bir küresel obezi­tenin tarifini şimdiden yaptı bile.

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı büyük saldırıda, Trump neden ön­ce barışçıl bir şövalye sonrası aşırı saldırgan bir tutuma evrildi? Res­mi gerekçeye göre İran’ın nükle­er silah inşa etmesi söz konusu fa­kat bunu kanıtlayan en küçük bir belge bulunmuyor. Ayrıca yöneti­min 2025 yılının Haziran ayında İran'ın nükleer silah programını hava saldırılarında yok ettiği yö­nündeki tekrarlayan iddialarıy­la da uyuşmuyor. Trump'ın İslam Cumhuriyeti'nin demokratik bir rejimle değiştirilmesi gerektiği ısrarı da absürd bir talep aslında. Çünkü askeri karmaşalar ve rejim değişikliği savaşlarına karşı sert muhalefet, Trump'ın MAGA ha­reketinin temel ilkesi olarak kabul ediliyordu.

Bence savaş kararının iki ma­kul nedeni var. İkisi de meşru de­ğil: Bunlardan ilki Amerikan de­mokrasisini yok etmekle ilgili. İkincisi ise Trump yeterince para­sı yokmuş gibi kendini zengin et­mek istiyor. Elbette, dış savaşlar genellikle iç siyasetten kaynakla­nır ve çoğu zaman siyasi otoriter­lik ile kişisel yolsuzluk birbirini dışlamaz. Burada da durum böyle görünüyor.

Trump ailesine devasa yatırım yapan Körfez monarşileri

Peki, “İran'da rejim değişikli­ğinden doğrudan kimler faydala­nabilir?” Bu soruya da cevap ara­mak gerekiyor. İran gücüne karşı çıkan Körfez monarşileri, Trump ve ailesine büyük iş anlaşmaları sundu. Birleşik Arap Emirlikleri, Trump ailesinin kripto girişimi­ne yatırım yaptı. Trump Organi­zasyonu, Suudi anlaşmalarından büyük kâr elde etti. Ayrıca bazı Körfez hükümdarları Trump'ı doğrudan etkiledi. Katarlıların Trump'a lüks bir jet hediye et­mesi buna en iyi örnek olabilir. Dolayısıyla gelinen noktada ABD hükümeti, Trump ve ailesini zen­ginleştiren ülkelerin ortak düş­manına karşı askeri güç kullanı­yor. Bu bağlam, savaşla ilgili tüm haberlerde yer almalı. Bu yöne­timin şaşırtıcı derecede açık yol­suzluğu, ABD silahlı kuvvetleri­nin artık kiralık olup olmadığını sorgulamaya neden oluyor.

Elbette, amacım yılbaşından beri barışçıl protestocuların kit­lesel katliamına karışan acıma­sız bir rejimi savunmak değil. An­cak İran'ın otoriter ve yozlaşmış siyasi sistemine karşı daha etkili önlemler alınabilirdi. Sonuç iti­barıyla Amerikalılara şu anda de­vam eden savaşı sorgulamama­ları söylenecek. Ancak tam da bu noktada sorular sorulmalı, özel­likle Trump yönetimi hakkında bildiklerimiz göz önüne alındı­ğında…

İran'a yapılan saldırının ABD demokrasisini zayıflatmak, baş­kanı zenginleştirmek ya da her ikisi için olabileceğine dair bol­ca kanıt var. Bu varsayımları ka­nıtlayan kesin kanıtlar olmasa da savaş ilerledikçe ve kökenle­ri hakkında daha fazla şey ortaya çıktıkça takip edilmesi gereken verimli araştırma hatları şüphe­siz gözümüzün önünde duracak.

Savaş, bir hükümetin yanlış ey­lemlerini silmez ve vatandaşla­rı liderlerin saçma gerekçelerine inanmaya zorlamaz. Aksine, sa­vaş liderlerin gerçek niyetlerini ortaya çıkarmak için en iyi fırsatı bizlere verir. Trump’ın niyetinin ise kutsal bir amaca hizmet etti­ğini düşünecek kadar saf olmaya gerek yok. Petorolün musluğuna ağzını dayamış biri kana kana do­lar içiyor, hepsi bu!