Romanya’dan Türkiye ile ticarete darbe vuracak vergi yasası

Serbest Kürsü
Serbest Kürsü

Dursun KÜÇÜKASLAN - BDO Vergi Ortağı

Avrupa Konseyi 2017 yılından beri vergi kaçırma, vergiden kaçınma ve kara paranın aklanması gibi konulara karşı aksiyon alabilmek adına iki tane liste yayımlıyor. Bu listeler “Vergi Konularında İşbirliği Yapmayan Ülkeler Listesi” (1 Sayılı Liste) ve “Vergi Konularında İşbirliği Yapan Fakat İyi Yönetişim Konusunda Taahhütleri Bulunan Ülkeler Listesi” (2 Sayılı Liste). Listeler yılda iki kere güncelleniyor. Önümüzdeki ilk güncelleme Şubat 2021’de olacak.

1 Sayılı Listeye kara liste diyebiliriz. Bu listede yer alan ülkeler zaten işbirliği yapmayan ülke olarak nitelenmişler. Ülkelere baktığımız zaman Virjin Adaları, Seyşeller, Barbados, Fiji gibi zararlı vergi rekabeti yaptığı malum olan vergi cenneti diyebileceğimiz ülkeler var bu listede.

2 Sayılı Listede ise vergisel anlamda işbirliği yapan ancak bazı taahhütlerini yerine getirmesi beklenen ülkeler var. Bu listeye kara liste diyemeyiz, belki gri liste denebilir. Bu ülkelerin taahütlerini yerine getirip getirmediği gözlemleniyor.

Aralık 2019'da Konsey, zararlı vergi rekabeti ile daha etkin mücadele için üye devletlerin listelerde yer alan ülkelere 1 Ocak 2021 itibariyle aşağıdaki dört vergisel önlemden en az birini uygulaması konusunda karara vardı.

·         Listelerdeki ülkelerden gelen faturaların vergi matrahından düşülememesi

·         Listelerdeki ülkelerde faaliyet gösteren şirketlerin kontrol edilen yabancı kurum kapsamında değerlendirilmesi

·         Listelerdeki ülkelere yapılan bazı ödemelerden stopaj yapmak

·         Listelerdeki ülkelerden gelen kâr dağıtımlarını istisna dışında tutmak

Türkiye 2 Sayılı Listede yer alıyor

Şaşırtıcı bir şekilde Türkiye 2 Sayılı Listede yer alıyor. Türkiye’nin taahhüdü ise tüm Avrupa Birliği (AB) üye devletleri ile 31 Aralık 2020 tarihine kadar Otomatik Bilgi Değişiminin (OBD) etkili bir şekilde uygulanması konusunda somut ilerleme kaydetmek olmuş. Türkiye 31 Aralık 2020 itibari ile OBD’yi 78 ülkeden bilgi almak, 58 ülkeye de bilgi vermek şeklinde aktive etti. Bilgi değişiminin başlayacağı ülkeler arasında çoğu AB üyesi ülke de var. Ancak; Almanya, Hollanda, Belçika, Avusturya ve Fransa gibi gurbetçilerimizin yoğun olarak yaşadığı AB ülkeleri ile OBD 2020 sonu itibari ile başlatılmadı.

Konsey Şubat ayında toplanıp Türkiye’nin OBD’nin etkili bir şekilde uygulanması konusunda somut ilerleme kaydedip kaydetmediğini değerlendirecek. Bana göre somut ilerleme kaydedildi. Ama OBD’nin henüz aktive edilmediği ülkeler arasında AB’nin ağır topları olan Almanya, Fransa gibi ülkelerin olması Konsey’in ne şekilde karar vereceği konusunda tereddütler yaratıyor. Konsey’in Türkiye’yi 1 Sayılı Listeye alacağını düşünmüyorum. Ama 2 Sayılı Listeden de çıkarmayabilir. Bunu hepimiz göreceğiz.

Romanya çok sert bir adım attı

Romanya 2020 Aralık ayında önemli bir vergisel düzenleme yaptı. Yapılan düzenlemeye göre 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren Konsey tarafından ilan edilen 1 ve 2 sayılı listelerde yer alan ülkelerden gelen bütün faturalar vergi hesabında gider olarak kabul edilmeyecek.

Türkiye 2 Sayılı Listede yer aldığı için bu düzenleme neticesinde Türkiye’deki şirketlerden Romanya’ya düzenlenen faturalar Romanya’da vergi hesabında maliyet ya da gider olarak dikkate alınamayacak. Örneğin Romanya’daki bir şirket Türkiye’deki bir şirketten mal alıp sattığında Türkiye’den gelen malın faturasını maliyet olarak dikkate alamayacak. Ya da Romaya’daki bir fabrika Türkiye’den gelen hammaddeyle ürettiği ürünleri satarken Türkiye’den gelen hammaddeye isabet eden maliyeti dikkate alamayacak. Türkiye’den Romanya’ya satılan sabit kıymetlerin amortismanları Romanya’da gider olarak dikkate alınamayacak. Listeyi uzatmak mümkün.

Romanya neden böyle hareket etti?

Almanya, Fransa, İtalya gibi koca koca AB üyesi ülkeler henüz bir yaptırım uygulamamışken Romanya’nın tedarik zincirinde önemli yer tutan Türkiye’ye karşı neden bu kadar sert bir yaptırım uyguladığına anlam vermek güç. Romanya’daki meslektaşlarımıza sorduğumuzda muhtemelen yasa yapıcıların düzenlemenin sonucunu iyi hesap edemediğini ifade ettiler. Meslektaşlarımız Romanya’nın bu düzenlemeden geri adım atacağına kesin gözüyle bakıyorlar. Ancak bir an evvel geri adım atılması önemli, zira düzenleme şuan itibari ile yürürlükte. Ayrıca yapılacak düzenlemenin Türkiye’den 2021 başından beri gelen faturaları kavraması da önemli. Aksi halde Türkiye’den düzenlenen Ocak ayına ilişkin faturalar Romanya’daki şirketlere haksız vergi yükü yaratacak. 

Umarım Konsey Şubat ayında Türkiye’yi listelerden çıkartır da bundan sonraki süreçte diğer AB üyesi ülkelerle benzer sorunlar yaşanmaz.

 

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Vergide reform şart! 19 Nisan 2021