Rusya’da üretim yapan Türk şirketleri Doğu Avrupa’ya ürün satamıyor

KERİM ÜLKER
KERİM ÜLKER Perde Arkası kerim.ulker@dunya.com

24 Şubat’ta başlayan Rusya’nın Ukrayna’yı işgali tüm dünyayı tedirgin etmeye devam ediyor. Batı’nın keskin bir dille açıkladığı yaptırımlara her gün uzun bir liste ekleniyor. Enerjiden otomotive, sosyal medyadan giyime hemen hemen her sektörde hayata geçen yaptırımlar, bu alanda Rusya’yı neredeyse küresel piyasalardan izole edilir hale getirdi. Her ne kadar Kremlin, Sovyet Dönemi’ndeki gibi yerli üretime odaklanacağını söylese de işler pek Moskova’nın planladığı gibi ilerlemiyor. Öyle ki 28 Şubat’tan bu yana kapalı olan Moskova Borsası’nın açılışı yaptırımlara olumsuz bir tepki vereceği korkusuyla sürekli rötara giriyor.

Küresel sistemin sembol markalarının geri çekildiği, operasyonlarını durdurduğu Rusya’da Kremlin yönetimi alternatif tedarik için Çin’e yönlense de başta ABD olmak üzere Batı, Pekin Yönetimi’ni de yaptırım sürecine katmak istiyor.

TÜRK YATIRIMLARI 10 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE

Peki hem savaş hem de yaptırımlar Rusya’da yatırımları bulunan Türk şirketleri nasıl etkiliyor? Bugün Rusya ile Türkiye arasında ticaret hacmi 35 milyar dolar seviyesinde. Bunun önemli kısmını Rusya’dan sağlanan enerji karşılıyor. Beyaz eşyadan kişisel bakım ürünlerine, bankacılıktan cam sanayiye bir çok alanda Türk firmalarının Rusya’da yatırımı bulunuyor. Aralarında Koç Holding, Yıldırım Holding, FİBA, Şişecam Grubu, Hayat Kimya, Coşkunöz Holding, Rönesans Holding, ENKA, Zorlu Grubu, Rixos gibi Türk ekonomisinin önde gelen firmalarının bulunduğu yüzlerce Türk firmasının ülkedeki yatırımlarının büyüklüğü 10 milyar dolardan fazla. İnşaatta ise şu anda Rusya'da yaklaşık 21 milyar dolar değerinde 150 projenin devam ediyor.

“Made in Russia” yazılı ürünleri almıyorlar

Rusya’da üretim yapan tüketime yönelik sanayi yatırımlarında bulunan Türk şirketlerinin bazıları Ukrayna işgalinin yansımalarını yaşamaya başlamış durumda. Bazı Türk şirketlerinin iç pazardaki daralma endişesiyle üretim hacmini düşürdüğünü öğrendim. Asıl tehlikeyi ise Rusya’da üretim yapan ve bu ülkeden ihracat yapan Türk sanayi şirketleri yaşamaya başladı. Görüştüğüm bir Türk sanayi devinin yöneticilerinden birisi “Üretimimizin bir kısmı Rusya iç pazarı, bir kısmı da Doğu Avrupa pazarına yönelikti. Savaştan önce yaşanan gerilimde pazarımız olan Polonya, Estonya, Litvanya, Çek Cumhuriyeti gibi pazarlardaki üreticiler üzerinde Rusya’da üretilen ürünlerimizi almamaya başladı. Savaşın başlamasıyla şu anda o pazarlarda ürün satamamaya başladık” diyor.

Görüştüğüm yönetici yakın zamanda Türk şirketlerinin Rusya sorunlarının ihracat ile sınırlı kalmayabileceğini de ekliyor: “Ödeme sistemlerinin aksamaya başlaması ilk büyük korkumuz. Ardından Batılı şirketlerin Rusya yaptırımlarına Türk firmalarının da katılması istenebilir. Asıl tedirginlik bu. Şu anda Rusya’da satışlarımız oldukça yüksek. Çünkü Ruslar Ruble’nin hızlı değer kaybı ve ürün bulamama korkusuyla ihtiyacı olmasa da alım yapıyor. Bunun bir diğer nedeni de fiyat artışları sırasında ürünleri bir yatırım aracı gibi kullanmak istiyorlar. Ama bu durum sona erecek.”

Rusya’ya yönelik üretim yapan firmalara yan sanayi tedariği sağlayan bir diğer Türk şirketi ise başta beyaz eşya olmak üzere müşterilerinin siparişlerini azalttığını ve iptallerin başladığını, Rusya’daki Türk şirketlerinin üretimlerini gözden geçirdiğini dile getiriyor.

Rusya, Ukrayna işgalini faturasını sadece savaş meydanında değil, ekonomik anlamda da ödemeye başladı. Kremlin’in açtığı savaşı tüm Rusya halkı ne yazık ki ödüyor. Büyük umutlarla ülkeye giden, binlerce insana iş kapısı olan  Türk şirketleri bu durumdan etkilenecek gibi görünüyor.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar