Sanayici ve çevre aktivisti Hayretin Karaca

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

TEMA Vakfı kurucusu Hayrettin Karaca, çölleşmeye karşı mücadelenin en büyük ismi... Hannover Üniversitesi Profesörü Mayer onun için “Şimdiye kadar hiç böylesine kişisel çıkar gütmeden kendisini insanlığın yararına çalışmaya adamış birine rastlamadım” diyor.

Hayrettin Karaca, 1922’de dünyaya geldi. Annesi ve babası Kırım göçmeniydi. Liseyi bitirince 1917 yılında babasının kurduğu triko örme firmasında çalışmaya başladı. 1949 yılında firmayı Karaca Örme Sanayii adına dönüştürdü ve İstanbul’a taşıdı. O yıl Türkiye’nin ilk ihracat yapan triko firması oldu. 1963 yılında 5 kıtada 26 ülkeye ihracat yapan bir büyüklüğe ulaştı, marka bilinirliği arttı. Karaca, 1989 yılında şirketi Tekfen Holding bünyesine devretti.

Karaca, 1972’de, 50 yaşında Yalova’da 14 bin tür bitkinin yer aldığı Karaca Arboretum’u kurdu. Bunu 1992’de Nihat Gökyiğit’le ile birlikte Türkiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıklar (TEMA) Vakfı’nın kuruluşu izledi. TEMA Vakfı Anadolu’da erozyon ve sel felaketlerini önlemek için milyonlarca ağacın yer aldığı ormanların oluşmasını sağladılar. ‘’Türkiye Çöl Olmasın’’ sloganıyla yürüttükleri çalışmaları nedeniyle Hayrettin Karaca “Toprak Dede’’, Nihat Gökyiğit ‘’Yaprak Dede’’ ismiyle anıldı.

Hayrettin Karaca, 2011’de 89 yaşındayken, 95 yaşındaki saygın sümerolog Prof. Dr. İlmiye Çığ ile birlikte Kanal B’de program yapmaya başladı. Onlara daha sonra Dr. Tarık Minkari ve Mimar Aydın Boysan katıldı. Hayrettin Karaca, TBMM Üstün Hizmet Ödülünü aldı. 2012 yılında da İsveç Doğru Yaşam Vakfı’nın “Doğru Yaşam Ödülü’’ ve Birleşmiş Milletler “Orman Kahramanı Ödülü”nün sahibi oldu.

Oğlu Atay Karaca’nın 1993’de talihsiz ve tarifsiz bir biçimde ölmesinin ardından, eşinin ördüğü kırmızı kazağı ölümüne dek üstünden çıkarmadı. Hannover Üniversitesi Ekoloji Profesörü Franz Mayer onu “Şimdiye kadar hiç böylesine kişisel çıkar gütmeden kendisini insanlığın yararına çalışmaya adamış birine rastlamadım” şeklinde tanımlıyor. 22 Ocak 2020’de 97 yaşında vefat eden Hayrettin Karaca’nın yaşamı, mücadeleye odaklanma ve süreklilik taşıması anlamında önemli dersler içerir. Ama en az bunun kadar önemli olan, erozyon mücadelesini Türkiye’de kurumsal hale dönüştürmesidir. Kurucusu olduğu TEMA Vakfı’nın Deniz Ataç başkanlığındaki yönetimi çalışmalarını bir misyon mücadelesi şeklinde aynen sürdürüyor.

GÜNÜN NOTU:
Trump, giderayak içinde dava arkadaşları, yol göstericileri ve sabıkalılardan oluşan 73 kişi i çin özel af yetkisini kullandı.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar