Sanayide sinyaller karışık

Sanayi üretimi temmuz­da önceki aya göre yüz­de 1,8 gerilerken, yıllık bazda ise yüzde 5 artış kay­detti. Toplam üretimde en bü­yük paya sahip olan imalat, sanayiinin temmuz ayı per­formansında da ana belirleyi­ci olurken, alt sektörleri ara­sındaki ciddi ayrışma dikkati çekti.

Aylık bazda üretim dü­şüşünde daha çok savunma sanayii kaynaklı olan “yüksek teknolojili ürün” üretiminde yüzde 20’ye yaklaşan sert dü­şüş etkili olurken, yıllık bazda ise birincil etki, üretim artışı yüzde 60’ya yaklaşan ulaşım araçlarından geldi.

İmalatta aylık yüzde 2,3 düşüş

Sanayi üretiminde en bü­yük ağırlığa sahip olan imalat sanayii sektörü, toplam sana­yi üretiminde temmuzda da belirleyici olmaya devam etti. İmalat sanayi üretimi mevsim ve takvim etkisinden arındı­rılmış endekse göre aylık baz­da yüzde 2,3 düşüş kaydetti ve toplam sanayi üretimindeki değişime 2 yüzde puanlık ne­gatif etki yaptı. Takvim etki­sinden arındırılmış endekse göre ise imalat sanayii üreti­mi yıllık bazda yüzde 5,5 artış kaydetti ve toplam üretimde­ki artışın yüzde 4,8’lik bölümü tek başına imalattan geldi.

Diğer ana sektörlerden madencilik ve taş ocakçılığı­nın üretimi aylık bazda yüz­de 1,5 düştü, bunun toplam üretime etkisi, endekste­ki düşük ağırlığıyla orantılı olarak eksi 0,1 puanda kaldı. Yıllık bazda da bu sektördeki yüzde 0,5’lik düşüş toplam­daki değişime yine 0,1 puan negatif etki yaptı.

Elektrik, gaz, buhar ve ik­limlendirme sektöründe ay­lık bazda yüzde 4,5 artış kay­dedildi, bunun genel endekse 0,3 puanlık bir pozitif katkısı oldu. Bu sektörde yıllık bazda ise yüzde 5,8 artış yaşandı ve bu da toplamdaki değişime 0,4 puanlık pozitif etki yaptı.

Yüksek teknolojide sert düşüş

Toplam sanayi üretimine teknoloji yoğunluğuna göre bakıldığında, temmuzda top­lamdaki düşüşün 1,5 yüzde puanlık bölümünün, önceki aya göre yüzde 18,8’le sert bir gerileme kaydeden yüksek teknoloji üretiminden kay­naklandığı görüldü. Büyük oranda savunma sanayii kay­naklı olan yüksek teknolojide aydan aya iniş çıkışlı bir se­yir dikkati çekiyor. Bu kate­goride temmuzdaki sert dü­şüşe rağmen yıllık bazda ise 58,5’lik bir üretim artışı bulu­nuyor ve bunun toplam üre­timdeki yüzde 5’lik artışa kat­kısı 2,5 puan.

Aylık bazda düşük tekno­lojide yüzde 3,1 ve orta düşük teknolojide yüzde 1,6 düşüş, orta yüksek teknolojide ise yüzde 3,5 üretim artışı yaşan­dı. Yıllık bazda ise düşük tek­nolojili ürün üretimi yüzde 2,2 düşerken, orta düşük tek­nolojide yüzde 6,1, orta yük­sek teknolojili ürün üretimin­de de yüzde 7,1 artış yaşandı.

Yıllık artışta diğer ulaşım ve bilgisayar

Temmuzdaki düşüşlere rağmen yıllık bazda ise alt sektörlerin daha fazla bölümünde değişim pozitif. En yüksek oranlı üretim artışı ise diğer ulaşım araçlarında. Temmuzdaki aylık bazda yüzde 7,5’lik düşüşüne rağmen bu sektörün üretim düzeyi bir yıl öncekinin yüzde 58,5 üzerinde. İmalat sanayiindeki yüzde 5,5’lik yıllık artışın 2,2’lik bölümü bu sektör kaynaklı.

Yıllık bazda yüzde 50,9 üretim artışı kaydeden bilgisayar da toplam imalat sanayi üretimine 1 puanlık katkı yaptı. Yıllık üretim artışı yüzde 14,4 olan fabrikasyon metal ürünlerinin toplamdaki yıllık artışa katkısı ise 1,1 puanla daha yüksek. Yıllık yüzde 13,6 üretim artışı kaydeden diğer metalik olmayan mineraller de toplamdaki artışa 1 puan katkı yaptı.

Yıllık üretim artışında bu alt sektörleri yüzde 12,9’la tütün, yüzde 11,3’le ağaç, yüzde 7,4’le motorlu taşıtlar, yüzde 6,9’la makine ve ekipmanların kurulum ve onarımı, yüzde 5,8 ile de ana metal ve gıda izledi.

Son bir yılda en sert üretim düşüşü ise yüzde 17,9’la giyimde yaşandı. Bu alt sektörü yüzde 12,1 düşüşle kayıtlı medyanın basımı ve çoğaltımı, yüzde 7,7 ile tekstil, yüzde 6,8’le deri, yüzde 5,8’le başka yerde sınıflandırılmayan makine ve ekipman ve yüzde 0,2 düşüşle elektrikli teçhizat izledi. Diğer alt sektörlerde yüzde 0,6 ile yüzde 5,2 arasında değişen yıllık artışlar kaydedildi.

Çoğu alt sektörde aylık bazda düşüş var

Temmuz ayında imalat sanayii alt sektörlerinin büyük bölümünde önceki aya göre yaşanan üretim düşüşleri dikkati çekti. Tütün ürünlerindeki yüzde 2,6, deri ile metalik olmayan mineral ürünlerdeki yüzde 2,1, rafine petrol ürünlerindeki yüzde 1,7, ana metaldeki yüzde 1,6, elektrikli teçhizatta yüzde 1,2 ve içecek imalatındaki yüzde 0,5’lik artışlar ise endeksteki düşüşü kısmen frenledi. Aylık bazda en sert düşüş yaşanan alt sektörler ise yüzde 8,2 ile ağaç, yüzde 7,5’le diğer ulaşım, yüzde 7,3’le temel eczacılık, yüzde 5,2 ile tekstil ve yüzde 4,7 ile giyim oldu. Diğer alt sektörlerin üretimi önceki aya göre yüzde 0,1 ile yüzde 4,5 arasında değişen oranlarda düşüş kaydetti.