Scooter, yolu bilene yoldaş oluyor!

Yasemin SALİH
Yasemin SALİH İYİLİK FABRİKASI yasemin.salih@dunya.com

İstanbul’un gözde buluşma yeri Bebek sahilde, mendil satan bir çocuk, sıra sıra dizilmiş scooter'ları eliyle seviyordu sakin sakin… Kimine çaktırmadan bindi, indi, tekrar bindi… Başını gerçekten üzerinde gidiyormuş gibi havalı havalı savurdu, sonra etrafına bakınıp çabucak indi…

Onu izlerken düşündüm, scooterların bir bakıma da yetişkin oyuncağı olabileceğini… Aracınızda trafiğe sabretmeye çalışırken yanınızdan sürücüsüyle, hatta arkaya yolcu alarak geçen scooter'ları görünce kent için mantıklı bir ulaşım seçimi olduğunu düşünmüşsünüzdür siz de… Yine de çocukça, romantik bir yanı yok değil bu araçların…

Dünyada 2020’de yapılan bir taramaya göre paylaşımlı elektrikli scooter sayısı 800 bini buldu. Türkiye’de bugün sayı 40 binlerde. Kullanıcılar trafikte daha fazla görülmeye başlayınca, geçtiğimiz aylarda bir yönetmelik yayımlandı. Yönetmeliğe göre büyükşehirlerde her ilçede o nüfusun iki yüzde biri kadar paylaşımlı e-scooter lisansı verilebilecek. Bu da İstanbul’da en fazla 77 bin 300 paylaşımlı scooter bulunabileceği anlamına geliyor. Karşılaştırmak gerekirse İstanbul’daki taksi sayısı 17 bin 395. Üstelik büyükşehir belediyelerinde izin verilen paylaşımlı scooter sayısı kullanım oranı ve talebin artması gibi durumlarda yüzde 50 artırılabilecek. Bu durumda İstanbul’da bulunabilecek maksimum paylaşımlı scooter 115 bini aşabilecek. Yani onları sokaklarda çok daha fazla görmeye başlayacağız. Üstelik talebin de giderek arttığı belirtiliyor.

Biz de bu haftaki “Bilmeniz gereken 5 şey” köşesini scooter'lara ayırdık. Kentin yeni romantiği hakkında bilmeniz gerekenleri ise MediaMarkt yetkililerinden öğrendik.

1- ÖNCE GİDECEĞİNİZ YOLU NETLEŞTİRİN

Öncelikle her elektronik üründe olduğu gibi bilindik ve ürünün arkasında duracak yetkinlikte firmalardan scooter satın alın. Türkiye’de scooter alırken sorgulama yapabileceğiniz sadece TSE belgesi var. Bunu mutlaka sorun. Bunların ötesinde scooter almaya karar verdiyseniz, onu hangi yolda kullanacağınızı netleştirin. E-scooter ile ne kadar mesafe gitmek istediğinize karar verin. Mesafe, tercih edeceğiniz e-scooter’ın motor gücünü belirlemek konusunda size rehber olacaktır. E-scooter kullanımınız günlük 20 km civarında olacaksa bu durumda 250 W’lık e-scooter’lar işinizi görür. 20 km’den daha uzun yolculuklar planlıyor veya inişli-çıkışlı bir rotanız bulunuyorsa motor gücü daha yüksek e-scooter seçmekte fayda var.

2- AMORTİSÖRSÜZ ARAÇ ZORLAR!

Sürücünün günlük rotası, e-scooter seçimlerinde ürünün tekerlek özelliklerinde de etkili olabilecek bir faktör. Çünkü amortisörsüz e-scooter’ların kullanılacağı yolların yapısı sürücüyü doğrudan etkiler. E-scooter'lar bu alanda dolma ve havalı (şambrel) tekerli modeller olarak ikiye ayrılıyor. Dolma tekerli e-scooter’lar daha dayanıklı yapısıyla ön plana çıkarken engebeli sürüşlerde sürücüye daha fazla titreşim veriyor. Havalı tekerler ise engebeli yollarda daha rahat bir kullanım sağlayacaktır fakat kesici veya delici cisimler karşısında patlaması da ihtimaller dahilinde olacaktır. Fren sistemleri de e-scooter’larda ürüne göre değişiklik gösteriyor. Ürünlerin genelinde sabit olarak disk fren bulunurken bazı e-scooter’larda çift disk fren veya e-ABS rejeneratif kilitlenme önleyici ön fren sistemi de var.

3- TAŞINABİLİYOR MU, KATLANIYOR MU?

Şehir içi kullanımlarda dikkat edilmesi gereken diğer bir unsur ise e-scooter’ın taşınabilirliği. Bu durumda e-scooter’ın ağırlığı ve katlanılabilir olması gibi özellikler ön plana çıkıyor. Hafif e-scooter’lar vapur, otobüs veya metro gibi toplu taşıma araçlarında daha rahat taşınma imkanı sunarken motor gücü daha yüksek olan ve farklı özellikler barındıran ürünlerin ağırlığı da daha yüksek oluyor.

4- İKİ KİŞİ KULLANIM GÜVENLİ Mİ?

Kullanıcının kilosu da e-scooter tercihlerinde önemli bir kriter. Ürünlerin maksimum taşıma kapasitesi 100 kilodan başlıyor ve çeşitli aralıklarla artıyor. E-sscooter'ların taşıma kapasitesi üründen ürüne değişmekle birlikte “tek kişi olmak kaydıyla” genellikle 100– 120 kilo arasında farklılık gösteriyor. Altını çizmek gerekiyor ki toplam ağırlıktan ziyade bu ürünler tek kişiyi taşımak için tasarlandılar ve kesinlikle bir kişi tarafından kullanılmalılar. Yönetmeliğe göre elektrikli scooter altında bulunan ve ehliyetsiz olarak kullanılabilen cihazlar saatte maksimum 25 kilometre hız yapabiliyor. Yokuş çıkabilme özellikleri ise ürünler arasında farklılık gösteriyor. Doğa şartları konusunda ise yağmur veya kar gibi hem kullanıcıyı zorlayacak hem de zemini kayganlaştıracak koşullar dışında kullanılabilirler.

5- TRAFİKTE GÖRÜNÜR OLMAYA ÇALIŞIN!

E-scooter’lar şehir içi kullanımda diğer araçlara göre birçok avantaj sağlıyor. Bununla birlikte diğer araçların sizi görmesi çok kritik. Bu durumda önde ve arkada güçlü aydınlatmalara sahip e-scooter’lar önemli bir farklılık yaratıyor. Buna ek olarak kullanıcının ışık yansıtıcı ürünler veya ekstra ışık kullanması da trafikte fark edilme konusunda önemli avantajlar yaratıyor. Kask, benzeri tüm araçlarda olduğu gibi kullanılması şart olan bir aksesuar. Ancak tek başına yeterli değil. Diz, bilek veya dirsek korumaları da can güvenliği için bir önemli yer tutuyor. Ayrıca kullanıcılar hem cihazlarının hem de kendilerinin trafikte görünürlüklerini artırmak için üzerlerinde aydınlatmalar veya reflektörler bulundurmalılar.

YAYA YOLUNDA KULLANMAK KESİNLİKLE YASAK!

Ulaştırma Bakanlığı’nın yayımladığı yönetmeliğe göre 15 yaşını doldurmayanlar paylaşımlı elektrikli scooter hizmetinden yararlanamıyor. Azami hız 25 kilometreyle sınırlı. Yetkili firmalar belediyeye işgaliye bedeli ödüyor ve elektrikli scooter’lar yalnızca bisiklet ve taşıt yollarında kullanılabiliyor. Elektrikli scooter’ların kaldırımda kullanımı yasak.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar