Şehirler için gençlik koruma ve güçlendirme eylem planı

Geçtiğimiz hafta Batman Üniversitesi iFest 2026 Bilişim Etkinliği için Batman’day­dım. Burada doğup, gençliğini yaşamış, suyun­dan içip, toprağından beslenip, etinden yemiş biri olarak şehrin teknoloji ile kalkınma vizyo­nunu konuşmak ve istişarelerde bulunmak üze­re geldim. Enerjiyle, emekle, sanayiyle, tekstil­le, ticaretle, tarımla ve güçlü insan yapısıyla öne çıkan bu şehir için acaba “teknoloji, yazılım, bi­lişim, dijital üretim ve genç istihdamı geliştir­mek amacıyla yeni bir hikaye yazabilir miyiz?” başlığını gündeme taşıdık. Gençlerle, akade­misyenlerle ve iş insanlarıyla buluştuk. Gelecek teknolojiler, yapay zekâ, siber güvenlik, blok­zincir ve dijital dönüşümü konuştuk.

Şehrin fırsatları neler?

Petrol, Batman’ın ekonomik ve sosyal geli­şiminde tarihsel bir dönüm noktası olmuştur. Ancak yeni dönemde enerji de teknolojiyle dö­nüşüyor. Enerji artık sadece çıkarılan ve tüke­tilen bir kaynak değil; veriyle, sensörlerle, ya­pay zekâyla, siber güvenlikle, enerji verimlili­ği yazılımlarıyla ve akıllı sistemlerle yönetilen stratejik bir alandır.

Bu nedenle enerji şehri kimliği, teknoloji şehri vizyonu için büyük bir avantajdır. Petrol geçmişinden gelen enerji hafızası, enerji tek­nolojileri, endüstriyel IoT, saha takip sistem­leri, bakım analitiği, yenilenebilir enerji izleme çözümleri ve siber güvenlik uygulamalarıyla geleceğe taşınabilir.

Şehirlerin kaderi artık sadece yer altı kay­naklarıyla, yollarla, binalarla ve klasik sanayiy­le belirlenmiyor. İnsan kaynağı, bilgi üretimi, yazılım kabiliyeti, girişimcilik ekosistemi ve teknoloji kapasitesi de önemli.

Bir şehir yazılım üretebiliyorsa, dünyaya hizmet satabiliyorsa, gençlerini teknolojiyle buluşturabiliyorsa ve üniversitesini sanayiyle eşleştirebiliyorsa, coğrafi sınırlarının çok öte­sinde değer üretebilir. Yani yazılım, bilişim, si­ber güvenlik, enerji teknolojileri, sanayi dijital­leşmesi, tarım-gıda, savunma teknolojileri ve dijital istihdam alanlarında üretimiyle bölgesel bir merkez olabilir.

Şehir teknoloji potansiyeli SWOT analizi

Güçlü yönler: genç nüfus, üniversite, tekno­kent, OSB, enerji geçmişi, tekstil ve üretim ka­pasitesi, girişimcilik ruhu.

Zayıf yönler: sınırlı sayıda yazılım firması ve teknoloji girişimi, yeterince kurumsallaşa­mamış eğitim-istihdam bağı, yatırımcı ve men­torluk ağlarının geliştirilme ihtiyacı.

Fırsatlar: yazılımın coğrafyadan bağımsız hale gelmesi, siber güvenlik ihtiyacının artma­sı, enerji teknolojilerinin yükselişi, sanayinin dijitalleşme ihtiyacı ve destek mekanizmaları

Tehditler: gençlerin potansiyelinin yanlış alanlara kayması, projelerin söylemde kalma­sı, kurumlar arası koordinasyon eksikliği ve be­yin göçü.

Gençlik koruma ve güçlendirme eylem planı

Teknoloji ile kalkınma vizyonu yalnızca eko­nomik bir kalkınma meselesi değil; aynı zaman­da gençleri koruma, üretime dahil etme ve ge­leceğe bağlama meselesidir. Gençleri riskler­den korumanın en güçlü yollarından biri, onlara umut, beceri, üretim alanı ve istihdam yolu aç­maktır. Genç ve büyüyen bu şehirde güçlü bir teknoloji ekosistemi kurmak için ortam ve altya­pı oldukça müsait. Bunun için valilik, belediye, üniversite, milli eğitim, emniyet, gençlik ve spor, Ticaret ve Sanayi Odası, OSB, Kent Konseyi, Kal­kınma Ajansı, STK’lar, iş insanları ve aileler bir araya gelip aşağıdaki konularda bir eylem planı hayata geçirebilirler, bizlerde destek oluruz.

Farkındalık (siber suçlar, yasa dışı bahis ve IBAN kiralama)

Eğitim (yazılım, bilişim, yapay zeka, siber güvenlik, finansal okuryazarlık, etik hackerlık)

Teknoloji atölyeleri (yazılım kampları, e-spor ve oyun geliştirme, spor, sanat, üretim atölyeleri)

Mentorluk ve istihdam koridorları

Teknoloji erişim noktaları

Teknoloji üretim merkezi

Dijital dönüşüm (işletmelerin dönüşümü)

Uzmanlık merkezleri (siber güvenlik ve enerji teknolojileri)

Yatırım (yazılım firmalarını ve bölgedeki iş insanlarını teknoloji girişimlerine yatırıma davet etme)

Son söz: Heyecan var, gençlik var, enerji var, üretim kültürü var ve güçlü bir potansiyel var. Yani yeni bir kalkınma hikâyesi yazılabilir du­rumda. Organizasyonda emeği geçen tüm Üni­versite yönetimi ve çalışanlarına, ayrıca Türki­ye Bilişim Derneğimize çok teşekkür ederim.