Sert kış geliyor

Eylül geldi hoş geldi. Uluslararası siyasetin durağanlığı ve tatili bitti. Gerçi bu yazı da Trump sağ olsun, diğer yazlar gibi boş geçir­medik. Ama asıl hareket ve hararet şimdi baş­lıyor. Bir kere Amerika’daki ara seçimlere az kaldı. Bu seçimler Amerika’daki siyasi denge­leri muhtemelen kökten değiştirecek. Görün­tü o ki Cumhuriyetçilerin kongre kontrolü, en azından Temsilciler Meclisinde bitecek. Bu süreç, başta Trump’ı, akabinde tüm Cumhuri­yetçileri büyük gerginliğe sürüklüyor. Bu ger­ginliğin yarattığı kararsızlık ve gerginlik ister istemez dış politikaya yansıyacak. Zaten barış söylemleriyle geçen Amerika, İsrail, İran kri­zi ayın son günü Amerika’nın yaptığı saldırı ile yeniden hararetlendi. Bu süreç belli ki eko­nomik yaptırımlarda üstüne binince daha da sertleşerek devam edecek.

Ayda bir aldığımız Ukrayna Rusya’yı vurdu, Rusya Ukrayna’yı vurdu haberleri aynı belir­sizlik ve birbirini ölçmelerle devam edecek. Rusya’da ya da Ukrayna’da normal dışı bir de­ğişiklik olmazsa yeni yılda biraz daha sertleş­me göreceğimizi tahmin ediyorum. Çözüm­süzlüğün daha da derinleştiği belirsizliğin daha da arttığı Rusya, Ukrayna süreci Avru­pa’nın tavrına göre yeni hikâyeleri içerisin­den çıkartabilir. Ortadoğu’da, İsrail’in önce Filistin ki kastım sadece Gazze değil, Batı Şe­ria’yı da kastediyorum, yarattığı saldırganlık Lübnan’ı ve Suriye’yi zorlamaya devam ede­cek. Netanyahu’nun seçimlerinin nasıl neti­celeneceği bu süreçlerin istikametini belir­leyecek.

Tahminim, bu eylül sonrası Amerika, Çin hattında büyük gelişmeler yaşanacak. Bu ge­lişmeler ekonomik bir gerginlikle başlayıp Çin’in yakın coğrafyaya dönük bazı hamleleri ile daha da sertleşebilir.

Latin Amerika’da ve Venezuela’da Ame­rikan karşıtı gösteriler Venezuela siyasetini gerginleştirebilir. Petrol konusunda Ameri­ka’dan gelen açıklamalar Venezuela’da bariz bir muhalefet hareketini körükleyebilir. An­ti-Amerikancı gösteri ve hareketler önümüz­deki günlerde Venezuela siyasetini yeniden şekillendirebilir.

Trump’ın, Panama ve Grönland talepleri­ne Hürmüz iddialarına, Amerika’daki yılardır süregelen coğrafi isim değişikliklerine yeni­leri eklenebilir. Trump’ın her iç politika ger­ginliğini dış politika söylemleriyle yönetme süreci enteresan bir noktaya taşınabilir.

ABD- AB gerginliği artarak devam edecek

Amerika ve AB ilişkilerinde yaşanan ger­ginliğin artarak devam edeceğini düşünüyo­rum. Bu sadece NATO gibi askeri temelli değil ekonomik olarak da Atlantik ilişkilerini gere­cektir. Bu gerginliğin yarattığı yeni ittifak ara­yışları ve askeri yatırımlar Avrupa siyasetinin geleceği açısında büyük değişikliklere gebe.

Uzak doğudan, Latin Amerika’ya, Ortado­ğu’dan, Afrika’ya, Avrupa’dan, Kuzey Ameri­ka’ya bizi gergin bir kış bekliyor. Ama kasım sonrası ortaya çıkacak tablo ocak ayı itibari ile resmen şekillenecek. Amerikan siyasetinin yeni yaklaşımları ve pek tabi ki 2028 seçimle­rinde son düzlüğe giren Amerikan siyaseti is­ter istemez tüm dünyanın dinamiklerini yeni­den belirleyecek.

Herkesin aklındaki soru şu. Trump son­rası ilişkiler düzelir mi? Sevdiğim bir laf vardır onu alıp uluslararası siyasete uyar­lamak mümkün “Dünya kışı geçirir, yediği yazı unutmaz”.