Şifalı ekinezya 30 kadına ekmek kapısı oldu

Yasemin SALİH
Yasemin SALİH İYİLİK FABRİKASI yasemin.salih@dunya.com

Anavatanı Latin Amerika olan ekinezya bitkisi, Bursa Karacabey’e bağlı Dağkadı köyündeki kadınların geçim kaynağı oldu. ABC Deterjan’ın Tarım ve Orman Bakanlığı işbirliğiyle yürüttüğü Yerli Yerinde projesi kapsamında kadınlara üretimden paketlemeye kadar destek verildi. 30 kadın ekinezya çiftçisi oldu.

Küçük, tertemiz bir fabrika bahçesine girdiğinizi, üstelik pembe çiçekli şalvarlarıyla ellerindeki çiçek demetleri bir örnek kadınların sizi karşıladığını düşünün… Burası Dağkadı Üreten Kadınlar Kalkınma Kooperatifi. Etrafı mis gibi bir çiçek kokusu sarmış, köy meydanında kadının tarımdaki gücünü ispatlamak için kurulmuş bir kale gibi bu yapı… Kale çünkü; içinde kurutma tesisleri, rafları tavana kadar uzanan depoları olan bu bina, kooperatifte çalışan kadınlar için sadece bir iş kapısı değil, bir varoluş ifadesi… Bizi buraya getiren ise ellerindeki pembe ekinezyalar…

Ekinezya’nın anavatanı Meksika’dan Bursa’nın Karacabey ilçesine bağlı bu küçük köye uzanan yolculuğunu takip etmeye geldik. Arkasındaki çok ortaklı azim ve çalışkanlık hikayesini sizlere de anlatalım dedik…

Katma değeri yüksek bir ürün

Ekinezya özellikle pandemide tüm dünyada en çok ilgi gören tarım ürünlerinden biri oldu. Özellikle çiçeklerinin enfeksiyon hastalıklarına karşı bağışıklığı güçlendirdiği bilgisi kulaktan kulağa yayılınca, bir anda fiyatı da değeri de yükseldi pembe çiçeklerin. Bitkiyi bir süredir takibe alan Tarım ve Orman Bakanlığı da ekinezyayı, endemik karnesi güçlü Anadolu topraklarında köylülerle buluşturma projesini harekete geçirdi. Bursa Tarım ve Orman İl Müdürü Hamit Aygül, bölgede katma değeri yüksek üç ürün belirlediklerini ve bunları köylülerle kazanca dönüştürmek üzere çalışmalar yürüttüklerini anlatıyor. Bu üç ürün lavanta, biberiye ve ekinezya olmuş. Belirlenen köylerden biri olan Dağkadı köyünün, verimli topraklarıyla her türlü ürünün gelişimine uygun olduğunu belirtiyor Hamit Aygül. Elbette köyde kadın çiftçilerin örgütlü olması da Dağkadı’nın tercih edilmesinde etkili olmuş.

“Bakanlık yetkilileri bize geldiğinde ekinezyanın adını bile duymamıştık” diyor Dağkadı Üreten Kadınlar Kalkınma Kooperatifi Başkanı Aylin Yıldız. Önce belediyenin tahsis ettiği arazide deneme ürünü yaptıklarını ve başarılı olunca büyük heyecan duyduklarını söyleyen Yıldız, “Ekinezyalar tuttu ve çok güzel bir tarla oldu ama bu kez de nasıl kurutulacak, nasıl işlenecek sorusu belirdi. Bütün bunları yapmak için bir desteğe ihtiyacımız vardı. Bu noktada ABC Deterjan’ın Yerli Yerinde projesi ile yollarımız kesişti. Bir bakıma iyi olacak hastanın doktor ayağına geldi” diye anlatıyor süreci.

Safran, taflan şimdi de ekinezya

Dağkadı’daki çiftçi kadınlarla ABC Detarjan’ı buluşturan ABC ile Yerli Yerinde projesi, Anadolu’da tıbbi aromatik tarım ürünleriyle kadın işgücünü bir araya getiren, kırsalda göçü önlemeyi hedef alan bir çalışma. Osmaniye’de safran üretimiyle başlayan projenin ikinci durağı Ordu’da taflan üreten kadınlar olmuştu. Bu yıl da ekinezya ile Bursa’nın Karacabey ilçesine dokunduklarını belirten ABC Deterjan Pazarlama Müdürü Deniz Özyer, “Bursa Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’nün ekinezya projesi, Türkiye için bir örnek sağlayacak olması açısından ilgimizi çekti. Buradan 30 kadının ekmek yiyecek olması bizim için büyük bir gurur kaynağı. Osmaniye Bahçe, Ordu Perşembe ve son olarak Bursa Dağkadı ile birlikte yaklaşık 200 kadın bu proje sayesinde gelir elde edebiliyor. 2025 yılına kadar ABC ile Yerli Yerinde projesi sayesinde 500 kadının gelir elde etmesi için çalışacağız” diyor.

Kilosu 150 TL'den satılıyor

ABC Deterjan’ın Yerli Yerinde projesi kapsamında verilen destek sayesinde Dağıkadı köyünde 5 dönümlük alanda ekinezya yetiştirilmeye başlandı. Mart 2020’de 20 bin adet ekinezya fidesi dikildi ve verim alındı. Bir dönümlük alandan 300 kilogram ekinezya elde edildi, bu rakam ortalama rekoltenin oldukça üzerinde. Yetişen ekinezyaların kurutularak ekonomik değer sağlaması için Dağkadı Üreten Kadınlar Kalkınma Kooperatifi’ne kurutma makinesi gibi teknik destek sağlandı. Hasat sonunda elde edilecek yaklaşık 1.5 ton ekinezyanın satışı için aktar toptancıları ve e-ticaret için altyapı çalışmaları sürüyor. Yaş ekinezyanın 100 gramının piyasadaki satış değeri yaklaşık 25 TL, kurusunun kilogram fiyatı ise 150 TL. Hasat sonunda elde edilmesi planlanan 1.5 ton ekinezyanın ekonomik değeri yaklaşık 400 bin TL. Dağkadı Üreten Kadınlar Kalkınma Kooperatifi Başkanı Aylin Yıldız, Yerli Yerinde Ekinezya projesi sayesinde Dağkadı köyünde 30 kadının kendilerini geçindirecek geliri elde edebileceğini söylüyor. Kooperatifin tesisinde oluşturulan teknik ekipman ve kurutma makineleri sayesinde ziyan olan pek çok sebze ve meyveyi de değerlendirme imkanı bulduklarını vurgulayan Yıldız, “Bu sayede yıllık yaklaşık 1 milyon TL’lik gelir elde edilebileceğimizi düşünüyoruz” diyor.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar