“Sıfır Atık” ile değerlerimizi yeniden keşfetmek

Tarihin hiçbir döneminde dünya, bu kadar nüfusa, bu kadar tüketime ve bu denli israfa şahitlik etmemişti.

Bir ay kadar önceki “Küresel gıda siste­mi çöküyor mu?” başlıklı yazımızda, so­runun aslında tüketici kapitalizmi oldu­ğunu, son 200 yılda dünya nüfusunun 7 kat artmasına karşılık kişi başına tüketi­min 17,6 kat arttığını ve dünyada %27’lik kalori arz fazlasının olduğunu belirtmiş­tik. Aşırı tüketim hırsı aslında israfın en büyük kaynağı.

Emine Erdoğan farkı

İşte tam da bu zamanda, Sıfır Atık Vak­fı tarafından, Cumhurbaşkanımızın de­ğerli eşleri Emine Erdoğan Hanımefen­dinin himayelerinde, teması “Sıfır Atık Hareketi: İnsan, Mekân, Dönüşüm” olan uluslararası bir forum düzenlendi. Foru­mun amacı, sıfır atık dünyasını kurabil­me yönünde somut adımlar atmak olarak belirtiliyor.

İstanbul’da düzenlenen ve 108 ülke­nin katıldığı; Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Ba­kanlığı, Birleşmiş Milletler Çevre Prog­ramı ve BM İnsan Yerleşimleri Programı ortaklığında yapılan bu önemli etkinlik uluslararası arenada geniş yankı buldu.

Görünen o ki, Sıfır Atık Hareketinin lideri Sayın Emine Erdoğan, küresel öl­çekte de bu işin liderliğini üstlenmiş ve İstanbul’u bunun merkezi yapma yolun­da önemli bir aşama kaydetmiş.

Aslında bu yıl yaşanan don, kuraklık, seller ve orman yangınları başta olmak üzere iklim krizine dönüşen gelişmeler; su ve gıda başta olmak üzere, bir yandan kaynak kullanımını sorgulatırken, diğer yandan bu sınırlı kaynaklara daha fazla önem ve değer vermemiz gerektiğini or­taya koyuyor. Bu açıdan Sıfır Atık Foru­mu 2025’in çok kritik bir zamanda ya­pıldığı ve iklim değişiminin de forumun merkezine oturduğu söylenebilir.

“İyilik hareketi”

Hareketin başarılı lideri Emine Er­doğan’ın, kimsenin geride kalmadığı bir dünya idealini öne çıkarması, ben mer­kezli anlayıştan insan merkezli anlayı­şa geçilmesi uyarısı; kelebek etkisinden, Anadolu insanının sahip olduğu değer­lerin onu nasıl israftan koruduğundan bahsetmesi ve nihayet bu hareketi, ‘21. Yüzyılın En Büyük İyilik Hareketi’ ola­rak tanımlaması herkesin takdirini top­ladı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yu­maklı’nın konuşmasının merkezinde su vardı. Çünkü suyu israf ederseniz, gıda­nızı da ve dahası hayatınızı da israf eder­siniz. O nedenle Yumaklı’nın, tarımsal üretim planlamasının merkezine aldığı suyu bu kadar öne çıkarmasını, ‘sıfır su kaybı’ hedefi olarak görebiliriz. Yumak­lı, forum çıktılarının 2026’da BM Genel Kurulunda sunulacağını da açıkladı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ise konuşmasın­da, iklim politikalarının tamamında Sıfır Atık Hareketinin izinin olduğunu ifade ederek yeşil kalkınma vizyonuyla 2053 net sıfır hedefini bir kez daha vurguladı.

YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar’ın, “Akademi ve Sıfır Atık: Atıksız Geleceğin Bilimsel Yaklaşımı” başlıklı konuşma­sı büyük ilgi gördü. Özvar, kişi başı kar­bon ayak izinin dünya ortalamasında 4,8 ton olduğunu, kampüslerde ise bu değe­rin yarım tonun altına indiğini söylemesi dikkat çekiciydi.

Samed Ağırbaş’ın başarılı sınavı

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağır­baş, iyi eğitimli, sivil toplum çalışma­larında yer almış, uluslararası kuruluş­larda deneyimi olan donanımlı bir genç. Ağırbaş’ın, dünya çapındaki bu büyük or­ganizasyondan alnının akıyla çıkması da bunun bir göstergesi.

2017’de başlayan Sıfır Atık hareketi, 8 yılda çok mesafe katetti ve geri kazanım oranı %13’ten %36’ya yükseldi. Sürekli konuşa geldiğimiz kayıp, israf ve atık ko­nusunda ümidimiz arttı.

Ezcümle; şimdi yeniden düşünme, atıklarımızı azaltma ve Anadolu irfanına sahip çıkma zamanı.