Şimdi yeni şeyler söylemek lazım

Uzun zamandır merakla bek­lenen NATO zirve­si geride kaldı ve başta ABD ile ikili ilişkiler olmak üze­re çok sayıda konu­ya dair daha müs­pet şeyler söyleye­biliyoruz. Özellikle ilk planda CAATSA yaptırımlarının kaldırılması adına gelen mesajlar önemliy­di. Mevcut durumda ABD Baş­kanı Trump’ın yaptırımları kendi başına kaldırma yetki­si olmasa da, acil durum uy­gulamaları ile bu adımı atabi­lir. Diğer yandan bizim adımı­za önemli gündem maddeleri olan F-35 programına yeniden dahil olma ve KAAN Jet moto­ru tedariki noktasında da ge­len açıklamalar pozitif. Bura­da ABD tarafından kongrenin de onayı gerekmekle beraber, ABD yönetiminden olumlu bir jest gelebilir.

İyimserlik pamuk ipliğine bağlı

Jeopolitik risklerin yüksek kalmaya devam ettiği bu or­tamda bu gelişmeler önemli. Türkiye’nin füze savunma sis­temi satın alımı noktasında da Avrupa ile daha iyi bir noktaya geldiğini söylemek mümkün. Diğer yandan ABD ile İran arasında hava saldırılarının yeniden başlaması ve kısa bir sürede petrol fiyatlarının %10 yukarı gelmesi iyimserliğin ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu göstermekte. Özel­likle İran tarafından verilen karşılıklarda körfez bölgesin­de yer alan ABD üslerinin he­def alınması daha geniş kap­samlı bir güvenlik sorununa işaret etmekte. ABD saldırıla­rının da İran’ın iç kesiminde yer alan tesisleri de hedefle­mesi ateşkesin sona erme ris­kine işaret etmekte. Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin yeni­den durma aşamasına gelme­si küresel ticaret ve tedarik zinciri açısından negatif. Yı­lın ikinci yarısında çok daha ılımlı bir enflasyon tahmini yapılırken, yolun o kadar açık olmayabileceği gözükmekte. Gıda ve enerji fiyatlarının ya­rattığı belirsizlik enflasyon öngörülerinde yanılma payı­nın yüksek kalacağı anlamına gelmekte.

Yüksek teknoloji ihracatının payı artmalı

Bu gelişmelerin ışığında kü­resel piyasalara bakacak olur­sak, yine yüksek teknoloji üre­ten şirketlerin aslan payını elinde tuttuğunu görüyoruz. Başta ABD olmak üzere çip üreticileri, yarı iletken sektö­rü, yapay zekâyı şekillendiren şirketler ön planda kalmakta.

Uzakdoğu’da da Çin ve G. Kore bu pazara öncülük et­mekte. Gelişen piyasalara olan fon akımları da daha ziya­de bu sektörler üzerinden ger­çekleşmekte. Dolayısıyla ül­kemizin de burada söz sahibi olması adına yüksek teknolo­jinin ihracatımız içindeki pa­yının artması şart gözükmek­te. İlk planda savunma sanayi olmak üzere buraya doğru ya­pılan yatırımlar ve verilen teş­vikler çok kısa sürede olumlu dönüşler yaratacaktır. Tabii ki neredeyse 90 milyona ulaşan nüfusun ve 1.6 trilyon dolar­lık ekonominin bir anda bura­ya bütünüyle kanalize olması ve konvansiyonel düşük kat­ma değerli ticaretten buraya adapte olması zor bir süreç, ama orta gelir tuzağından da başka türlü bir çıkışımız yok. İhracatımızı artırmak ve bu­nun ithalata olan bağımlılığı­nı da kademeli olarak azalt­mak durumundayız. Enerji tarafında fosil yakıttan yeni­lenebilir enerjiye doğru geçi­şi desteklemek ve genele yay­mak da bu açıdan çok önemli katkı verecektir.