Sürdürülebilir büyüme için ne gerekli?

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Büyümeyi sürdürülebilir kılmak için saydam ve hesap veren bir ekonomik reform programı uygulanmayı bekliyor...

Türkiye’nin yeni OVP‘de öngörülen yüzde 5 büyümeyi sağlaması için her yıl toplam gelirin yüzde 20’sinin tasarrufa yönlendirilmesine ihtiyaç var. Bunun sağlanamaması halinde geçmiş dönemlerde olduğu gibi geriye dış borçlanma ya da kısa vadeli fon hareketleri kalıyor.

Dış borç ve kısa vadeli sermaye girişi dış borcun artmasına, cari dengenin bozulmasına neden oluyor. Buna karşılık bu kaynak yabancı sermaye girişi olarak geldiğinde, yatırımları geliştirirken, cari açığı artırmıyor, dış borcu yükseltmiyor. Bunun ışığında, son yıllardaki yurt içi tasarruflarımıza, doğrudan yabancı sermaye girişlerimize, yurt dışına yaptığımız doğrudan yatırımlara bakmak istiyorum.

Önce tasarruf rakamları: 1990’da yurt içi tasarruf oranı yüzde 23.5 iken, 2000-2008 döneminde yüzde 17’ye gerilemiş. Ardından 2010’da 13.5, 2018’de 13.9 düzeyine indikten sonra, 2020’de TÜİK verileriyle nasılsa artışa geçerek %20.2 düzeyine yükselmiş.

Doğrudan yabancı sermaye girişi ve yurtdışına dönük doğrudan sermaye yatırımları şöyle: 2004 yılında doğrudan yabancı sermaye girişi 2.8 milyar dolar iken, 2005 yılında 10 milyar dolara, 2007’de 22 milyar dolar ile en yüksek seviyesine çıkmış. Geçen yıl ise 6.8 milyar dolarda kaldı.

2020 yurda gelen bu doğrudan yatırımın ancak yüzde 50’si gerçekleşebilmiş. Bu tablo, sürdürülebilir bir büyüme için tasarruflarımızın ve doğrudan yabancı sermaye girişinin yetersizliğini, daha açık deyimle çıkmazını ortaya koyuyor. Bilmeliyiz ki, ne kamudan tasarruf yaparak, ne de yurtiçi tasarruf oranını yeterli düzeye getirmemiz kısa vadede sürdürülebilir büyüme için mümkün değil.

Dünyadaki yatırım furyasını ülkemize doğrudan çekecek, ‘’saydam ve hesap verilebilirliğin” esas olduğu yeni bir ‘’hikaye’’ ye ihtiyacımız olduğu açık. Bu hikayenin özü bir ekonomik reform programı. Yeni OVP‘da ne yazık ki göremediğimiz bu çok yönlü ekonomi reform programının gerekleri, aslında yaklaşık 4 yıldır hazır ama uygulanmayı bekliyor, olay bu...

GÜNÜN SÖZÜ:

Uluslararası Atom Enerji Kurumu (UAEA) Başkanı’nın nükleer programlarını izleme konusunda İran’la anlaşmasının ardından, şimdi top ABD ‘de...

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Göbeklitepe dersleri 13 Eylül 2021