19 °C
KERİM ÜLKER
KERİM ÜLKER Perde Arkası kerim.ulker@dunya.com

Suudi Arabistan'da Türk malına ambargo başladı

2017'de Türkiye ile Rusya arasında önemli bir ticaret krizi yaşanmıştı. Moskova yönetimi, mısır, buğday, ham ayçiçek yağı, ayçiçeği küspesi, bezelye ve pirinç olmak üzere Türkiye’nin ihraç ettiği bazı tarım ürünlerinin ülkesine girişini engelledi, yasak koydu. 3 yıl önce yazdığımız Rusya’nın Türk gıda ürünlerine yönelik ambargo haberimiz, Moskova yönetimi tarafından da doğrulanmış, Rus basınında geniş yer bulmuştu. O dönemki ambargoya yönelik bilgileri aldığım kişi İstanbul Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin eski Başkanı Zekeriya Mete’ydi. Geçtiğimiz hafta Zekeriya Mete ile görüşmemde benzer bir durumun Türkiye-Suudi Arabistan arasında yaşandığını öğrendim.

Riyad yönetimi, Körfez Bölgesi’nde yalnız kalan Katar’a olan desteği, Suriye’deki operasyonları ve Mısır’a yönelik sert açıklamaları ile uzun zamandır Ankara ile bağını neredeyse koparmış durumdaydı. Bu duruma Kaşıkçı Cinayeti ve ardından yaşanan gelişmeler eklendi. Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki ticaret son birkaç yıldır düşüş içerisinde. Bazı Türk ürünleri hatta Türk dizileri bile Suudi Arabistan’da gayri resmi olarak protestolara hedef oluyor. Son birkaç haftadır yaşanan gelişmeler ise Riyad yönetiminin Türkiye’yle ekonomik bağını kopartacak cinsten.

Zekeriya Mete’yi arayarak yardım isteyen Türk ihracatçısı Suudi Arabistan’a ilişkin önemli bilgiler aktarıyor.

"Suudi Arabistan, Ticaret Bakanlığı vatandaşlarından imza alıyor”

Yaşadıklarına ilişkin çözüm arayan Türk şirketinin sahibi ve yöneticisi iş kadını ile bizzat görüştüm. 30 yıla yakın zamandır Ortadoğu’ya ürün sattıklarını söyleyen iş kadını, yaşadıklarını şu sözlerle anlatıyor: “Son günlerde Suudi Arabistan’daki müşterilerimizden bazı şikayetler duymaya başladık. Suudi Arabistan Ticaret Bakanlığı’na çağrılan müşterilerimize bir daha Türkiye’den mal almayın denilmiş. Hatta resmi imza aldıklarını söylüyorlar. Dünya Ticaret Örgütü yaptırımları nedeniyle bunu resmi olarak açıklamıyorlar ancak Türk ürünü almaktan vazgeçmelerini Suudiler kendi iş insanlarına söylemeye başladı. Eğer imzalamazsa veya imzaya rağmen ürün alırlarsa yaptırım uygulanacağı ifade edilmiş. Sadece hammadde ile değil, mobilya, gıda, tarım gibi ürünler satıyoruz. Tamamında aynı sıkıntıyı yaşamaya başladık. Türk malı almayacaksınız demişler. Menşei şahadetnameleri nedeniyle örneğin Almanya üzerinden satış da yapamıyoruz. ‘Made in Turkey’ damgalı ürün istemiyorlar.”

Görüştüğüm bir başka işadamı ise Suudi şirketlerin ülkemiz şirketlerine Türkiye’nin dışında üretim yapmalarını öneriyor. Bununla ilgili henüz tam bakanlık düzeyinde olarak resmi bir yazışma yok. Gelen şikayetler üzerine de İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği üyelerine şu açıklamada bulunmuş: “Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü’nden alınan yazıya atıfla; Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden alınan yazıda, son zamanlarda Suudi Arabistan’a ihracat yapan, bu ülkede faaliyet gösteren firmalarımızı ve vatandaşlarımızı hedef alan uygulamalarda artış olduğuna, ihraç ürünlerimizin gümrük işlemlerinin yavaşlatılmasından, Suudi Arabistan’daki kamu şirketlerinde görevli üst düzey Türk personelin sözleşmelerinin feshedilmesine kadar geniş bir alanda, Suudi makamlarca kasıtlı olarak yapıldığı değerlendirilen uygulamaların söz konusu olduğuna, bozulma riski yüksek olan yaş meyve ve sebzelerin ihracatının da olumsuz etkilendiğine dair bildirimlerin sıkça taraflarına ulaştığının ifade edildiği bildirilmektedir.”

"Suudi istihbaratı transferleri izliyor"

Suudi Arabistan ile yaşanan sıkıntıyı Körfez Bölgesi ile çalışan önemli bir hukuk firmasına sordum. Firmanın sahibi olan avukat, "Geçmişte Suudiler kolaylıkla Türkiye’de gayrimenkul alımı yapıyorlardı. Şimdi ise neredeyse imkansız. Suudi Arabistan’ın en zengin isimlerinden bir işadamı geçmiş yıllarda İstanbul’da önemli bir projenin büyük bir kısmını toplu olarak satın almıştı. Bu sorunlar başladığından beri artık Türkiye’de yatırım yapamıyor. Hatta tatil için geldiğinde Suudi İstihbarat Örgütü Ri’asat Al-Istikhbarat Al-Amah, Suudi milyarderin banka transferini Dışişleri Bakanlığı’na bildirmiş. S.Arabistan Dışişleri Bakanlığı da birkaç bin doların neden Türkiye’ye gönderildiğini sorguluyor. Düşünün, eskiden yüz milyonlarca dolar gönderirken ses çıkarılmazdı. Şimdi ise birkaç bin doların hesabını soruyorlar. Türkiye’ye yatırım yapmalarını engelliyorlar" diyor.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap