Tam Tarafsızlıkta 25 yıl: Türkmenistan

Ahmet COŞKUNAYDIN
Ahmet COŞKUNAYDIN ahmetcoskunaydin@hotmail.com

Kardeş ülke Türkmenistan, başka ülkelere de örnek olabilecek bir özelliğinin 25. yılını kutluyor. Bizlerin dünyada sadece İsviçre'ye ait olduğunu düşündüğümüz tam tarafsızlık ilkesinin, tescilli halini Türkmenistan taşıyor.

Bir dönem Sovyetler Birliği bünyesinde bulunan ve 25 Aralık 1991 yılında bağımsızlığı tanınan kardeş ülkenin dili de, Anadolu Türkçesine en yakın Türkçe kollarından biri.

Kardeş Türkmenistan, bağımsızlığının ilk günlerinden bu yana tarafsızlık ilkesini benimsemiş ve dış politikasını bu temeller üzerine oturtmasıyla dikkatleri çekmiştir.

1992 yılında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konseyi'nde (günümüz AGİT) ilk kez pozitif tarafsızlığı, dış politika yolunun temel ilkesi olarak ilan eden Türkmenistan'ın bu yaklaşımı, başta Birleşmiş Milletler olmak üzere, dünyanın bir çok uluslararası kuruluş ve teşkilatları tarafından dikkate alınmış ve yakından takip edilmişti.

Daha sonra Mart 1995 yılında İslamabad kentinde düzenlenen, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) zirvesi ile Kolombiya'nın Kartagena kentinde düzenlenen, bağlantısızlar konferansında, Türkmenistan'ın tam tarafsızlık ilkesi büyük bir destek almayı başarmıştı.

Bütün bu çaba ve uğraşıları kararlılıkla aşan ülke, 12 Aralık 1995 yılında Birleşmiş Milletler'de genel kurulda 185 ülkenin oybirliği ile Türkmenistan'ın 'Daimi Tarafsızlığı' kararı çıkmıştı.

İşte bu kararın üzerinden 25 yıl geçti ve Türkmenistan, dünyada başka ülkelere de örnek olacak bu atılımın gururunu yaşıyor. 25. yıl Tam Tarafsızlık kutlamaları nedeniyle, görüş belirten, Türkmenistan Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu Myratgeldi Seyitmammedov, BM kararının, uluslararası ilişkiler tarihinde tarafsızlık ilkesine ait ilk resmi belge olduğuna dikkat çekerek, bunun ülkesinin tarafsızlık statüsünü tanıdığını da vurguladı.

Türkmenistan uyguladığı ve BM tarafından da kabul edilen, aynı zamanda onaylanan statüsü ile bölgesinde, komşularının sadece barışçıl etkinliklerine katılmakta onları desteklemekte, ama siyasi ve üçüncü ülkelerle askeri çekişme ile çatışmalarının dışında kalmaktadır.

Bu durum ülkenin askeri harcamalarına da yansımakta ve söz konusu harcamalar, halkın refahına yönelmekte.

Başkenti Ashabat olan yaklaşık 5 milyon 500 bin nüfuslu Türkmenistan, doğal gaz zengini bir ülke. Yılda yaklaşık 70 milyar metreküp doğal gaz üreten ülke, bu gazın önemli bir bölümünü ihraç ediyor. Ülkenin devlet başkanlığını Kurbanguly Berkhumuhammedov yürütüyor.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar