Tamam mı, devam mı?

Serhat GÜRLEYEN
Serhat GÜRLEYEN GENİŞ AÇI sgurleyen@isyatirim.com.tr

Küresel piyasalar yeni zirveler yapmaya devam ediyor. ABD ve Çin arsında imzalanan Faz-1 anlaşması iki ülke arasındaki sorunlara kalıcı bir çözüm getirmiyor. Ancak iki ülke arsında ateşkes yapılması dünya ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkiyi azaltarak risk iştahını destekliyor.

Piyasalarda yükselişin arkasındaki asıl itici güç ekonominin ne çok sıcak ne çok soğuk olduğu Goldilocks ortamı. Büyümenin makul, enflasyonun düşük olduğu Goldilocks ortamında merkez bankaları genişleyici para politikası ile varlık fiyatlarını desteklemeye devam ediyor.
Ekonomi tarihsel ortalamalarının altında da olsa büyümeye devam ederken merkez bankalarının genişleyici para politikasını sürdürmesinin bir diğer nedeni 2009 küresel krizi sonrasında artışı hızlanan devlet ve özel kesim borçluluğu.

2009 yılında ABD’den Avrupa’ya yayılarak dünya ekonomilerini vuran kriz hane halkının ve şirketlerin aşırı borçlu olması nedeniyle çıktı. Normal şartlar altında bir borç krizinden borç yapılandırılması, varlık satışı, iflas mekanizması yoluyla borçluluğun azaltılarak çıkılması gerekir. Ancak geniş kitleleri etkileyen küresel bir borç krizi olması nedeniyle bu yöntemler kullanılamadı. Bunun yerine düşük faizlerle ve varlık alımlarıyla risk iştahı ve büyüme desteklenerek finansal krizden çıkıldı.

Yüksek borcun döngüsel olmaktan çıkıp yapısal bir duruma dönüşmesi düşük faiz politikasının kalıcı hale getirilmesini zorunlu kıldı. Tasarruf sahibinden borçlulara kaynak aktaran bir küresel oyun planı oluşturuldu.

Faizlerin çok düşük olduğu bir ortamda küresel sermaye devlet tahvillerinde vadeyi uzatarak ve/veya özel sektör hisse senedi ve tahvillerine yönelerek getirisini artırmaya çalıştı. Bu sayede küresel piyasalarda son 10 yıldır giderek büyüyen bir balon oluştu.

Gelelim haftanın sorusuna! Türkiye’nin içsel sorunları nedeniyle sınırlı oranda yararlanabildiği küresel balon ne zaman patlar? Finans piyasalarındaki balonlar genelde merkez bankalarının genişleyici para politikasını normalleştirmesi veya risk iştahını bozacak bir dışsal şok ile patlar.

Enflasyonun yükselmediği bir ortamda küresel olarak para politikasının normalleştirilmesi zor gözüküyor. Genel beklenti Fed’in politika faizlerini mevcut seviyelerinde tutacağı yönünde. ECB ve BOJ varlık alımı yoluyla ilave gevşemeye bile gidebilir.

Risk iştahını bozacak dışsal şok ihtimali azımsanmayacak kadar yüksek. ABD’nin ekonomik, finansal ve askeri gücünü kullanarak dünyayı tehdit ettiği bir ortamda dışsal şok riskinin devam etmesi kaçınılmaz.

İyi senaryo: Başkanlık seçimleri dolayısıyla iç politikaya odaklanacak ABD’nin bir süre dünyanın başına bela olmayı bırakması.

Kötü senaryo: Saldırgan dış politikanın Cumhuriyetçiler ve Demokratlar tarafından seçim malzemesi olarak kullanılması.

Lafı çok uzattık! Toparlayalım… Küresel piyasalardaki balonun ne zaman patlayacağını tahmin etmek mümkün değil. Yatırımcıların önünde iki seçenek var:

(i) Riskli varlıklara yatırım yaparak yükselişten yararlanmak;
(ii) Bu balon patlayacak deyip oyunun dışına çıkmak. Benim tercihim oyundan çıkmamak ancak acil çıkışa daha yakın bir yerde oturmak.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Ufukta yeni zirveler 08 Kasım 2021