Tarım ekonomisinin 10 gündem maddesi

Kurban Bayramı’nın yoğunluğunu atlat­tıktan sonra, DÜNYA Gazetesi’nde Stra­tejik Düşünce başlıklı köşemde, bugüne ka­dar yayımladığım 189 köşe yazımı inceledim ve sıklıkla işlediğim 10 konuyu belirledim.

Bu konular aynı zamanda, son dört yılda, ta­rım ekonomisinde ülke gündemini meşgul eden en önemli konular olarak öne çıkıyor. Bu yazıda, köşemin sınırları ölçüsünde, her bir konunun önemine ve ülkemizde yapılan­lara kısa kısa değinmeye çalışacağım.

Toprağın ekonomisi ve güncel meseleler

İklim krizi ve su yönetimi: Yazılarımın neredeyse tamamının merkezinde bir şekil­de yer alan bir konu. Ülkemizde kullanılabi­lir su miktarı 112 milyar metreküp. Bunun yüzde 79’unu kullandığımız tarımda sulama randımanı sadece yüzde 51. Acilen kapalı, basınçlı ve kotalı sulamaya geçilmeli. Tarım ve Orman Bakanlığı (TOB) tarafından tasla­ğı tamamlanan Su Kanunu bir an önce yasa­laşmalı.

Tarımsal üretim planlaması: Başta ik­lim krizi olmak üzere artan küresel risklerle zorunlu hale gelen üretim planlaması; belir­lenen stratejik ürünlerde, havza bazlı, esnek, şeffaf ve katılımcı yepyeni bir sistem oluş­turması; katsayı ve katsayı değerleri üzerin­den daha dinamik bir yönetimi mümkün kıl­ması bakımından devrim niteliğinde bir dö­nüşümü başlattı.

Gıda güvencesi: Tarımda yeterlilik konu­sunda, dünyada en iyi ülkelerden biriyiz. An­cak gıda güvencesinin, üretmenin ötesinde sağlıklı gıdayı satın alabilmek ve bunu sürdü­rebilmek olduğunu bilmemiz gerekiyor. Ayrı­ca tarımsal girdilerde büyük ölçüde ithalata bağımlı olmamız, her küresel krizde, gıda gü­vencesi konusunda bizi endişeye sevk ediyor.

Gıda enflasyonu: Manşet enflasyonun yüzde 24,44’ü gıda kaynaklı. Bununla birlik­te gıda enflasyonu daha çok gündem oluştu­rur ve manşet enflasyonu körüklediği iddia edilir. Oysaki her ikisi de çoğu zaman birbi­rine paralel seyreder. Bugünlerde çokça ko­nuşulan gıda enflasyonunun nedenleri ve çö­züm yollarına dair geçmiş yazılarımızın bir­çoğunda yer vermiştik.

Tarımsal Örgütlenme: Tarımda birçok sorunun çözümünün başarılı tarımsal örgüt­lerde olabileceğini sürekli dile getirdik. Ta­rımsal desteklerde ve kredilerde, başarılı ör­gütlere sağlanan ayrıcalıklar, örgütler ara­sındaki rekabeti artırarak, gıda güvencesine, gıda enflasyonuna, sözleşmeli üretime önem­li katkılar sağlıyor. 2024’te 105 olan başarı­lı örgüt adedinin, 2025’te 145’e yükselmesi, TOB’un başarılı uygulamasının sonucu.

Akıllı tarım: Yapay zekâ başta olmak üze­re bilişim teknolojilerinin tarımda kullanı­mı, işletmelerimizin rekabet gücünü artıra­rak büyük bir sıçrama yapmalarını sağlaya­caktır.

Kırsal gençlik, kadın ve istihdam: Kır­sal nüfusun yaşlanması karşısında TOB’un gençlere ve kadınlara sağladığı öncelikler ve teşvikler giderek daha önemli hale geliyor.

Stratejik rezerv yönetimi: Hürmüz krizi gösterdi ki gıda başta olmak üzere, gübre, su ve enerjide stratejik rezervler oluşturmak ve bunu ülkemizin krizlere karşı dayanıklılığını artırmak için kullanmak durumundayız.

Arazi yönetimi: Küçük, parçalı ve dağınık arazi yapısı, tarım işletmelerinde verimsiz­liğin başta gelen nedeni. TOB’un 10 milyon hektar toplulaştırma hedefi ve Tarım Arazi­lerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi (TA­KE) Projesi önemli adımlar.

Ormancılık: Türkiye›nin orman varlığını artırmadaki küresel başarısı ve yangınlarla mücadelede teknoloji kullanımı, sıklıkla ele aldığımız önemli bir konu. Ülkemizin yüz­de 30’una karşılık gelen ormancılığımız, son 23 yılda yüzde 12,5 artışla; 28 uçak, 119 heli­kopter ve 14 İHA ile ormancılıkta dünyanın en teknolojik filosu ile ağaçlandırmada Avru­pa’da ilk ve dünyada üçüncü sırada yer alıyor olmamız tam bir başarı hikayesi. Buna rağ­men dezenformasyon, orman kahramanları­mızın karşılaştığı en sinsi düşman.

Ülkenin geleceği, tarımın geleceği

Ezcümle; bu konuların zaman zaman bir bütün halinde değerlendirilmesi, zihin ha­ritalarının yenilenmesi, yeni ve isabetli ta­rım politikalarının oluşumunda yardımcı olacaktır.