Tarım, turizm ve enerjide 87 sanayi projesi yürütüyor   

Yasemin SALİH
Yasemin SALİH İYİLİK FABRİKASI yasemin.salih@dunya.com

Aydın, Türkiye ekonomisi için önemli üretim bölgelerinden biri. Turizm ve tarım sahalarının yanı sıra beyaz eşya başta olmak üzere önemli sanayi alanlarında üretim yapan geniş bir bölgenin tam ortasında yer alıyor. Aydın Sanayi Odası’na bugün itibarıyla bin 82 şirket üye.                

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi ise bu verimli bölgenin önemli bilimsel üretim kaynağı. 1992’de kurulan üniversitenin bugün 20 fakülte, 19 meslek yüksekokulu, bir konservatuvar, üç enstitü ve 26 uygulama ve araştırma merkezi bulunuyor. Sanayiden kopuk bir eğitim vermediklerini söyleyen üniversitenin Rektörü Prof. Dr. Osman Selçuk Aldemir, önemli yatırımlar yaptıklarının altını çiziyor.                

‘26 sıra birden yükseldik’

Üniversite çatısı altında yürütülen iş dünyası ve sanayiye yönelik projeler denildiğinde göğsü kabarık Aldemir’in. Teknoloji Geliştirme Bölgesi, Teknoloji Transfer Ofisi ve araştırma merkezleriyle hem girişimcilik hem de bilimsel üretim ekosistemini canlı tuttuklarını söylüyor. Pandemi ise üniversitenin bu anlamda atak yaptığı dönem olmuş. Prof. Dr. Aldemir, bu başarıyı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Performans Endeksi’ndeki sıralama ile anlatıyor.                 

Beş yıl önce kurulan Adnan Menderes Teknoloji Geliştirme Bölgesi, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Performans Endeksinde 89 Teknoloji Geliştirme Bölgesi arasında (63’ü endeks sıralamasında yer aldı) 56’ncı iken, 30’uncu sıraya yükselmiş. Ayrıca beş yaşından küçük teknokentler kategorisinde 40 Teknoloji Geliştirme Bölgesi (14’ü endeks sıralamasında) arasında ilk 5’te yer alıyor. Şu anda Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde 61 firmanın yer aldığını anlatan Prof. Dr. Aldemir, “Bu firmaların 46’sı yeni girişimciler tarafından kurulan kuluçka şirketler. Adnan Menderes Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde bir yabancı firma, iki de yabancı ortaklı firma yer alıyor. Ayrıca öğretim elemanlarımızın bölgede 25 girişimi de bulunuyor” diyor.               

Yazılım ve biyoteknoloji öne çıkıyor

Adnan Menderes Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nin, bölgedeki şirketler için de iyi bir ortak olduğunun altını çiziyor Prof. Dr. Aldemir. Bölgede devam eden 87 Ar-Ge ve tasarım projesi var. “31 projeyi tamamladık. Bölgedeki 61 firmanın 16’sı yazılım, 6’sı biyoteknoloji, 4’ü doğal bilimler ve mühendislik, 4’ü medya, 2’si endüstriyel tasarım, 2’si bilişim teknolojileri ve 29’u da tarım, enerji, turizm gibi diğer alanlarla ilgili” diyor.

Bölge’deki ekip de oldukça kalabalık. 76 Ar-Ge çalışanının yanı sıra 49 araştırmacı, 23 yazılımcı firmalar tarafından istihdam ediliyor. Üretim organizasyonu için Adnan Menderes Teknoloji Geliştirme A.Ş. kurulmuş. Üniversite olarak şirketin yüzde 100 hissedarı olduklarını söyleyen Prof. Dr. Aldemir, ayrıca Teknoloji Transfer Ofisi aracılığıyla da sanayi işbirlikleri, ticarileşme, fikri haklarla ilgili eğitim hizmetleri gibi faaliyetler yürüttüklerinin altını çiziyor.              

1 milyon dolarlık ihracat var

Peki tüm bu işlerin bütçesi ne kadar? Prof. Dr. Osman Selçuk Aldemir, Teknoloji Geliştirme Bölgesi kurulduğundan bu yana 149 projenin hakem onayından geçtiğine vurgu yapıyor önce. Soruyu ise şöyle yanıtlıyor: “Hakem onayından geçen projelerin 87’si aktif. Bu devam eden projelerin toplam bütçe değeri yaklaşık 25 milyon TL. Projelerin ticarileşme değeri ise tahmini 250 milyon TL’nin üzerinde. Ayrıca bölgede üretilen ve ihraç edilen ortalama 1 milyon dolarlık projemiz var. Bu da bir yazılım projesi olup, big data olarak Google’a fatura edilmiş durumda.”              

Bölgeden geliştirilen 27 proje TÜ- BİTAK ve AB gibi üst kuruluşlardan fon desteği almış. Sıvı solucan ve mikrobiyal gübre prototip cihaz geliştirme, doğada tamamen çözünebilen temizlik ürünleri, aptamer tabanlı prostat kanseri tarama kiti gibi projelerin büyük ilgi gördüğünü vurguluyor Aldemir.              

Tarım, turizm, enerji

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektörü’nün sanayi projelerini sayarken özellikle altını çizdiği konu, “çeşitlilik ve geniş kapsam”. Çok sayıda sektöre, faaliyet alanına göre Ar-Ge ve inovasyon kapasitesine sahip olduklarını söylüyor. Ancak yine de bölgenin potansiyeli ve ihtiyaçları kapsamında özellikle sahip çıktıkları üç alan var: “Biz sektörel olarak turizm, tarım, enerji, sağlık ve maden konularında ihtisaslaşma çalışmaları yürütüyoruz. Bu sektörlerde kümelenme çalışmaları yapıyoruz. Yine de üniversite olarak tarım, turizm ve enerji alanlarında kamu ve özel sektörün öne çıkan Ar-Ge ortağı olacağız. Örneğin Türkiye’nin kestane üretiminin yüzde 70’ini sağlayan bir bölgede olduğumuzdan kestane kanserini tedavi eden biyoteknolojik yöntem geliştirdik. Ankara’da Tarım Bakanlığı’na sunduk.”

Bilim Kurulu ve Sivil Senato kurdu

Bölgenin bilimsel üretim üssü olmak gibi iddialı bir hedefi var Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nin. Prof. Dr. Osman Selçuk Aldemir bunun bilim ve sanayi işbirliğinin ötesinde topluma da dokunarak başarılabileceğine inanıyor. Bu amaçla çok sık rastlanmayan iki adım atılmış. Bunlardan biri 50 kişiden oluşan Bilim Kurulu. “Buradaki bilim insanlarını atıf sıralamasında öne çıkan isimlerden belirledik. Bölgenin özelliklerine göre proje başlıkları açıyor ve hocalarımızın araştırmalarını fonluyoruz” diyor. Bu çalışmaları toplumla entegre yürütmek için de bir Sivil Senato kurduklarını anlatıyor Aldemir. Diyor ki, “STK’lar, fikir önderleri, liderler bu senatoda yer alıyor. Sivil Senato ile Bilim Kurulu düzenli olarak bir araya geliyor. Müthiş çıktılar elde ediliyor.”

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar