TARSİM ile büyüyen tarımsal güvence

Tarım sigortacılığı, çiftçinin gelirini ga­ranti altına almanın çok ötesinde, bir ülkenin gıda güvencesinin teminatı olabile­cek önemli bir mekanizma. Tarım sigortacı­lığı aslında istatistiğin yanı sıra bir risk yö­netim sistemi. Sigortacılık matematiği, risk durumlarını belirli şartlarda güvence altına alabilir. Ancak bugünün tarım sigortacılığı­nın en büyük çıkmazı, riskleri yükselmesi ve birçok durumda riskin çok ötesinde kara bulutların gölgesinde belirsizlik ortamının hâkim olması. Riskte öngörülebilirlik ve geçmiş verilerden hareketle hasar ihtimal­lerinin ortaya konulması söz konusu iken, belirsizlikte, gelecekteki sonuçları göstere­bilecek hiçbir veri mevcut değildir.

Belirsizlikte sigorta matematiği işlemez. Risk yükseldiğinde ise sigorta primleri ar­tar. Bu durumda ya üretim maliyetleri ka­çınılmaz olarak yükselir ya da üretici ürü­nünü sigortalatmaz ve gelirini tümden kay­betme riskiyle karşı karşıya kalır.

Ülkemizin jeopolitik konumu, küresel riskler ve iklim krizinden en çok etkilen­mesine yol açmakta ve neticede tarımsal üretimde risk ve belirsizliğin giderek art­masına neden olmakta. Bu durumda üreti­cimiz, üretmekten çok önünü görememe­nin yol açtığı sıkıntıları çözmek için ener­ji sarf ediyor. Tarımın doğaya bağımlılığını çok fazla azaltamazsınız. Küresel krizlerin çoğunu bertaraf etme gücünüz de yoktur. Ancak başarılı bir tarım sigortacılığı mode­li, zararınızı en aza indirebilir ve ayakta kal­manızı sağlayabilir.

Türkiye’nin başarısı dikkat çekiyor

Türkiye, TARSİM modeliyle tarım sigor­tacılığında dünyada yedinci sırada. 2025 itibariyle prim toplamı bir milyar doları aş­mış durumda.

Devlet ve özel sektör iş birliği ile yürüyen TARSİM sistemi, her geçen gün güçlenir­ken, dünyanın bu modele olan ilgisi giderek artıyor. Tarımda Finansal Dayanıklılık Uy­gulama Topluluğu’nun 3. Küresel Forumu, merkez bankaları, sigorta ve sivil toplum kuruluşları başta olmak üzere yaklaşık 30 ülkenin katılımıyla Çin’de düzenlendi.

Forumda Türkiye’yi; TARSİM Yönetim Kurulu Üyesi ve Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi Genel Müdürü Bekir Engürülü ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Türkiye Kırsal Kalkınma Projeleri Koordi­natörü Güray Balaban temsil etti. Toplan­tıda, kamu-özel sektör iş birliğinin dünya­daki başarılı örneklerinden biri olarak ka­bul edilen Türkiye tarım sigortası sistemi (TARSİM) modeli hakkında bilgilendirme yapıldı. Katılımcıların bu konudaki iş bir­liği talepleri ülkemiz açısından önemliydi. Ayrıca tarım sigortacılığının gelişimi için TARSİM Sistemi’nin, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın başarı hikayeleri arasında yer alması, küresel sorunların göl­gesinde kalan bu olumlu gelişmeleri anlata­bilmek bakımından da kayda değerdi.

Rakamlarla TARSİM

TARSİM kaynaklarına göre, 2026 üretim sezonunda önceki yıla oranla, toplam prim bedelinde %81, sigorta bedelinde %32 ve si­gortalı alanda %6 artış sağlanmış. Yine aynı dönemlerde, sigortalanan büyükbaş hayvan sayısında %10, küçükbaşta ise %20 artış ol­muş. Buna karşılık hasarlı ihbar dosya sayı­sı %17 azalmış. Bitkisel ürünlerde en fazla hasar ihbarı buğday, kayısı ve üzümde ya­pılmış. En çok hasar ihbarı yapılan 3 risk alanı ise dolu, sel ve su baskını ile don ola­rak görülürken, en çok hasar ihbarı Malat­ya, Manisa ve Diyarbakır’dan gelmiş.

Bu sistemde hasar/prim oranları 2025’te %79 iken 2026’da (15 Haziran’a kadar) %36 ve son 10 yıl ortalamasında ise %57 olarak gerçekleşmiş. Bu sezon başlanan Köy Baz­lı Verim Sigortası’nın parsel bazında uygu­lamasına, Tekirdağ ilinde pilot proje olarak başlanması, birçok şikâyet ve eleştirileri giderecek gibi görünüyor. Ezcümle; ülke­lerin milli güvenlik meselesi haline gelen gıda güvencesinin, TARSİM güvencesinin yanı sıra TARSİM katılım sigortacılığı ile de güçlendirilmiş olması, faiz hassasiyeti olanları da sisteme dahil etmesi bakımın­dan önemli bir uygulama.