Tüketici eğilimi ve ekonomik beklentilerin analizi

Tüketici Güven Endeksi (TGE), hanehalklarının fi­nansal durumları, genel ekonomik gi­dişat, fiyat artış bek­lentileri ve harcama eğilimlerine ilişkin algılarını ölçen temel bir makroekonomik göstergedir. Tüketi­ci Eğilim Anketi verileri; 2025 ve 2026 yıllarında tüketicilerin ekonomik gidişata ve kişisel re­fah düzeylerine bakış açısında önemli bir dönüşüm yaşandığını ortaya koymaktadır.

2025 yılının genelinde yatay ve temkinli bir seyir izleyen tü­ketici algısı, 2026 yılının ikinci çeyreğinden itibaren yerini be­lirgin bir toparlanma ivmesine bırakmıştır. 0-200 aralığında de­ğer alan endekste 100’ün altın­daki değerler tüketici kötümser­liğini ifade etse de, 2026 yılının ikinci yarısında kaydedilen yük­seliş trendi, piyasa aktörlerinin ve hanehalklarının geleceğe yö­nelik güveninin kademeli olarak arttığını yansıtmaktadır.

1- Tüketici güven endeksin­de genel seyir: Tüketici Gü­ven Endeksi, 2025 yılının Ocak ayında 80,96 seviyesinden yı­la başlamış Aralık 2025’te 83,49 seviyesinde tamamlanmıştır. Bu dönem boyunca tüketicilerin makroekonomik dengelere yöne­lik algısı temkinli bir duruş ser­gilemiştir.

2026 yılına gelindiğinde ise endeksteki yükseliş ivmesi belir­ginleşmiştir. Ocak 2026’da 83,72 olan TGE, bahar aylarında kade­meli artışını sürdürerek Ağustos 2026 itibarıyla 90,77 seviyesine yükselmiştir. Bu performans, son iki yılın en yüksek güven seviye­sini temsil etmektedir.

2- Hanehalkı finansal duru­mu-mevcut algı ve gelecek beklentisi: Hanehalkının mad­di durumuna ilişkin değerlendir­meler, tüketicilerin geçmiş tec­rübeleri ile gelecek umutları ara­sında belirgin bir fark olduğunu göstermektedir:

-Mevcut dönem maddi du­rum: 2025 yılının başında 64,83 seviyesinde bulunan mevcut maddi durum endeksi, yıl boyun­ca 67-70 aralığında seyretmiştir. 2026 yılında ise kademeli bir iyi­leşme ile Ağustos 2026’da 75,42 seviyesine kadar tırmanmıştır.

-Gelecek 12 aylık maddi durum beklentisi: Tüketicile­rin gelecekteki finansal koşul­larına ilişkin beklentisi, genel güven endeksini yukarı taşıyan en güçlü bileşen olmuştur. 2025 Ocak ayında 80,55 olan beklenti endeksi, Ağustos 2026’da 93,15 seviyesine ulaşmıştır. Tüketici­lerin kişisel gelir artışı ve bütçe dengesine dair umutlarının güç­lendiği görülmektedir.

3- Genel ekonomik gidişat ve işgücü piyasası dinamikle­ri: Ülke ekonomisine dair algılar ve istihdam piyasası beklentileri hanehalkının harcama kararla­rında belirleyici bir role sahiptir.

-Gelecek 12 aylık genel eko­nomi beklentisi: 2025 yılı bo­yunca 78 ile 84 bandı arasında seyreden genel ekonomik durum beklentisi, 2026 yılının ortasın­dan itibaren hızlı bir yükseliş trendine girmiştir. 2026 Ağustos 2026’da 89,41 seviyesine yüksele­rek makroekonomik istikrara iliş­kin olumlu algıyı pekiştirmiştir.

-Gelecek 12 aylık işsiz sayı­sı beklentisi: İşsizlik beklentisi endeksindeki düşüş kötümser­liğin azaldığına işaret etmekte­dir. 2025 Ocak ayında 86,70 se­viyesinde olan endeks, 2025 so­nuna doğru gerilemiş ve Ağustos 2026’da 82,53 seviyesinde ger­çekleşmiştir.

4-Enflasyon algısı, ücret bek­lentileri ve tasarruf eğili­mi: Satın alma gücü ve fiyat artış beklentileri tüketicilerin bütçe yönetimini ve birikim tercihle­rini doğrudan şekillendirmekte­dir:

-Tüketici fiyatlarının deği­şim beklentisi: Gelecek 12 aylık döneme ilişkin enflasyon bek­lentisi endeksi 2025 yılı boyunca 54-59 bandında dalgalanırken, 2026’nın ikinci yarısında hafif bir çekilmeyle Ağustos 2026’da 53,90 olarak kaydedilmiştir.

-Ücret değişim beklentisi: Gelecek 12 aylık dönemde ücret­lerin artacağına yönelik beklen­ti endeksi veri setindeki en yük­sek değerlerden birini oluştur­maktadır. 2025 başında 98,89 olan endeks, Ağustos 2026’da ise 110,25 seviyesine ulaşarak 100 eşik değerinin oldukça üzerine çıkmıştır.

-Tasarruf etme ihtimali: Gelecek 12 aylık dönemde tasar­ruf etme ihtimali endeksi 2025 başında 64,80 seviyesindeyken, Ağustos 2026’da 68,23 seviye­sinde dengelenmiştir.

5- Dayanıklı tüketim malları, otomobil ve konut satın al­ma eğilimi: Büyük ölçekli har­cama ve varlık edinme planları tüketicinin piyasaya olan nihai güvenini yansıtan kritik göster­gelerdir:

-Dayanıklı tüketim ma­lı harcamaları: Mevcut döne­min dayanıklı tüketim malı sa­tın almak için uygunluğunu gös­teren endeks 2025 başında 46,98 iken, kademeli bir artışla Ağus­tos 2026’da 59,25 seviyesine ula­şarak iç talepteki canlılığa işaret etmiştir.

-Otomobil satın alma ihti­mali: Gelecek 12 aylık dönemde otomobil satın alma ihtimali en­deksi 2025 boyunca %23-27 ban­dında hareket etmiş, 2026 Ağus­tos döneminde ise %27,77 ile dönemin en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

-Konut satın alma ve yap­tırma ihtimali: Gelecek 12 aylık dönemde konut satın alma veya yaptırma ihtimali endeksi 2025 Ocak ayındaki %37,91 seviyesin­den başlayarak 2026 boyunca ar­tış trendini korumuş ve Ağustos 2026’da %42,20 seviyesine yük­selmiştir.

2025-2026 dönemine ait Tü­ketici Eğilim Anketi verileri bü­tünsel olarak değerlendirildi­ğinde; tüketicilerin mevcut dö­neme kıyasla gelecek döneme dair ekonomik beklentilerinde belirgin bir iyileşme ivmesi gö­ze çarpmaktadır. Tüketici Güven Endeksi’nin 90 sınırını aşma­sı, hanehalkı maddi durum bek­lentilerindeki artış ve ücret ar­tış beklentilerinin 110 seviyesi­ne ulaşması, 2026 yılının ikinci yarısında tüketici eğilimlerinin daha iyimser bir zemine oturdu­ğunu göstermektedir.