Tüm illerde ‘batık’ kredi patlaması

Ulusal ve küresel çapta şok siyasi gelişmeler, ticaret savaşları ve en son sıcak savaş gibi olumsuz gelişmelerle oldukça çalkan­tılı geçen ve Türkiye ekono­misinin derinden etkilendi­ği mart sonu itibarıyla son bir yılda, Türk bankacılık sektö­rünün takibe düşen kredi ala­caklarının miktarı yaklaşık bir kat büyüdü.

Bankaların şirketler kesi­mi ve tüketicilere kullandır­dığı ticari krediler ve ihtiyaç, taşıt, konut gibi tüketici kre­dileri ile bireysel ve kurumsal kredi kartı borçlarından ge­ri ödemesi 90 gün ve üzerin­de süreyle gecikmiş tutarları kapsayan söz konusu alacak­larda il bazındaki büyümede, toplam kredi pastasındaki pa­yı düşük illerden Karaman, yaklaşık beş katlık artışla di­ğer illerden derin farkla ay­rıştı.

Takibe düşmüş alacak­ların son bir yılda 46 ilde yüz­de 100-200, 32 ilde de yüzde 50-100-arasında artış göster­diği dikkati çekti. En düşük ar­tışın yaşandığı Muğla’da bile oranın enflasyonun çok üze­rinde olduğu görüldü. Toplam alacak miktarının yaklaşık üçte biri ile en büyük hacim İstanbul’da. Kişi başı ortala­ma takipteki kredi miktarın­da ise Karaman 13.627 TL ile İstanbul’u geçerek ilk sıraya yerleşti.

Toplam hacmin üçte biri İstanbul’da

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BD­DK) Mart 2026 sonu itibarıyla iller bazında toplulaştırılmış bankacılık istatistiklerini içe­ren FİNTÜRK verilerine gö­re Mart 2025 sonunda 347,3 milyar lira olan bankaların 81 ilde takibe düşmüş alacak­larının toplam hacmi, yüzde 94,3 artışla 674,7 milyar li­raya ulaştı.

Söz konusu ala­cakların 212,4 milyar lira ile yüzde 31,5’i, nüfusça ve eko­nomik bakımdan en büyük il olan, dolayısıyla en çok kredi kullanan İstanbul’daki borç­lulardan. Takipteki alacak tu­tarında İstanbul’u 55,9 milyar lira ile Ankara, 41,4 milyar li­ra ile İzmir, 24,8 milyar lira ile Bursa, yaklaşık 23,9 milyar li­ra ile Gaziantep izliyor. Daha sonra yaklaşık 22,3 milyar lira ile Adana, 21,5 milyar lira ile Kocaeli, 17,5 milyarla Konya, 14,4 milyarla Diyarbakır ge­liyor. Bu on ildeki toplam tu­tar, 454,8 milyar lira ile taki­be düşmüş toplam alacakların yüzde 67,4’ünü oluşturuyor. Diğer 71 il toplamında takip­teki tutar ise 319,9 milyar lira ve payı yüzde 32,6.

Karaman’da beş kat artış

Takibe düşmüş alacak mik­tarında büyümede ise yüzde 485,2’lik astronomik oran­la Karaman başı çekti. Bu il­de Mart 2025 sonu itibarıyla sadece 610,9 milyon lira olan takipteki alacak miktarı 2025 sonu itibarıyla 3 milyar 675,1 milyon liraya yükseldi. Top­lam yurt içi kredi pastasın­daki payı yüzde 0,16 olan ilin bu artışla toplam takipteki alacak hacmindeki payı yüz­de 0,53’e çıktı. Ekonomisi bü­yük ölçüde bisküvi, gıda işle­me ağırlıklı gıda sanayi, KOBİ üretimi, esnaf ve ticaret ağır­lıklı olan Karaman’da rekor takibe düşmede tarım ve kü­çük işletmelerde gelir oynak­lığının etkisi olduğu değer­lendiriliyor.

Sorunlu kredilerdeki yıl­lık artış oranında bu ili sana­yisi zayıf, daha çok esnaf ağır­lıklı ve tüketici kredisi payının yüksek olduğu diğer Anadolu illeri izledi. Karaman’ın ardın­dan yüzde 213’lük artışla Niğ­de, yüzde 196,1’le Amasya, yüz­de 181,4’le Zonguldak, yüzde 181,3’le Yozgat, yüzde 176,4’le Batman, yüzde 1618’le Çorum, yüzde 150,2 ile Kırklareli, yüz­de 149,4’le Malatya ve yüzde 148,4’lük artışla Manisa geldi.

Kişi başı miktarda Karaman ilk sırada

Takibe düşmüş borç miktarı nüfusa bölündüğünde 2025 sonu itibarıyla kişi başına ortalama 15.111 TL ile İstanbul başı çekerken, Karaman 15.055 TL ile onu izliyordu.

Bu yıl mart sonu itibarıyla bu tutar İstanbul’da 13.482,5 TL’ye gerilerken, Karaman 13.627,1 liralık takibe düşmüş kişi başı ortalama borç miktarı ile birinci sıraya yerleşti. Kişi başına takipteki kredi miktarında bu illeri 11.092,4 lira ile turizm ili Muğla, 10.736 TL ile sanayi ve ticaret ili Gaziantep, izliyor. Ülkenin önemli ağır sanayi kuruluşlarının kümelendiği Kocaeli de kişi başına 9.963,4 liralık takipteki borçla beşinci sırada yer alıyor. Kişi başına 9.782 TL ile Adana, 9.693,3 TL ile Bilecik, 9.456 TL ile Ankara, 9.181,7 TL ile İzmir, 8.498 TL ile Denizli ilk on il arasında yer alıyor.

Kişi başına tutarın en düşük olanlar ise düşük nüfus ve ekonomik faaliyetlerin sınırlılığı nedeniyle zaten kredi pastasından payı son derece düşük iller. Muş, kişi başına 1.467,7 TL ile son sırada yer alıyor. Bayburt 1.967,8 TL, Bingöl 1.972,6 TL, Gümüşhane 1.968,1 TL, Ağrı 2.102 TL ile kişi başına takibe düşmüş borcu en düşük iller arasında.

Takipteki kredi oranında; Karaman, Mardin, Diyarbakır

Mart 2025 sonu itibarıyla 17 trilyon 778,7 milyar lira olan toplam yurt içi kredi hacmi bir yılda yüzde 42,3 artışla bu yıl mart sonu itibarıyla 25 trilyon 295,2 milyar liraya ulaştı. Bu hacim içinde yer alan takibe düşen kısım aynı dönemde yüzde 94,3’lük artışla 347,3 milyar liradan 674,7 milyara, takibe düşme oranı da yüzde 2’den yüzde 2,7’ye yükseldi.

Son bir yılda en hızlı büyümenin yaşandığı Karaman, il bazında kredi hacmi içinde takipteki kısmın payında da yüzde 8,4’le ilk sıraya yerleşti. Takibe düşme oranına göre ilk ondakilerin, kredi pastasındaki payı düşük iller olduğu belirlendi. Söz konusu oranda Karaman’ı yüzde 8,3’le Mardin, yüzde 6,6 ile Diyarbakır, yüzde 6,4’le Şırnak, yüzde 6 ile Bilecik ve Batman, yüzde 5,8’le Hakkâri ve Şanlıurfa, yüzde 4,3’le Zonguldak ve yüzde 3,9’la Uşak ili izledi.

Yurt içi kredilerin 8,4 trilyon lira ile yüzde 34,3’ünü kullanmış ve takibe düşmüş olacaklardaki payı yüzde 31,5 olan İstanbul’da ise takipteki oran yüzde 2,4 düzeyinde.

Tüm illerde ‘batık’ kredi patlaması - Resim : 1

Yazara Ait Diğer Yazılar