Tünelin ucundaki ışıkla tanışma vakti gelmiş olabilir!

Uğur CİVELEK
Uğur CİVELEK ARKA PLAN dunyaweb@dunya.com

Küresel eğilimler ve sorunlar açısından çok zorlu geçebileceği varsayılan bir yılı daha geride bırakmaya hazırlanıyoruz. Devredilecek olan miras, bir önceki yıldan devralınandan çok daha olumsuz! Sorunlar daha ağır, acil ihtiyaçlar daha fazla ve olanaklar çok daha sınırlı! Bu tablo, kısa vadeli beklentileri yönlendirmeye çalışarak günü kurtarmaya çalışmak dışında bir seçenek üretemiyor olmanın sonucu olarak karşımıza çıkıyor.

Bir önceki yılın son çeyrek döneminde sadece riskten kaçınma eğilimini tetikleyerek yıkıcı eğilimlerin sahne almasını önlemek ve bilançoların olduğundan daha iyi görünmesini sağlamak konusuna odaklanmak zorunda kalınmıştı. Bugün daha ağır sorunlara rağmen aynı kısır döngünün tekrar edilişine ve çok daha ciddi olumsuzlukların görmezden gelindiğine tanık oluyoruz!

Sorunlar daha ağır, para politikaları çok daha etkisiz, çıkar çatışmaları daha keskin ve yozlaşmış düzenin sorumluları daha güvenilmez! Bu söyleme refleks tepkilerin hangi kesimlerden ve ne amaçla geleceğini çok iyi biliyoruz! İnkar yaklaşımı, artık eskisi kadar etkili olamıyor!

Ön plana çıkarılan ve sakız gibi çiğnenmesi istenilen küresel gelişme başlıkları ise belli! ABD-Çin ticaret görüşmelerinde ilk aşama anlaşmaya çok yaklaşılmış; olumlu beklentileri uyarmak ve istenmeyen tetiklemeleri askıda tutmak adına bazı detaylar fazlaca konuşuluyor, bunların uzlaşılamayan konular içindeki payı bilinmiyor! İlk aşama anlaşmanın imzaları, ancak Ocak ayı içinde atılabilirmiş! Bir önceki yıl sonu bilançolarını olduğundan iyi göstermek için, Kasım ayı sonunda üç ay süreli bir ateşkes devreye sokulmuştu; belli ki değişen fazla bir şey yok!
Orta Doğu, Latin Amerika, Akdeniz Çanağı ve Avrupa Birliği bölgelerindeki ekonomik eğilimler açısından sorgulayalım; daha iyiye giden herhangi bir şey var mı? Söz konusu bölgeler, gerek ekonomik-sosyal ve gerekse siyasi konularda fazlası ile bunalmış durumdalar; istikrarsızlık endişelerinin genişlemesini kontrol altına alamıyorlar ve geniş kesimler ile sistemi oluşturan kurumsal yapının ihtiyaçları arasındaki çıkar çatışmasının büyümesini önleyemiyorlar!
Parasal gevşeme dalgaları da artık etkisiz; riskten kaçınma eğiliminin dalgalı bir şekilde güçlenmesinin önü alınamıyor! Negatif faizlerle tehdit de etseniz, çok yüksek faizlerle teşvik etmeye çalışsanız da durum değişmiyor; likidite tuzağı, yozlaşmış küresel düzeni fazlasıyla kırılganlaştırıyor. Küreselleşme denilen kuralsızlık sert bir şekilde geri tepiyor; bazı coğrafyalardaki olumsuzluklar bulaşıcı hastalık gibi beklentiler üzerinde daha belirleyici hale geliyor.

Daha açık ifade etmek gerekirse, çeyrek asırdır hüküm süren sürdürülebilir olmayan eğilimler küresel düzeni çökmeye hazır hale getirmiş ve süreç terse çevrilemiyor. Çıkar çatışmaları ve uzlaşmazlıklar derinleşmiş, ağırlaşan sorunlar kırılganlıkları patlatmış, para politikaları ise tıkanmış ve beklentileri yönlendirmek nerede ise olanaksızlaşmış. Geniş kesimleri aldatarak ve sorunları ağırlaştırarak günü kurtarma süreci, böyle devam edemeyeceği bir eşiğe gelip tıkanmış! Hayal tacirleri ile mağdur duruma düşürülen geniş kesimler arasındaki güven bunalımının telafisi olanaksız biçimde derinleşmesi, geleneksel olmayan politika setinin hasadı olarak karşımıza çıkmış!

2020 yılının öncekilerden daha farklı olma olasılığı fazlası ile güçlenmiş görünüyor! Muhtemelen bir şeyler olacak, üzeri örtülen gerçekler açığa çıkacak ve her şey değişmek durumunda kalacak! Belki de yıllardır başarılı olunan, istenmeyen eğilimleri öteleyerek engelleme girişimleri bir sonla taçlanarak yerini yeni başlangıçlara bırakacak! Küresel koşullara ilişkin eğilimleri günü kurtarmak adına görmezden gelen ve böyle olacak şekilde piyasa veya politika yapanlar, belki de en çok kaybedenler olacak!

Galiba Dünyamızın yuvarlak olduğu unutuldu! Israrla kaçılan veya kaçınmaya çalışılan sorunlara koşulduğu gibi bir sonuçla yüzleşme vakti gelmiş olabilir! 2020 yılında, tünelin ucunda görünen ışıkla tanışmaktan kaçınmak kolay olmayabilir!

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar