17 °C
Uğur CİVELEK
Uğur CİVELEK ARKA PLAN dunyaweb@dunya.com

Türev zorlamaların sanal gölgesi ve acı gerçekler!

Hiçbir şeyin göründüğü gibi olmadığı ve sonu felaketle bitmesi kaçınılmaz olan bir süreçte ilerlemeye devam ediyoruz. Gerçeklere göre radikal tavır değişikliği gerekli, fakat ağırlaşmasına izin verilmiş sorunlar nedeniyle etkili ve yetkili kesimlerin büyümekte olan korkuları nedeniyle bu yola girilemiyor. Gerçeklerin sistemli bir şekilde görmezden gelinmesi ise sorunları ağırlaştırıyor ve adaletsizlikleri her tarafa yayıyor. Yozlaşma ve ahlaki çöküntü konusundaki olumsuz eğilimler kırılganlığa ilişkin endişeleri yeni rekorlara taşıyor! Böyle gidilemeyeceğinin ve sorumluların çaresizliğinin bilincinde olanlar, avanta avlarını çeşitlendirerek süreci hızlandırıyor!

Mesela Avrupa Birliği liderlerini hafta başında mali yardım paketi konusunda uzlaştığı haberi ne kadar gerçek ve kimlerin işine yaraması için kurgulanmış olabilir? Medyaya yansıyan kurgulanmış açıklamalar ile toplantılardaki tartışmalar ve gerekçeler ne oranda ölçüşüyor olabilir? Bazı üyeler hem hibe rakamını yükseltmek ve hem de bundan kendi alacakları payı artırmak için, karşı çıkanların hangi zaafını hesapsızca kullanıyor? Eğer sorunların ağırlaşmasına izin verilmemiş ve hep gerçeklerin rehberliğinde hareket edilmiş olsa idi, belki tüm süreç bambaşka bir aşamada ve farklı rotalarda işliyor olabilirdi!

Bu kısır işleyiş, hem her bir üyenin ve hem de küresel yapının geleceğini karartmaya devam ediyor. Sorunlar ağırlaşıyor, güven bunalımı derinleşiyor ve yükselen kırılganlık korkuları besliyor. Birileri asalaklığa iyice alışıyor ve yozlaşıyor, diğerleri ise bu yükleri daha fazla taşıyamayacağı koşullara yelken açma açmazında kıvranıyor! Siyasi yapının temsil ettiği kesimlere ihaneti büyüdükçe, medeni sayılan her şey hızla çürüyor!

Yozlaşmış küresel yapının acil ihtiyaçları, Avrupalı liderleri hiç istemedikleri koşullara sürüklemeye devam ediyor. Daha gerçekçi ekonomik beklentilerin, riskten kaçınma eğilimini yeniden azdırarak oyunlarını bozmaması için gerekçe arayanlar AB’li yetkilileri figürana dönüştürmüş! Varılan mali yardım uzlaşısını ustaca pazarlamak, risk taşıyanları sakinleştiren ve diğerlerini iştahlandıran bir kurgu tasarlanmış!

Bu yardım gereken oranda abartılır ve gerçeklerin üzeri iyice örtülürse, başta Euro olmak üzere diğer tüm paraların dolara karşı değerlenmesi yönünde bir ivme verilebilirdi. Doların tüm paralara karşı gerilemesi ve diğer ülke varlıklarının dolar bazında değerlenmesi, günün kurtarılmasına yardım edebilirdi! Ömrünü tamamlamaya koşan Euro, geçiş sürecinde olması gerekenin tam aksi yönünde bir rolle geniş kesimleri aldatmak için kullanılabilirdi! Türev zorlamaların gölgesini, gerçek imiş gibi pazarlamak dışında seçenek kalmamıştı!

Bu zorlamalar ile Euro’nun uzun süredir kıramadığı bir eşiği aşmasına ve üzerinde iki günden fazla kalıcı olmasının altyapısı hazırlandı. Ortaya çıkabilecek yan tesirleri önlemek mümkün olmasa bile kısmen gölgelendi. Dolardaki çözülme başta altın olmak üzere emtia fiyatlarını harekete geçirerek beklentilerin bozulmasına ve sistemik risk algılarını uyararak paniğe yol açabilirdi; fakat engellendi. Gümüş spekülasyonu ile altın gölgelendi ve sermaye piyasası gereken oranda desteklendi, yan tesirlerin günü kurtarma oyununu bozması şimdilik engellendi! Ancak, her an her şeyin değişebileceği algısı güçlenmeye devam etti.

Ekonomik ve siyasi beklentiler ile sorunlara ve salgına ilişkin algıların tümü ile dışlandığı bu senaryo, gerçekmiş gibi pazarlanıyor! Belli ki yozlaşmış düzen, ürettiği sorunları çözebilecek basireti tükettiği için kendinden bile kaçıyor; sığındığı hayal dünyası ise sorunları ağırlaştırıp adaletsizlikleri besleyerek yerküremizi cehenneme çeviriyor! Günü kurtarmak için benimsenen yaklaşımlar, orta vade açısından bunalımı derinleştirmek için ne gerekiyor ise yapıldığını düşündürüyor! En kötünün kesinlikle geride kalmadığı algısı giderek daha fazla kabul görüyor. Bu gidişle, toparlama umutlarına ilişkin tahminler 2030’lu yıllara doğru kaymaya devam edecek. Bunun farkında olanlar, en kötüye ilişkin tanımlanması olanaksız belirsizlikler nedeniyle bu günlerin kıymetini bilerek arkasına bakmadan risklerini boşaltmaya çalışacak; bu fırsatı yaratanlar ise haraçlarını fazlası ile almanın yollarını zorlamayı sürdürecek. Altta kalanların ne duruma düşeceği ise, bundan sonrasının belirleyici değişkeni olacak!

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap