Türkiye’de rekor sayıda şirket iklim ve su konusunda harekete geçti

DİDEM ERYAR ÜNLÜ
DİDEM ERYAR ÜNLÜ YAKIN PLAN didem.eryar@dunya.com

Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu’nun 2010 yılından bu yana Türkiye çalışmalarını üstlendiği CDP’nin 2020 yılı Türkiye sonuçları ve lider şirketler, “CDP Türkiye 11. İklim Değişikliği Sanal Konferansı ve Ödül Töreni” ile açıklandı.

Konferansın bu seneki odağı “Net sıfır emisyona doğru piyasaların ve kamu politikalarının arayüzeyi” oldu. Konferansta, CDP İklim Değişikliği & Su Programı 2020 Türkiye Sonuçları ve CDP Türkiye Liderleri açıklandı.

Garanti BBVA, CDP Global İklim Değişikliği A listesine girerken; Tekfen Holding, hem CDP Global İklim Değişikliği ve hem de CDP Global Su A listesinde yer alarak dünyadaki 63 şirketten biri olmayı başardı.

Gerek CDP Listesine giren şirketlerin artması, gerekse uzmanların görüşleri, Türkiye’deki şirketlerin iklimle mücadele ve su kullanımı konusunda doğru yolda olduğunu kanıtlar nitelikte. Törende öne çıkan yorumlar şöyle:

Küresel duyarlılıklar Türkiye’de karşılığını buldu

Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu Direktörü ve Baş Araştırmacısı Melsa Ararat, “Pandemi ve pandemiyle mücadele süreci, küresel sistemik risklere ‘ulusal çıkarlar’ penceresinden bakmanın insanlığı felakete götürebileceğini gösterdi ve uluslararası işbirliklerinin bu risklerle mücadeledeki önemini kanıtladı. Bir yandan küresel ısınma ve çevresel bozulmanın salgına sebep olan koşulları yarattığı genel kabul görürken, diğer yandan Avrupa Birliği ve ABD’nin iklim değişikliği politikalarının yakınsaması, salgın sonrası düzelmenin ekonominin karbonsuzlaştırılmasından geçtiği konusunda görüş birliğini pekiştirdi” derken Türkiye’de de bu küresel duyarlılıkların karşılığını bulduğunu söylüyor. Ararat, “Rekor sayıda şirket iklim değişikliği ve su kıtlığı risklerini CDP platformu aracılığıyla yatırımcılara ve paydaşlarına açıkladı” diyor.

Riskleri önceden tahmin etmek gerekiyor

Birleşmiş Milletler Çevre Programı Finans Girişimi (UNEP FI) Başkanı Eric Usher’in dikkat çektiği konu ise, şirketlerin ileriye bakmaları gerektiği. Usher, “Bundan sonra yalnızca sizi bekleyen risk türlerini anlamanız değil; aynı zamanda faaliyet gösterdiğiniz sektörlerdeki ve tedarik zincirlerindeki risklerinizi önceden tahmin etmeniz bekleniyor. Risklerin nerede yattığını daha iyi anlamalı ve sektörlerin nasıl değişeceğini anlamak için ileriye dönük risk modellemeleri ve senaryo analizleri yapmalıyız” diyor.

Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu - CDP Türkiye Projeler Yöneticisi Mirhan Köroğlu Göğüş ise, “2020 sonuçlarına göre emisyon azaltım hedefl eri belirlemek Türkiye’deki şirketler için standart bir iş uygulaması haline dönüşmüş durumda; fakat Paris Anlaşması’nın temelini oluşturan bilime dayalı aksiyonların hayata geçirilmesi için şirketlerin daha fazla çaba göstermesi gerekiyor” diye belirtiyor.

Garanti BBVA ve Tekfen Holding CDP Global A listesinde

CDP metodolojisine göre A ve B notunu alan şirketler, iklim değişikliği ile ilgili konuların yönetimi ve bu konuda liderlik gösterme seviyesine ulaşmış, raporlama yaparak şeff afl ığı sağlamanın yanı sıra çevresel performansını da artırmayı başarmış şirketler oluyor. Türkiye’de Garanti BBVA, CDP Global İklim değişikliği A listesine girerken; Tekfen Holding hem CDP Global İklim Değişikliği hem de CDP Global Su A listesine girerek dünyadaki 63 şirketten biri olmayı başardı.

Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Ebru Dildar Edin “Garanti BBVA olarak, pandeminin etkisinde geçirdiğimiz son bir yılda iklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma ve finans alanında fark yaratan çalışmalara imza atmayı sürdürdük. Geçtiğimiz yılın zorlu koşullarına rağmen bir kez daha Türkiye’den Global A Listesi’ne giren tek banka olduğumuz için mutlu ve gururluyuz. CDP Türkiye’nin ana sponsoru olarak, ülkemizde düşük karbona geçiş sürecinin hızlanması ve bu dönüşümün adil bir şekilde gerçekleşmesi için çalışmaya devam edeceğiz. İklim değişikliğiyle mücadele için, önümüzdeki on yılın azim, kararlılık ve aksiyon dolu bir on yıl olmasını diliyorum” yorumlarını yapıyor.

Tekfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Murat Gigin, “Felaket senaryolarının arkası kesilmediği bir dönemde, Tekfen Holding olarak bu yıl hem İklim Değişikliği Programı’nda hem de Su Programı’nda Global A Listesi’nde yer alan dünya çapındaki 65 şirket arasında yer almamızdan dolayı ülkem ve şirketim adına büyük bir heyecan ve gurur duyuyorum” diyor. Gigin, ‘Eğer istersek, yapabiliriz’ duygu ve düşüncesiyle, çaresiz olmadığımıza dair inancımı tazelemek istiyorum” diye ekliyor.

İklim konusu artık yönetim kurulunda

● Türkiye’de neredeyse tüm şirketlerde (yüzde 98) iklimle ilgili konular yönetim kurulu düzeyinde ele alınıyor; ancak, kritik öneme sahip C-seviye yöneticilerin rolü halen yeterli oranda değil (yüzde 56).

● Yanıt veren şirketlerde, çevresel hedefl ere ulaşılmasını sağlamak için üst düzey yöneticilere teşvikler sunmak, iklim değişikliğiyle ilgili yerleşmiş bir uygulama haline geldi (yüzde 93), fakat su güvenliği için bu alan gelişmeye devam ediyor (yüzde 59).

● Paris Anlaşması’nın temelini oluşturan bilime dayalı aksiyonların hayata geçirilmesi için Türkiye’deki şirketlerin daha fazla çaba göstermesi gerekiyor. Türkiye’de CDP’nin de kurucu ortaklarından biri olduğu Bilime Dayalı Hedefl er Girişimi (SBTi) tarafından hedefi onaylanmış olan sadece 2 şirket var: Arçelik ve Kayseri Ulaşım.

● Emisyon azaltım hedefl eri belirlemek Türkiye’deki şirketler için standart bir iş uygulaması haline geldi ve hedef belirleyen şirketlerin oranı yüzde 80’e ulaştı. Bununla birlikte, yenilenebilir enerji tüketimi (yüzde 19) veya üretimi (yüzde 9) ile ilgili hedef belirleyen şirket sayısı son derece düşük.

● Türkiye’deki tüm şirketler (yüzde 100) iklim değişikliğini iş stratejilerine entegre ettiklerini ifade etseler de, iklimle ilgili risk ve fırsatların stratejik etkilerini anlamak adına iklim değişikliği senaryo analizi yapan şirketlerin oranı yüzde 72.

● Şirketlerin yüzde 46’sı, iklimle ilgili riskleri yönetmek ve fırsatlardan yararlanabilmek adına uzun vadeli iş stratejilerini destekleyen düşük karbonlu bir geçiş planı geliştirmiş durumda.

Su krizinin finansal riskleri henüz bilinmiyor

● Türkiye’de raporlama yapan şirketlerin yüzde 91’i suyla ilgili risk değerlendirmesi yaptığını raporlamasına rağmen, şirketlerin yalnızca yüzde 26’sı suyun operasyonları üzerinde zarar verici etkileri olduğunu raporladı.

● Dünyadaki su krizinin boyutları her geçen gün artıyor. Türkiye’de 2020 yılında raporlanan risk altındaki işlerin toplam değeri 733 milyon dolar olarak raporlandı. Ancak, yanıt veren şirketlerin yüzde 44’ü karşılaştıkları risklerin finansal değerini henüz hesaplayamadığı için bu rakam eksik bir tahmin olabilir. Çoğu şirket, geri dönü- Su krizinin finansal riskleri henüz bilinmiyor şüm ve yeniden kullanım yoluyla su tüketimini azaltmaya çalışıyor.

● Yanıt veren şirketlerin yüzde 29’u su tüketimlerinin bir önceki yıla göre daha düşük olduğunu ölçerken, yüzde 32’si artış bildirdi. Yanıt veren şirketlerin yüzde 44’ü geçen seneye oranla su kaynaklarından daha az su çektiklerini bildirirken, yüzde 29’u bir önceki yıla göre artış raporladı. Su çekimindeki artış için şirketlerin raporladığı en yaygın sebep ise üretimin artması.

● Türkiye’den yanıt veren şirketlerin yüzde 85’i suyla ilgili konuları şirketin uzun vadeli stratejik iş planlarına entegre ettiğini raporladı. Ayrıca şirketlerin yüzde 44’ü bu konuyu on yıldan fazla süreli stratejik iş planlarına entegre ediyor. Şirketlerin yüzde 74’ü finansal planlamalarında suyla ilgili konuları dikkate alırken, yüzde 82’si bu finansal planlamaları uzun vadeli iş hedefleri kapsamında değerlendirdiğini raporladı.

A ve B bandındaki şirket sayısı arttı

Türkiye’de A ve B bandında derecelendirme notu alan şirket sayısı artış göstererek iklim değişikliği kategorisinde toplamda 36’ya, su güvenliği kategorisinde ise 29’a ulaştı. İklim Değişikliği ve Su kategorisinde ‹A-› puanı alan Türkiye’den toplam 13 şirket CDP Türkiye liderleri kategorisinde yer almayı başardı. 2019 yılında sadece 6 şirket bu kategoride yer alabilmişti. CDP, ‘Tedarikçi İlişkileri Derecelendirmesi’ (SER) kapsamında, şirketlerin tedarikçilerini iklim değişikliğiyle mücadele sürecine ne kadar dahil ettiğini ölçüyor. Türkiye’de A notunu alarak SER kategorisinde lider olmayı başaran 3 şirket bulunurken, 11 şirket de bu kategoride ‘A’- notunu almayı başardı. Arçelik, Brisa, Kordsa İklim Değişikliği ve Su Lideri olurken; İklim Değişikliği kategorisinde Albaraka Türk, Aselsan, Pegasus, T. İş Bankası, T. Kalkınma ve Yatırım Bankası; Su Güvenliği kategorisinde Aksa Akrilik, Eti Soda, Migros, Pınar Süt, Yapı Kredi Bankası ödüle layık görüldü. Tedarikçi İlişkileri Derecelendirmesi kategorisinde ise Arçelik, Brisa ve Garanti BBVA ödüle layık görüldüler.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar