6 °C
Aydın EROĞLU
Aydın EROĞLU Analiz aydineroglu@borsaanalizci.com

Türkiye'ye yaptırım tasarısı ABD Senatosu'ndan geçti!

ABD Senatosu, Türkiye'ye yaptırımları da içeren 2020 Ulusal Savunma Yetki Yasasını kabul etti. İçerisinde Türkiye ile ilgili S-400 nedeniyle F-35 programından çıkartılması, Kuzey Akım 2 ve Türk Akımı boru hatları nedeniyle de yaptırım uygulanması kararları var. Uzun süredir çekindiğim yaptırım riskinin bir etabı karşımıza konuldu. Bakalım şimdi ne olacak göreceğiz. Ama hemen belirtmeliyim ki, hadi S-400 aldığımız için F-35 konusu biraz daha farklı bir konu diye karşılıklı haklılığı olabilir ama diğer boru hatlarına falan yaptırım kararı kabul edilebilir bir şey değil. Siz istediklerinizle istediğiniz anlaşmayı, ticareti yapacaksınız, bir başka ülke yapmaya kalkınca ulusal çıkarlara aykırı diye yaptırım kararı alacaksınız.

Sakın S-400 konusunu da kimse yanlış anlamasın. O konuda da kesinlikle biz haklıyız. Ama NATO üyesi olarak, ABD vermediği için bile olsa Rus füzeleri aldığımız için bunu gerekçe gösterip F-35 programından çıkartılmamızın izahı askeri olarak bir nebze de olsa anlaşılabilir. Ama diğer Türkiye'nin gelişimini, ticaretini, bölgesel önemini etkileyecek yatırımları yapma demek tamamıyla eşkıyaca, hasmanece bir tavır. Bunlar zaten yıllardır böyle gelişen konulardı. Irak'ta, Kıbrıs'ta, Suriye'de, İsrail ilişkilerinde, benzer birçok konu ve alanda hep aleyhimize planlar içinde olan ABD, son noktayı da koydu. Bakalım şimdi ne olacak göreceğiz.

Biz kabul etmeyeceğiz tabi de, karşımızdaki ülke ABD. Uluslararası etki gücü nedeniyle başımızı ağrıtabilecek bir ülke. Ama yine de bu yaptırımlardan ziyade asıl çekincemin Halkbank konusu olduğunu bilmenizi isterim. Eğer o konu finansal bir yaptırım kararı çıkmadan atlatılabilirse, bu yaptırım kararları ilk anda negatif etki yaratsa da, sonrasında etkisi azaltılabilecek konulardır. Ama tüm bunlara bir de devamında Halkbank ile ilgili maddi bir yaptırım ve sonrasında swift sistemi ile ilgili yaptırımlar eklenirse, işte o zaman ilişkiler kökten ve çok derin bir yara alır. Böyle bir gelişme de ekonomi ve finansal açıdan maalesef bizi çok olumsuz etkiler.

Ulusal Savunma Yetki Yasası içinde Senatodan geçtiği için, Türkiye konusu ayrıştırılıp Trump tarafından onaylanabilir mi bilmiyorum. Eğer böyle bir ayrıştırma yapılamıyorsa, orada da bir sıkıntı olacaktır. Trump imzalamazsa senatoda 2/3 çoğunlukla yeniden geçtiği takdirde, Trump'ın onayına gerek kalmadan yürürlüğe girmiş olur. Detaylarını yetkililerin açıklamalarından öğreniriz diye düşünüyorum.

Ermeni karar tasarısı veto edildi!

Bu arada Trump, Ermeni Karar Tasarısını veto ederek, hükümet olarak bu konuda aynı düşünmediklerini göstermiş oldu. Bir tarafta Ermeni tasarısı konusunu savuşturan bir veto var. Diğer tarafta ise yaptırım içeren bir yasa kabulü var. Vetonun iyimserliği maalesef kabul edilen yaptırım kararı içinde kaybolacaktır diye düşünüyorum.

İşte bir süredir kriz adım adım yaklaşıyor, kredili işlemlerden uzak durun. Hatta bir kısım nakit durmak bile tedbirli bir yatırım politikası olur dememin sebebi bu konulardı. Bakalım nasıl yansıyacak göreceğiz. Ama ben bu işteki gidişatın ciddi olduğunu bilmenizi isterim. Kurlarda olası yükseliş riskine dikkat çekmiştim. Önceden yaşanan yükselişin nedeni de bu konudaki gelişmeleri bekleyenlerin alımları olabilir.

Olumsuz bir yansıma ile piyasa açılacaktır. Kurlar zaten o yönde tepki veriyor. Borsa herşeye rağmen alıcılı seyre devam ediyordu. BİST seans içinde kar realizasyonlarını yapıp yoluna gidiyordu. Ama ne hikmetse, yükselen BİST'e rağmen yabancı işlemlerinde satışların olduğunu görüyoruz. Yani yükseliş yabancı tarafından da desteklenmeden gerçekleşiyordu. Şimdi yaptırım kararı sonrası yabancının bir süre daha alıma geçmesini beklemem. BİST bir düzeltmeyi mecburi yaşayacaktır. Sadece teknik bir düzeltme olarak kalırsa sorun yok. Ama 105.930 seviyesinin altına inecek düşüşler halinde yükseliş beklentileri yara alır. Teknik olarak Destek-Direnç Tablosunda dikkat çektiğim 107.921 gap seviyesinin kapanması ile yetinebilirsek çok sorun olmaz. Hatta bir türlü yaşanmayan düzeltme gerçekleştiği için sağlıklı bile olur. Ki bu seviyeye kadar arada bir çok destek seviyesi bile var. Yani gap kapanır demek için de erken. Yapılacak açıklamaları görmek lazım.

Eğer aynı esnada halkbank konusundaki riskin kalktığı sonucu çıkarsa, o zaman yaptırım kararının etkilerini çabuk atlatabiliriz. Ama ilişkilerdeki sorun çabuk atlatılacak gibi durmuyor. Sonuçta Türkiye, şimdi bu kararların da etkisi ile, Rusya'dan ek savunma füzesi ve savaş uçağı alımına da gidebilir. Tüm bu gidişat ilişkileri kopmaya kadar götürebilecek gelişmeler silsilesi olacaktır.

Sakin olun ama dikkatli de olun. Bana nakite dönelim mi soruları geliyor! İyi de, 6 Aralık Tarihli ''Lütfen Bir Süre Kredili İşlemlerden Uzak Durun!'' başlığı bile attığım yazımın içeriğinde, ''hatta kısmen de nakit bulunmanın tedbirli bir davranış olacağını'' söylemem ne anlama geliyor diye sormak istiyorum!

Dolar kuru için de Destek-Direnç tablosu ve yazılarımda uyarılarımı gördünüz. İki gün evvelki beklenti yazımda da değindiğim seviyelere gelmiş bulunuyoruz. 5.92-5.93 yukarı kırılacak olursa, 6.08 - 6.10 seviyeleri görülebilir. Bu rakamlar görülecek olursa yine çok sorun çıkmaz ama eğer o seviyeler görülür ve yukarı kırılacak olursa, o zaman kurda yine kontrolsüz bir atak riski ortaya çıkar. İşte 196 Milyar Dolar'a çıkan DTH'ların neden halen çözülmeden arttığının nedenini de görüyorsunuz. ABD ile ilişkilerdeki riskler çözülmez ve hatta daha da gerilimler artacak olursa, maalesef etkisi de tüm piyasalarda olumsuz şekilde sürecektir.

Trump'ın yaptırım tasarısını veto etmesi konusunda hızlı bir karar duyacak olursak, böyle bir veto haberi yükselen kurlara satış, muhtemelen bugün düşüş yaşayacak BİST'e de alım getirir. Ama şu an için negatif gelişmeler öncelikli olduğu için, alım konusunda izlemede kalmaya devam etmek doğru olacaktır görüşündeyim.

Hepinize iyi bir piyasa dilerim.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap