Üç ülke, tek sahne: Viyana’da Türk gecesi
Türkiye’nin kültürel ve sanatsal zenginliğinin dünyada yeterince tanınmadığı fikrinden yola çıkarak bu zenginliği en doğru şekilde temsil etmek amacıyla kurulan Cultura Collective, Viyana’da Türkiye, Avusturya ve Azerbaycan kültürlerini 500 yıllık sarayda bir araya getirdi.
Kültürler arasında sanat ve gastronomi aracılığıyla kalıcı bağlar kurmak amacıyla sivil toplum gönüllüleri Melec Çakmak, Monik İpekel ve oyuncu Murat Ayten tarafından kurulan Cultura Collective, ilk etkinliğini 5 Mayıs’ta Viyana’da düzenledi.
Palais Niederösterreich adlı 500 yıllık sarayda gerçekleştirilen etkinliğe, Türkiye ve Azerbaycan’dan gelen sanatçılar damgasını vurdu. Sanat, müzik ve gastronominin aynı çatı altında buluştuğu gecede, Türkiye’den Ressamlar İsmail Acar, Azize Ceyhun ve Efe Işıldaksoy ile Azerbaycanlı sanatçı Nigar Helmi eserleriyle yer aldı.
Geceye, aralarında AK Parti Erzincan Milletvekili Serkan Bayram, Türkiye’nin eski Viyana Büyükelçisi Ozan Ceyhun, Avusturya’daki aşırı sağ FPÖ’nün (Freiheitliche Partei Österreichs- Avusturya Özgürlük Partisi) Eyalet Milletvekili Leo Spahn, eski Avusturya Başbakanı Karl Nehammer’in eşi Katharina Nehammer’in fotoğraf sanatçısı kızkardeşi Barbara Nidetzky, ünlü Avusturyalı mimar Marius Moser ve Feryal Gülman gibi Avusturya ve Türkiye’deki siyaset ve cemiyet hayatının seçkin isimleri katıldı.

Fellah köfte ve schnitzel
Gastronomi bölümünde ise Gault Millau Şapka ödüllü Executive Chef Demir Babalı, Türk, Azerbaycan ve Avusturya mutfaklarından seçkin örnekler sundu. Gastronominin yalnızca bir lezzet deneyimi olarak değil, aynı zamanda kültürel bir anlatım biçimi olarak ele alındığı gecede, İstanbul sokak lezzetlerine gönderme yapan midye dolma ile Ege’deki zeytinyağlı kültürünü Viyana’ya taşıyan baklalı enginar ve domates soslu fellah köfte, Avusturya’nın ünlü schnitzel yemeğiyle ard arda servis edildi.
Gönüllülük esasına dayalı
Cultura Collective kurucularından Melec Çakmak, platformun temel amacının, sanatın, müziğin ve gastronominin evrensel diliyle insanlar arasında kalıcı bağlar kurmak olduğunu söyledi.
Çakmak, ”Cultura Collective’i hayata geçirirken amacımız, farklı coğrafyaların kültürel mirasını yalnızca bir araya getirmek değil; bu mirası çağdaş bir bakış açısıyla yeniden yorumlayarak kalıcı ve evrensel bir anlatı dili oluşturmak” dedi.
Cultura Collective’in tamamen gönüllülük esasıyla hayata geçirildiğini belirten Çakmak, şunları söyledi: “Cultura Collective, aynı zamanda güçlü bir sosyal sorumluluk ve farkındalık projesi. Etkinlik kapsamında yer alan sanatçılar, eserlerini sessiz müzayede yöntemiyle sunuldu. Elde edilen gelirler, sanatçıların kendi inisiyatifleriyle Türkiye’deki hayır kurumlarına bağışlandı. Bu yaklaşım, sanatın yalnızca estetik bir değer değil, aynı zamanda toplumsal fayda üreten bir güç olduğuna olan inancımızın somut bir yansımasıdır.”
Türkiye’nin eski Viyana Büyükelçisi Ozan Ceyhun da Cultura Collective projesinin toplumsal olarak çok değerli bir etkinlik olduğuna dikkat çekerek, “Normalde Avusturyalılar burada bizim cami kermesleri vb klasik etkinliklerimizi biliyorlar. Bu etkinliğin amacı, Avusturya’ya ‘Biz Türkler, her zamanki klasik etkinliklerin dışında başka etkinlikler de yapabiliriz, biz gastronomimizle, sanatçılarımızla buradayız ve sizlerle de güzel işler yapabiliriz’ mesajını vermek” diye konuştu.
Mozart Bakü’de
Gecede, uluslararası çapta tanınan Azerbaycanlı Piyanist Abuzar Manafzade de Türk, Azerbaycan ve Avusturya müziklerinden oluşan özel bir repertuvarla üç ülkenin müzikal mirasını aynı sahneye taşıdı. Manafzade, özellikle “Mozart Bakü’de” isimli, Mozart’ın klasik müzik tarzını klasik Azerbaycan tınılarıyla harmanladığı bestesiyle salondaki Avusturyalı ve Türk dinleyicilerden büyük alkış aldı.

Cultura Collective nedir?
Diplomatik temsilciler, akademisyenler ve iş-cemiyet dünyasının önde gelen isimlerini bir araya getiren Cultura Collective, yalnızca kültürleri değil, toplumları da kardeşlik duygusu etrafında buluşturan bir yapı oluşturmayı amaçlıyor. Türk kültürünü, sanatını ve gastronomisini güçlü bir anlatımla yurt dışında temsil etmeyi hedefleyen Cultura Collective, Viyana’dan sonra Azerbaycan ve Türkiye’de devam edecek etkinlikler düzenlemeyi, projenin farklı ülkelerde de sürdürülmesini ve uluslararası ölçekte daha geniş platformlara taşınmasını hedefliyor.

“Avusturya’da Türkler aşırı sağa oy veriyor”
Avusturya’da göçmen karşıtı olarak bilinen aşırı sağ FPÖ’nün (Freiheitliche Partei Österreichs- Avusturya Özgürlük Partisi) Eyalet Milletvekili Leo Spahn, Avusturya’da yaşayan çok sayıda Türk’ün FPÖ’ye oy verdiğini söyledi. Spahn, “Avusturya’daki Türklerin çoğu 1980’lerde ve 1990’larda buraya çalışmaya geldi ve artık buraya entregre oldular. Ancak buraya son yıllarda düzensiz göçle Afganistan’dan vb. ülkelerden gelen göçmenler entegre olmak istemiyor ve suça karışıyorlar. Bu tarz kriminal vakalardan Avusturya’daki Türkler de çok şikayetçi, bu nedenle de bize oy veriyorlar” dedi. Spahn, FPÖ’nün üyeleri arasında Türkiye kökenli vatandaşların da bulunduğunu belirterek, “Örneğin FPÖ Viyana teşkilatı, Nisan 2025'teki eyalet seçimlerinde Türkiye kökenli iş insan Mehmet Özay’ı aday gösterdi. Özay, Viyana'da FPÖ için aday olan ilk Türkiye kökenli isim oldu” diye konuştu. Avusturya'da 29 Eylül 2024 tarihinde yapılan son genel seçimlerde FPÖ oyların yüzde 29’unu alarak birinci parti oldu. FPÖ’nün bir sonraki genel seçimlerde oylarını daha da artırması bekleniyor.