Ukrayna’nın kaliteli/ uygun fiyatlı tarımsal ürünleri ile rekabet edebilecek miyiz?
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile;
2016 yılından 2021 yılına kadar yürüttüğü Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği görevi sırasında, birçok kez bir araya gelmiş; ikili ekonomik ilişkileri değerlendirme ve Türkiye izlenimlerini paylaşma fırsatı bulmuştuk…
***
Sybiha 2016 yılında, DÜNYA Gazetesi’nden yaptığı çağrıyı 2021’de de tekrarlamıştı:
“Türkiye meyve/sebze üretiminde güçlü…
Bizim ve bölgemizin bu ürünlere çok ihtiyacı var… Ukrayna ise kaliteli ve yüksek proteinli hububat üretiminde çok iyi durumda…
Hem iklim avantajımız var, hem topraklarımız verimli, dolayısıyla üretim maliyetlerimiz de düşük… Karşılıklı yatırımlar, bu alanların daha da güçlenmesine, ürün kalitesinin artmasına ve iki ülkenin daha fazla kazanmasına vesile olur...”
***
O dönem Sybiha:
Karşılıklı yatırımların yapılması ve enerji/ lojistik alanlarındaki işbirliğinin artması için çok uğraştı… Şehir şehir OSB’leri dolaştı…
Gelişmeleri de heyecanla anlatırdı…
Görüşmeleri uzun yıllar süren, fakat bir türlü imzalanamayan Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanmasıyla, hedeflerin ulaşılabilir olacağını da sık sık vurgulardı…
***
Sybiha’nın üzerinde titizlikle çalıştığı ve ısrarcı olduğu Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması, 2022 yılında imzalandı…
Temmuz ayında ise Ukrayna Parlamentosu’nda onaylandı…
***
Bu anlaşmanın avantajları kadar;
Tarımsal alanda üretim yapanlarımızı zorlayacak, verimliliği yükseltmesi için baskı yapacak tarafları da var…
VELHASIL
Ukrayna; Savaşa rağmen yıllık 10 milyon tonu aşan ayçiçek, 25 milyon tona yaklaşan mısır, 20 milyon tona yaklaşan yağlı tohumlar üretimiyle Avrupa’nın lideri…
Dünya sıralamasında da yeri önemli…
Savaşa rağmen 60 milyon tonu aşacak tahıl, 25 milyon tona yaklaşacak “yüksek proteinli/ kaliteli” buğday üretimiyle de uluslararası pazarlarda söz sahibi…
***
Soru şu:
Verimli kara toprakları (çernozyom) ve çabalayan/eğitimli çiftçisi (yabancı yatırımların da ilerlemede payı büyük) sayesinde, son 10-15 yılda dünyanın en önemli hububat ve bakliyat üreticilerinden biri haline gelen Ukrayna’nın kaliteli/uygun fiyatlı (tüm ürünlerde navlun dahil yüzde 20- 25 aralığında fiyat farkı) ve STA sayesinde vergisiz girebilecek tarımsal ürünleri ile rekabet edebilecek miyiz?
(İyi tarafı: Rekabet için verimliliği, kaliteyi artırma zorunluluğumuz, bazı yanlışlarımızı düzeltmemiz için vesile olabilir…)
