Vedat Nedim Tör: Eski komünist bir kültür insanı

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Vedat Nedim Tör, bir kültür insanı olarak birçok projede görev aldı, Cumhuriyetin kültür yaşamını canlandıran bir insan oldu.

Vedat Nedim Tör, 1897 yılında Edip Servet’in oğlu olarak İstanbul’da dünyaya geldi. 1916 yılında Galatasaray Lisesini bitirdi. Yükseköğrenimini Berlin Üniversitesi’nde tamamladı. İktisat doktorası yaptıktan sonra Türkiye’ye döndü. 1925 komünist tutuklamaları nedeniyle yurt dışında toplanan Türkiye Komünist Partisi kongresinde, Genel Sekreterlik görevine getirildi. 1927 yılındaki tutuklamalar sırasında bazı üyeler hakkında yaptığı tanıklıklar ve parti belgelerini polise teslim etmesi sonrası TKP’den ihraç edildi. TKP davasından beraat edince, TKP Başkanı Dr. Şefik Hüsnü tarafından “döneklikle’’ itham edildi.

Partiden ayrılınca, Ankara Hükümeti’nin affına uğradı. Bu Tör’ün yaşamında birinci dönüm noktasıdır... Şevket Süreyya Aydemir ile birlikte, Cumhuriyet yönetiminin ilk fikir dergisi olan Kadro’yu çıkardı. 1933 yılında genç Cumhuriyetin tanıtımını yapan ‘’La Turquie Kemalist‘’ dergisini Almanca, İngilizce ve Fransızca hazırlayarak, dünya merkezlerinde dağıttı. Matbuat Umum Müdürlüğü’nü dört yıl boyunca sürdürdü. 1938 yılında Turizm Genel Müdürlüğü görevini üstlendi. 1943’de ‘’Hep Bu Topraktan’’ isimli dergiyi yayınlamaya başladı. 1938-43 yılları arasında Ankara Radyo Müdürlüğü görevinde bulundu. İstanbul’da Galatasaray PTT’sinin üst katında kurduğu stüdyoda, İstanbul Radyosunu kurdu.

1945’de Yapı Kredi Bankası Kültür-Sanat yönetmeni oldu. Bu Tör’ün yaşamında ikinci dönüm noktasıdır... Tör bu görevi 25 yıl boyunca sürdürdü. Aile, Doğan Kardeş, Sanat Dünyası adlı dergileri çıkarttı. Türkiye fotoğraf arşivini kurdu. Bankanın para ve altın koleksiyonunun kurulmasına öncülük etti. 1977‘de Yapı Kredi’den emekli oldu.

‘’İşsizler’’ adlı tiyatro oyununu, 25 tiyatro oyunu izledi. Bu oyunların çoğu sahnelenirken, bazıları dergilerde yayınlandı. 1940’de Dinimiz, 1962’de Atatürk Olmasaydı, 1980’de Kemalizmin Dramı adıyla danemelerini, 1976 yılında da ‘’Yıllar Böyle Geçti’’ adlı anı kitabını yayınladı.

Vedat Nedim Tör, 8 Nisan1985’te 88 yaşında İstanbul’da vefat etti. Kültür adamı olarak büyük katkılar sağlamış Vedat Nedim’i saygıyla anıyorum.

GÜNÜN SÖZÜ:

4 yıldan sonra ABD ve Brezilya faiz artışına gitti. Fed bu yıl 6 kez faiz arttırma sinyali verdi.

 

 

 

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Yine Kavala davası… 11 Ağustos 2022
Cevabı zor sorular… 03 Ağustos 2022
Şili'nin yeni anayasası 01 Ağustos 2022