Vergi mevzuatı karışık ve adaletsiz...

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Vergi Algı Platformu’nun 1210 kişinin katılımıyla düzenlediği anketin sonuçları, Türkiye’de uygulanan sistemin haksız, bol afl ı ve karmaşık olduğu gerçeğini ortaya çıkarıyor... “Kümesteki kazların daha çok yolunduğu’’ bu sistemin değişmesi gerekiyor.

Vergi Algı Platformu’nun 1210 kişi üstünde uyguladığı anket sonuçlarına göre, insanların yüzde 79’u mevzuatı karışık ve yüzde 59’u sistemi adil bulmadıklarını belirtiyor. Katılımcıların yüzde 65’i vergi kaçakçılığı yapanların oranının “yüksek” olduğunu düşünüyor. Çalışmanın belki de en olumsuz saptamalarından biri, insanların yüzde 60’ının vergiler konusunda bilgi sahibi olmadıklarını beyan etmeleri… Çıkan sonuçlar, vergi adaleti için yeni düzenlemelere ve belki de en yerinde sözcükle bir reforma ihtiyaç olduğunu ortaya koyuyor.

Bugünkü DÜNYA’da yer alan haber, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde verginin rolünün bilindiğini ancak vergi ödeme ya da ödememe isteklerini açıkça etkilemediğini ortaya koyuyor. Vergi ödeme konusunda ‘’güven unsuru’’ vatandaşa göre anlamlı ve önemli. Kamu denetiminin artırılmasını ve yaptırım uygulamasının güven artıracağı ankete katılanlarca vurgulanıyor. Güvenin sağlanmasının gönüllü vergi katılımını artıracağı belirtiliyor. Ama en önemlisi vergi aflarının önlenmesi. Zira vatandaş afların “dürüst yükümlüye bir haksızlık” olduğu inancında.

Vergi oranlarının yüksekliğinin tasarruf ve yatırımları önlediği ve en önemlisi kaçakçılığı artırdığı, Berivan Güneş ve Esin Koyuncu’nun yaptığı çalışmanın bir başka yalın gerçeği…

2019 yılı dağılımına bakarak, Türkiye’de vergilerin yüzde 36,3’ü doğrudan, yüzde 67,7’si dolaylı vergilerden oluşuyor. Bu oranlar, OECD ülkelerinin tam tersi. OECD’de dolaylı vergiler yüzde 30-32, dolaysız vergiler yüzde 68-70 seviyesinde. Bu adaletsizliğin vergi algısını olumsuz yönde etkilediği bir gerçek.

‘’Kümesteki kazların daha çok yolunduğu’’ anlamına gelen dolaylı vergi oranının düşürülmesi, dolaysız vergilerin artırılmasını esas alan bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu da ortaya çıkıyor.

Bu nedenle, OECD oranları esas alınarak yeni bir vergi düzenlemesine ihtiyaç olduğunu düşünüyorum.

GÜNÜN NOTU:
ABD, haftada 2.8 milyon aşı yapıyor. Başkan Biden’ın “100 günde 100 milyon aşılı insan’’ hedefi , 2 katına ulaşacak. İşleyen demokrasi bu oluyor, başka tanımı yok.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar