Vergi tahsilatındaki gerileme...

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

2022’nin ilk altı ayında vergi tahakkukundaki anlamlı gerileme, toplumda vergi adaletinin olmadığı inancını kanıtlıyor.

Vergi tahakkuk/tahsilat oranında ciddi düşüş olduğu bilgisini, DÜNYA’dan arkadaşımız Mehmet Kaya’nın haberinden öğreniyoruz. 2017 yılında bütçede vergi gelirleri yüzde 80 paya sahipken, bu yılın Ocak-Haziran döneminde ek bütçe dahil, bütçe gelirleri yüzde 56,5’e gerilemiş. Vergi gelirlerinin payının yüzde 69,2 düzeyinde kaldığını görüyoruz. Aynı gerileme KDV gelirlerinde de ortaya çıkıyor ve tahakkuk tahsilat oranı bu yılın ilk altı ayında yüzde 31,2 düzeyini ancak yakalıyor.

2022 yılı için ek bütçe dahil vergi gelir tahmini 2,1 Trilyon TL olarak öngörülüyor. Ocak- Haziran döneminde vergi geliri tahsilatında gerçekleşme 1 trilyon lira. Bu yılın ilk altı ayında vergi tahsilatı ise ancak yüzde 47,3 düzeyinde. Oysa geçen yılın aynı döneminde vergi gelirlerinde tahsilat oranı yüzde 53,9 düzeyindeydi.

Dahilde alınan KDV oranı 2021'in ilk altı ayında düşük seyretmiş, tahsilat oranı yüzde 30’lar düzeyinde gerçekleşmişti. Buna karşılık ikinci altı ayda yüzde 47’e yükselerek önceki üç yılın üzerinde bir orana ulaşmıştı. Buna karşılık 2022’nin ilk altı ayındaki dahilde alınan KDV’nin tahakkuku, sadece yüzde 31,2. Bu düşük seyrin beyana dayalı vergilerde olası düşüşe neden olabileceğini de unutmamak gerekiyor.

Bu çok anlamlı gerilemenin neden kaynaklanabileceğini adı bende saklı bir vergi uzmanına sordum, aldığım yanıt şu oldu:

-Varlık Barışı düzenlemesi 2022’yi kapsayan vergi affı gibi görüldü, düşüşte bunun etkili olduğunu düşünüyorum. Ekonomideki olumsuz gelişmeler de kâr hadlerini düşürdü, bu da etken. 2023 zam beklentilerinin de etkisi olduğu düşünmek gerekiyor.

Benim değerlendirmem, toplumda sık vergi afları nedeniyle vergi ödemekten kaçınma eğilimi arttı. İnsanlar genelde adaletsiz bir vergi yapısı olduğuna inanıyorlar.

Toplumu bu kanaatten uzaklaştıracak olan; sık vergi aflarının ve özel uygulamaların son bulması, vergi adaletinin var olduğu düşüncesinin yerleşmesine neden olacak düzenlemelerin yapılmasıdır.

Vergi yükümlülerinin toplumsal adaletin işlediğine inanmadan, vergiden sakınma eyleminin dışına çıkmayacakları çok açık.

GÜNÜN SÖZÜ:

İspanya E. Dışişleri Bakanı Ana Palacio’nun, Project Syndicate‘de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı “uzlaşmacı kriz diplomatı” olarak övmesi bilgisini, kamuoyuyla paylaşıyorum.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Türk tatları 26 Eylül 2022