“Yabancıdan vazgeçemiyorsak!”, hiç olmazsa offset uygulayalım…
20 yıl önce de konuşuyorduk:
Kamu alımının yapılacağı yabancı firmalarla, hiç olmazsa “offset taahhütü” imzalanması gerekliliğini savunuyorduk…
***
Hatta 2007 yılında, farkına varıldı ve önceliklendirildi ve Başbakanlık Genelgesi de yayımlandı…
Genelgede, 'Sivil alımlarda da, savunma sanayiinin yaptığı gibi offset uygulaması yapılsın.” diye vurgulandı…
Ve uygulanmayan o genelge:
27 Temmuz 2012 tarihinde, bu köşede, “… Bunu yaparsak, açığın yüzde 50'si kapanıyor. Başka bir şey yapmamıza gerek yok…" şeklinde yorumlandı…
***
Nedir offset?
Kamu kurum ve kuruluşları, kamu ortaklıkları ve kamu iştirakleri tarafından açılan uluslararası ihaleler neticesinde, ihalelerin açıldığı ülkeden çıkacak dövizi telafi etmek ve bu ülkelerin “teknoloji üretme/geliştirme” ve ihracat potansiyelini artırmak amacıyla, ihaleyi kazanan yabancı firma tarafından ana ihale anlaşmasına ek olarak verilen taahhütlere offset deniyor…
Alım yapılan/yapılacak yabancı firma tarafından ana ihale anlaşmasına ek olarak verilen, üretimde yerli ürün/yerli işgücü/yerli fabrika kullanımı gibi taahhütlerin toplamı anlamına geliyor…
***
Kısacası offset:
Mühendislerinin ve teknisyenlerinin, paranla aldığın teknolojinin üretim aşamasında çalışması ve o teknolojiyi öğrenerek bir adım ileri götürebilme kapasitesine erişmesi anlamına geliyor…
***
Diğer avantajlar mı?
İlk aşamada, kamu harcamalarının büyük bölümünün yurtiçinde kalmasını sağlıyor…
Sonrakiler daha kıymetli:
Teknik elemanların gelişimine vesile oluyor…
O elemanların yaptığı/yapacağı inovasyonlarla, (Örneğin Çin) o ürünü daha da geliştirme imkanı doğuyor…
Ürün ile ilgili yan/ana (Örneğin Çin) sanayi oluşuyor vs…
VELHASIL
ASO Başkanı Seyit Ardıç’ın,
“Devletler düzenleyici olmanın ötesine geçiyor; yatırımcı, finansör ve stratejik yönlendirici olarak sahaya iniyor. Stratejik teşvikler, uzun vadeli ve uygun maliyetli finansman, kamu alımları gibi hedef odaklı sanayi politikaları bugün küresel rekabetin temel araçları hâline geliyor…” cümlesi de;
İSO Başkanı Erdal Bahçıvan’ın,
“Kamunun proaktif bir role geçerek, piyasaların genişlemesini, tedarik zincirlerinin daha iyi çalışmasını, özel sektörün rekabet gücünü ve yenilik kapasitesini destekleyerek kalkınmayı hızlandırmasını bekliyoruz…” cümlesi de;
Offset gibi uygulamaların, önceliklendirilmesi gerekliliğini, “20 yıl sonra” tekrar hatırlatıyor…