Yalanlar istiyorsan yalanlar söyleyeyim

Ekonomiye ve do­layısıyla piyasa­lara aynı anda etki eden o kadar fazla de­tay var ki, bir yerden sonra beyin bastırma ya da kaçma gibi bir savunma mekaniz­masını devreye alıyor ve sorundan uzakla­şıyoruz. 30 sene ön­ce piyasalara ilk adım attığım­da global dünyadaki gelişmeler ile bu kadar ilgili değildik, önce sosyal medyanın sonra da yapay zekanın devreye girmesi ile be­raber neredeyse her şeye bakar ama maalesef pek az şeyi anlar olduk.

Geçiş dönemleri genelde böyle zorlu geçer ve anlaşılıyor ki zorunlu bir entegrasyonun ortasındayız. Yani zihinsel ka­pasitemizi aşan konularda bili­şim sistemlerinden bazı destek­leri almak durumundayız. Ha­yata tablet ya da bilgisayar ile gelmeyen ve telefonsuz bir dün­yayı da deneyimleyen benim yaşımdakiler için adapte olma önemli bir çaba gerektiriyor.

Bu kısa özeleştirinin ardın­dan, kontrolden çıkma emare­leri gösteren dünyamıza döne­lim. Venezuela krizini atlatma­dan oyuna Grönland, İran ve Suriye girdi. Normalde ikinci dünya savaşı sonrası oluşan dü­zenin önemli oyuncuları olan Birleşmiş Milletler ya da Dün­ya Ticaret Örgütü gibi kurum­ların önemi ve saygınlığı ne­redeyse ortadan kalkmış du­rumda. ABD Başkanı Trump’ın görev başında geride bıraktı­ğı bir yıl gerçekten uzun yıl­lar hafızalardan silinmeyecek türden.

Saygın ve doğal olarak ketum bir teknokrat olan Fed Başkanı Powell’ın kendisi hak­kında açılan soruşturmaya ver­diği videolu yanıt unutulmaz cinsten. Bizim de içinde yer al­dığımız ve Rusya karşısında­ki en önemli organizasyonlar­dan biri olan NATO’nun içinde yer alan Danimarka’ya Grön­land üzerinden yapılan açıkla­malar gidişatı gösteriyor.

Çin ve Rusya tehdidine karşın ge­rekli güvenliği sağlamaları ge­rektiği gibi bir fikre sabit ola­rak bağlı olan Trump’ın bu ko­nuda aksiyon alması muhtemel. İran’da devam eden protestola­ra dair internetin ülkede kapa­tılması dolayısıyla net bir bilgi sahibi olmamız zor ancak ABD burada da İsrail ile beraber bir operasyon başlatabilir.

Diğer taraftan sorulması ge­reken soru , bu kadar potansiyel negatif gelişmenin ortasında sermaye piyasaları neden 2026 yılına çok iyi bir başlangıç yap­tı? TL varlıklar adına 2025 iyi geçmese de başta ABD ve Avru­pa olmak üzere global piyasa­larda yaşanan rallinin ardından ocak ayı da son sürat iyimser­likle başladı.

Öncelikle yazının başında bahsetmeye çalıştığım teknolojik yenilikler ve bunun şirketlerin iş modellerine ge­tireceği verimlilik artışı fiyat­lanıyor. Yarı iletkenler, nadir elementler, çip üreticileri, ya­pay zeka teması ile bir noktada yolu kesişen şirketler ilgi odağı olmaya devam ediyor.

Hindis­tan ve Çin ile periferi ülkeleri şüphesiz bu noktada başı çeki­yor. Faizlerin dünya genelinde Japonya hariç olarak düşmeyi sürdüreceği öngörülüyor. Dün­ya ekonomisinin kabaca dörtte birini oluşturan ABD ekonomi­sinde gözle görülür bir resesyon sinyali yok. ABD %2 ve dünya da %3 düzeyine yakın bir büyü­me temposu ile yola devam edi­yor. Tabii ki gelir yaratmak baş­ka bir şeydir, yaratılan gelir na­sıl paylaşılıyor onu da gelecek yazıda ele alalım.

Yazının başlığında büyük şair Özdemir Asaf’ı andık yazıyı da önemli bir düşünürümüz Çetin Altan ile tamamlayalım, enseyi fazla karartmayın.