Yapay zekâ kullanımı: Şirketlerde düşük, gençlerde yüksek

Yapay zekâ teknolojileri kullanan girişimlerin 2024’te yüzde 4,4 olan oranı 2025’te yüzde 7,5’e çıktı. Yapay zekâ kullanım oranı yüzde 47,1 ile en yüksek “bilgi ve iletişim” sektöründe, bunu yüzde 21,1’le “finans ve sigorta” izliyor.

İnsan benzeri düşünme, öğrenme ve karar verme yeteneklerini bilgisayar sistemleri aracılığıyla taklit eden yapay zekâ teknolojisinin günlük yaşamda ve iş dünyasında kullanımı giderek artıyor. Şirketler kesiminin yapay zekâ kullanımı yıldan yıla artmakla birlikte oranı bireylere göre geriden geliyor, en yüksek oran ise açık farkla 24 yaş altı gençlerde.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması ve Hane halkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına dayalı olarak ilk kez hazırladığı resmi veri niteliğinde “Yapay Zekâ İstatistikleri”ni yayımladı. Veriler, 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerde 2021 yılından bu yana ve 16-74 yaş grubu bireylerde 2025 yılı itibarıyla yapay zekâ kullanımına dair bilgileri içeriyor.

Şirketlerde yüzde 7,5

Reel sektörde yapay zekâ kullanımı, gelişmiş ekonomilerdeki girişimlere göre hala düşük olmakla birlikte yıldan yıla artıyor. TÜİK verisine göre yapay zekâ teknolojilerinden birini kullandığını belirten girişimlerin 2021 yılında yüzde 2,7 olan, 2022’de yüzde 3,5’e, 2023’te yüzde 5,5’e çıktıktan sonra 2024’te yüzde 4,4’e düşen oranı 2025 yılında yüzde 7,5’e yükseldi.

Yapay zekâ kullanan girişimler çalışan sayısı büyüklük grubuna göre incelendiğinde; oranın KOBİ’ler ile büyük işletmeler arasında önemli farklılık gösterdiği belirlendi. 2025 yılında 10-49 çalışanı olan (küçük) girişimlerin yüzde 6,6 ve 50-249 çalışanı olan (orta ölçekli) girişimlerin yüzde 9,6’sı yapay zekâ kullanırken, bu oranın 250 ve üzeri çalışanı olan büyük işletmelerde yüzde 24,1’e ulaştığı belirlendi. Buna göre büyük her dört işletmeden yaklaşık biri 2025 itibarıyla yapay zekâ ile tanışmış durumda.

Şirketler kesiminde yapay zekâ kullanım oranı son dört yılda yaklaşık olarak üç katına çıktı. Yapay zekâ teknolojilerinden herhangi birini kullananların oranı, 2021 yılında 10-49 çalışanı olan şirketlerde yüzde 2,3, 50-249 çalışanı olan girişimlerde yüzde 3,6, 250 ve daha fazla çalışanı olan büyük girişimlerde yüzde 9,6 düzeyinde bulunuyordu.

Bilgi-iletişim ile finans-sigorta önde koşuyor

Yapay zekâ kullandığını belirten girişimler ekonomik faaliyet grubuna göre incelendiğinde; yapay zekanın en fazla yüzde 47,1’le “bilgi ve iletişim” faaliyeti yürütenlerce kullanıldığı görüldü. Bu kesimi yüzde 21,1’le “finans ve sigorta” sektöründekiler ve yüzde 15,2 ile “bilgisayarların ve iletişim araç ve gereçlerinin onarımı” faaliyetini yürüten girişimler izledi. Daha sonra yüzde 11,5’le mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler, yüzde 8,7 ile elektrik, gaz, buhar, su temini, kanalizasyon, yüzde 8,5’le idari ve destek hizmet faaliyetleri geliyor.

Ekonomide en büyük ağırlığa sahip olan sektörlerden imalat sanayii ile toptan ve perakende ticarette yüzde 7 olan yapay zekâ kullanımının en düşük olduğu sektör ise yüzde 3,9’la inşaat.

Eğitim düzeyine paralel artıyor

2025 itibarıyla yapay zekâ kullanan bireylerde eğitim durumuna göre en yüksek oran yüzde 36,1’le yükseköğretim mezunlarında. Bunu yüzde 22,8’le lise veya mesleki lise mezunu, yüzde 17,2 ile ilköğretim veya ortaokul mezunu, yüzde 2,2 ilkokul mezunu bireyler izliyor. Cinsiyete göre ise ilkokul mezunları ve bir okul bitirmeyenler arasında erkeklerin kadınlara göre daha yüksek oranda yapay zekâ kullandığı, ancak ilköğretim veya ortaokul, lise veya mesleki lise ile yükseköğretim mezunlarında kadınlardaki oranın erkeklerin üzerinde olduğu görüldü.

Yapay zekâ kullanmayan bireylerde kullanmama gerekçeleri içinde “ihtiyaç duymama” yüzde 63,3’le en yüksek oranı aldı. Bunu, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmemek, yüzde 12,4’le yapay
zekânın varlığından haberdar olmamak ve yüzde 5,5 ile gizlilik, güvenlik ile ilgili kaygılar izledi.

Gençler en önde koşuyor

Yapay zekâ kullanımına bireylerin yaş grubuna göre bakıldığında ise en yüksek oranın yüzde 39,4’le 16-24 yaş grubundaki genç bireylerde olduğu görülüyor. Bu yaş grubundaki erkeklerde kullanım oranı yüzde 38,3 olurken, kadınlarda bu oranın yüzde 40,5 ile daha yüksek olduğu dikkati çekiyor. Yapay zekâ kullanımında 16-24 yaş grubunu yüzde 30’la 25-34 yaş grubu izliyor. Buna göre 16-34 yaş grubundaki nüfusta her 100 kişiden yaklaşık 70’i yapay zekâ kullanıyor. Söz konusu oran 35-44 yaş grubunda da yüzde 15,5 olurken, 45-54 yaş grubunda yüzde 7,1’e, 55-64 yaş grubunda yüzde 3,1’e ve 65-74 yaş grubunda yüzde 1,7’ye düşüyor.

Kullanmamada baş faktör uzmanlık eksiği

Bu arada araştırma kapsamında şirketlerin yüzde 9’luk bir bölümü de yapay zekâ kullanmadığını ancak kullanmayı düşündüğünü bildirdi. Bu oran 10-49 çalışanı olan girişimlerde yüzde 8,4, 50-249 çalışanı olan girişimlerde yüzde 10,4 ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerde yüzde 18,2 düzeyinde. Yapay zekâ teknolojilerinden herhangi birini kullanmadığını ancak kullanmayı düşündüğünü belirten girişimlerin “kullanmama” nedenleri incelendiğinde; en önemli nedenin yüzde 74,2 ile girişimde ilgili uzmanlık eksiğinin bulunması olduğu görüldü. Bunu yüzde 67,4’le maliyetlerin çok yüksek olması ve yüzde 62,4’le yapay zekâ kullanımından kaynaklanan zarar durumunda sorumluluğun kimde olacağına dair hukuki belirsizlikler
gibi konuların net olmaması izledi.

5 bireyden biri kullanıyor

Üretken yapay zekâ kullanan bireylerin oranı ise 2025 yılında yüzde 19,2 oldu. Buna göre yaklaşık her 5 kişiden 1’i yapay zekâ teknolojilerini kullanıyor. Cinsiyete göre ise bu oran erkeklerde yüzde 19,4 ve kadınların yüzde 18,8.

Bireylerin kullanımında daha çok özel amaçlar öne çıkıyor. Yapay zekâ kullanan bireylerin yüzde 79,7’si yapay zekâyı özel amaçlar için, yüzde 33,8’i mesleki amaçlar için ve yüzde 31,4’ü örgün eğitim için kullandı. Erkeklerde özel amaçlı kullanım oranı yüzde 81,9, mesleki amaçlı kullanım oranı yüzde 37,7 olurken, kadınlarda bu oranlar sırasıyla yüzde 77,4 ve yüzde 29,5 olarak ölçüldü. Örgün eğitim amaçlı kullanımda ise kadınların oranı yüzde 36,6 ile erkeklerin yüzde 26,7’lik oranının üzerinde gerçekleşti.