Yeni normalde insan kaynağını yönetmek

Kerem Özdemir
Kerem Özdemir KEREM İLE İŞİN ASLI elfkerem@gmail.com

Yazılım Sanayicileri Derneği’nin (YASAD) bilgilendirme e-postasını geç gördüm. Bu benim için büyük bir şans oldu çünkü bunun öncesinde Fortune bülteninde Andreessen Horowitz’in (a16z) Silicon Vadisi’ndeki genel merkezini buluta taşıma hikayesini araştırma fırsatı buldum.

Öncelikle YASAD’ın paylaştığı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi metnini aktarayım:

“21 Temmuz günü yayınlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri ile Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Uzaktan çalışma süreleri 31.12.2023 tarihine kadar yüzde 75 olarak uzatılmıştır.  

4691 sayılı Cumhurbaşkanı kararına göre, Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerinde yürütülen faaliyetler ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında Bölge sınırları içinde yürütülen faaliyetlerin, uzaktan çalışmayla yürütülebilmesi amacıyla, 31.12.2023 tarihine kadar dikkate alınacak oranın yüzde 75 olduğu bildirilmiştir.”

Bu kararname, ilk anda göründüğünden daha önemli ve konuyu nasıl daha ileri bir noktaya taşıyabileceğimizi düşünmemiz gerekiyor. Şu anda bulunduğumuz noktayı şöyle özetleyeyim: Gençlik yıllarımda rahmetli babamla eve geliş saati konusunda pazarlık ederdik. Kendisi muhtemelen rahmetli annemin baskısı ve bizi koruma içgüdüsüyle sınırlama getirmek zorunda kalırken kendi deneyimiyle aslında bunun anlamsız olduğunu bilirdi. Sonunda yaş ilerleyince zaten sınırlar kalktı ve bu sefer ben, parasını kendi kazanan biri olarak eve dönüşün maliyet dahil olmak üzere hesabını yapmaya başladım. Kararname, oğlunun cebine para koyan babanın müsamahası tadında ama doğru karar için büyük resmi görmek gerekiyor.

Burada iyi senaryo, babamla birlikte bir yerlere gitmek olurdu ama ikimizde de o kültür yoktu.

Kötü senaryo ise bizim Maarif Koleji’nin (Kadıköy Anadolu Lisesi) vizyonsuz müdürünün yaptığı gibi “çocuklar futbol oynayıp derslerinden geri kalmasın” diye okulun futbol sahasının ızgaralarını söktürüp ortalığı çamura bulamaya benzeyebilir.

Facebook, Groupon, Skype, Twitter, Zynga ve Foursquare gibi şirketlerin yatırımcısı olan Andreessen Horowitz’in buluta taşınmasının iyi senaryoya vesile olmasını umuyorum.

Andreessen Horowitz’den hibrit yaşam dersi   

Öğrenmek için Andreessen Horowitz (a16z) mükemmel bir vaka sunuyor. a16z Kurucu Ortağı Ben Horowitz, bizde Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin yayınlandığı 21 Temmuz’da “a16z buluta taşınıyor” başlığıyla bir açıklama yayınladı. Horowitz, kurulduğu 2009’dan bu yana bir Silicon Valley girişim sermayesi şirketi olan a16z’nin, fiziksel mekanlarının sayısını artırırken genel merkezini buluta taşıyarak kendisini yeniden şekillendireceğini ilan ediyor.

Horowitz, “Şirketimizin işletme modelinde, asıl olarak sanal (virtüel) çalışıyoruz ancak kültürümüzü geliştirmek, girişimcilere yardımcı olmak ve ilişki kurmak için fiziksel varlığımızı kullanacağız. Daha açıklayıcı olarak, şirket şu anda sanal ama komutla fiziksel olarak maddeye dönüşebilir” ifadelerini kullanıyor.

a16z’nin yeni şirket tasarımı, dünyanın herhangi bir yerinde hızla fiziksel olarak toparlanma yeteneğini içeriyor. Toparlanma yeteneği, “assemble” yani bizdeki montaj sözcüğünde ifadesini buluyor. Horowitz, yeni yapılanmayı oluşturmaya Menlo Park ve San Francisco’da var olan lokasyonlarını korurken Miami Beach, New York ve Santa Monica’da üç yeni ofis açarak başlayacaklarını belirttikten sonra şunu yazıyor: “Genel merkezimiz bulutta olacak ve global olarak, ekiplerimiz ile iş ortaklarımıza destek vermemiz gereken yerlerde fiziksel ofisler açmayı sürdüreceğiz.”

Uzaktan çalışma değil, sistemin parçası olma

Bizde bu iş modeline ulaşmak için birkaç fırın ekmek yemek gerektiğini belirterek bitireyim. Pandemi sırasında bütün açıklamalar işe gitmek için harcanan zaman ziyanlığının son bulması ve çalışanların işlerini ofisteymiş gibi yapabilmeleri ile ifade edildi.

a16z örneği bize, herhangi bir yerde monte edilen bir şirket yapısını gösteriyor. Uzay Yolu’ndaki “Işınla beni Scotty” dendiğinde olan şey ya da çocukluğumuzda Voltran’ın oluşması gibi bir kurgu düşünmek gerekiyor. Bizde “uzaktan çalışma” ve sanal sözcükleri bu anlayışı geliştirmeyi güçleştiriyor. “Remote work” terimini anlamak için evdeki uzaktan kumandayı (remote control) düşünmenizi tavsiye ederim. Tuşa her basıldığında bir etki yaratmak gerekiyor; yoksa eskisi gibi televizyonun karşısında oturmak ya da zaplamak artık iş değil. Bütün bunları, gelecekte var olmayı düşünen şirketlerin insan kaynağını nasıl yönetmesi gerektiğini düşünerek yazdım. İçinde insan kaynağı ifadesinin çok geçmemesi yönetim becerisinin daha önemli olmasından. Görüşmek üzere.

PÜF NOKTASI

Teknoloji ve kriptoya odaklı girişim fonu Andreessen Horowitz’in dönüşümü, uzaktan çalışmanın şirketlerin mekansal tercihlerini nasıl değiştirdiğinin yeni bir örneği. Adı, bir startup’ın başarılı olmak için gerek duyduğu ilişkiler ağını sağlamada dünya lideri olan Silicon Valley ile özdeşleşen şirketin kararı, bu coğrafyanın ABD içinden ve dışından yetenek çekme gücünün azalmasına da işaret ediyor. 

Ancak Andreessen Horowitz Kurucu Ortağı Ben Horowitz, COVID-19 sonrasında teknoloji şirketlerini uzaktan yönetme konusundaki iyi örneklerin mükemmel olmadığını ancak uzaktan çalışma ile ilgili kültürel sorunları gidermenin insanları beş gün boyunca ofise gitmeye zorlamanın yarattıklarıyla baş etmeye göre daha kolay olduğunu belirtiyor. Bu bir insan kaynakları dönüşümü olduğu kadar bir iş modeli dönüşümü.

Bir sonraki yazımda, bu iş modelini daha derinlemesine ele alacağım.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Teknolojinin liderleri 19 Eylül 2022
Not ve performans 25 Ağustos 2022