Yeni otomotiv ekosisteminde Çin ve ABD rekabetinde durum ne?

2025 verilerine göre Çin otomotiv sektörü üre­tim, satış ve ihracatta dün­yada liderliğe yükselirken, ABD’yi de otomotiv sektö­ründe geride bırakmış gö­züküyor. Çin 34,5 milyon araç üretip 34,4 milyon sa­tarken, ABD yaklaşık 10 milyon üretim ve 15,5 mil­yon satış gerçekleştirdi. Çin’in ihracatı 7 milyon aracı aşarken ABD’nin ih­racatı 0,8 milyon civarın­da kaldı.

Otomotiv sektöründe son dönemde öne çıkan ABD-Çin ayrışması

Üretim liderliği açı­sından bakıldığında Çin, ABD’nin üç katından faz­la üretim gerçekleştirerek küresel liderliğini pekiş­tirdi. Satış gücü tarafında ise Çin, 24 milyon adetlik binek araç satışıyla dünya­nın en büyük otomotiv pa­zarı konumuna gelirken; ABD, 15,5 milyon adet sa­tışla ikinci sırada yer aldı.

İhracat tarafında fark daha da belirginleşiyor. Çin’in araç ihracatı 7 mil­yon adedi aşarak ABD’nin yaklaşık 10 katına ulaştı. Özellikle 2,6 milyon adet­lik elektrikli araç ihracatı, Çin’in küresel rekabet gü­cünü önemli ölçüde artır­dı. ABD’nin ihracatı ise 795 bin araç seviyesinde kaldı.

Elektrikli araç dönüşü­münde de Çin, 16,5 mil­yon adetlik EV üretimiyle açık ara dünya lideri konu­munda bulunuyor. ABD’de elektrikli araç yatırımla­rı hızla artmasına rağmen, üretim ve satış hacmi açı­sından Çin’in gerisinde ka­lıyor.

Pazar dinamikleri açı­sından değerlendirildiğin­de ise ABD iç pazarı yük­sek kârlılığını korurken, ihracat bariyerleri küresel rekabet gücünü sınırlıyor. Çin’de ise yoğun rekabet ve fiyat savaşları, üreticileri dış pazarlara daha agresif şekilde yönlendiriyor.

Stratejik açıdan değer­lendirildiğin­de, ABD’nin önceliği oto­motiv sektö­ründe ihracat performansı­nı güçlendir­mek ve elekt­rikli araç dö­nüşümünde rekabet avan­tajını koru­mak olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda, yeni ticaret an­laşmaları ve yüksek katma değerli elektrikli araç tek­nolojilerine yönelik yatı­rımlar kritik önem taşıyor.

Çin tarafında ise elekt­rikli araç ihracatındaki hızlı büyüme dikkat çeki­yor. Ancak bu yükselişin, özellikle Avrupa ve Or­ta Doğu pazarlarında daha güçlü regülasyon baskıla­rı ve korumacı politikaları beraberinde getirmesi bek­leniyor.

Bununla birlikte Çin’in ihracat hacmindeki ar­tış, otomotiv yan sanayi ve elektrikli araç tedarik zincirinde küresel reka­beti daha da sertleştiriyor. ABD’nin ise daha çok ileri teknoloji, yazılım, batarya teknolojileri ve yüksek kat­ma değerli elektrikli araç çözümleriyle farklılaşma yaratabileceği görüşü öne çıkıyor.

Batarya üretimi

2025 verilerine göre Çin’in toplam üretim ka­pasitesi 900 GWh’ye yakla­şırken ABD’nin kapasitesi 58 GWh civarında yer alı­yor. Çin, küresel elektrikli batarya pazarının %69’unu kontrol ediyor.

2025 itibarıyla Çin, kri­tik hammadde tedarikinde küresel lider konumda bu­lunuyor. Çin, nadir toprak elementlerinin %69’unu üretirken, bu hammadde­lerin yaklaşık %90’ını işli­yor. ABD ise 60 kritik mi­neralin %80’ini ithal edi­yor; özellikle lityum, kobalt ve grafit gibi batarya me­tallerinde Çin’e bağımlı durumda. Bu durum ABD açısından ciddi jeopolitik ve ekonomik riskler yara­tıyor.

Bu çerçevede ABD için kritik hammadde teda­rikini çeşitlendirmek ve yerli üretimi hızlandır­mak kritik önem taşıyor. Çin tarafında ise aşırı ka­pasite ve fiyat rekabeti risk oluştururken, ihracat pazarlarında regülasyon baskısının artması bekle­niyor. Çin’in batarya ih­racatındaki büyüme, oto­motiv ve enerji depolama yatırımlarında rekabeti ar­tırırken; ABD’nin teknoloji odaklı yatırımları ise yeni iş birliği fırsatları sunabi­lir. ABD’de 60 kritik mine­ralin büyük bölümünde yüksek ithalat bağımlılığı bulunurken, olası bir itha­lat kesintisinin ABD eko­nomisine 64 milyar dolara kadar zarar verebileceğine yönelik çalışmalar öne çı­kıyor.

Çin ise nadir toprak ele­mentlerinde küresel üre­tim ve rafinaj lideri konu­munda bulunuyor. Ayrıca lityum, kobalt, grafit ve ni­kel gibi batarya metallerin­deki rafineri kapasitesi sa­yesinde küresel elektrik­li araç tedarik zincirinde belirleyici bir rol oynuyor. Çin, 2025 itibarıyla 4,25 milyar adet lityum batarya ihracatı gerçekleştirdi.