Yeni petrol
A politika monetarya ke se apoya en datos makiyados”… vamos a ver ken va ser el primero en azer la broma.
Kevin Warsh Fed yeni başkan adayı olarak duyurulunca herkes kendisinin politikasını, özgeçmişini inceleyip, “Davos’ta bir kere yemek sırasında denk gelmiştim, şahine benziyordu” kıvamında anılarını post etti sosyal medyada.
Veri odaklı merkez bankacılığı cümlesini sık duymuşuzdur. Fed kapanma nedeni ile yılsonunda istihdam ve enflasyon verisi olmadan faiz kararı almıştı. Yeni Fed başkanı Estée Lauder ailesinin dolaylı mirasçısı olunca “makyajlı veriye dayalı para politikası esprisini ilk önce kim yapacak acaba” cümlesinin Ladino versiyonu en baştaki cümle.
Malum BLS istihdam (ve enflasyon) verilerinin doğruyu yansıtmadığı iddiası ile başkanının görevden alınması ile mortgage kredisi başvurusunda doğru beyan vermediği, bina renovasyon bütçesindeki sapmayı yeminli ifadesinde doğru aktarmadı iddiası ile hedefe konan iki tane Fed guvernörü var.
Site yönetimleri
Akla e-ticaret veya web sitesi gelse de bu aralar fahiş aidatlar nedeni ile düzenleme gelmesi beklenen toplu konutlar konu.
Toplu konutlar için kapsamlı bir mevzuat düzenlemesi şart. Örnek; sitelerde ATV, motor gibi hobi amaçlı yarış parkuru kullanımlarına dışarıdan müdahale edilemiyor özel alan diye. Bu gibi konularda site yönetimlerinin eli kolu bağlıyken, başta fahiş aidatlara karşı da site sakinlerinin eli kolu bağlı kalabiliyor.
Düzenlemede konu sadece aidat olarak görülürse çok eksik kalır. Kamu yararına başta site sakinleri olmak üzere herkese açık olması gereken site faaliyet giderleri, yönetim kurulu kararları, finansalları çoğu zaman ulaşılması güç veriler. Bunlar, KAP gibi düzenli raporlanmasının yanı sıra bağımsız denetim, seçim dönemlerinde yeminli mali müşavir onayı gibi süreçlere en kısa zamanda kavuşturulmalı. Seçim süreçlerinin yine bir düzenlemeye tabii olması şart. Yönetim planında yer almıyorsa, sitede oturmayan herhangi bir kat maliki birden fazla blokta vekâlet ile seçime dahi gelmeden blok temsilcisi gösterilip, yönetimi isterse tek başına atayabiliyor. Bu gibi nedenlerle kayyım arayışı son zamanlarda artıyor.
Sigorta ve emlak acentesi, yatırım danışmanlığı gibi profesyonel site yönetimlerinin de bir sertifikasyona ve zorunlu eğitime tabii tutulması şart. En başta doğal afetlere karşı sivil savunma ve ilk yardım ile iş sağlığı ve güvenliği başlıklarında. Sitelerde otopark gibi ortak kullanım alanlarında, çıkış kapılarında başta yangına karşı alınması gereken önlemlerin dış denetime tabii tutulması şart. AVM’ye örneğin tüplü araçlar alınmazken site (bina) kapalı otoparklarına girebiliyor. Otellerde düzenli kontrol edilmesi gereken yangın merdivenlerini sitelerde kim kontrol ediyor veya bu kontrolleri kim denetliyor.
Belki de tüm bunları düzenlemek ve denetlemek için bir “Site Yönetimleri (Toplu Konut) Düzenleme ve Denetleme Kurumuna” ihtiyaç var veya TOKİ bu konuda yeniden değerlendirilebilir. Çoğu site, kooperatif, toplu konut hane nüfusu ve konut sayısı itibarı ile Anadolu’da bir köy hatta ilçe seviyesinde artık başta İstanbul olmak üzere büyükşehirlerde. Yani kaymakam, muhtar ne ise site yönetimleri de ona tekabül ediyor.
Kartlı ödeme sistemleri
Yıllarca bankalarda nakit yönetimi yönettim, bölümlerini, sistemlerini, posta bankacılığını kurdum. Türkiye’nin en büyük ticari kart programını yönettim, esnafa dair ilk kredi kartını çıkardım, tarım kartlarını geliştirdim. Kart limitleri ile ilgili çıkan tartışmalarda bunun olası piyasa yansımasına benim gibi Ankara Ticaret Odası başkanı da dikkat çekmiş.
Dünyaya ihraç etmemiz gereken bir finansal teknoloji kartlı ödeme sistemlerimiz. Bu konuya, TROY ve tarım kartlarımız üzerinden en son 2022 başında akademisyenler ve ekonomistler toplantısında da dikkat çekmiştim.
Çin Yuanının rezerv para olma niyeti için son çıkan haber kapsamında, Türk Lirasının rezerv para olması için fintekler ve kartlı ödeme sistemlerimiz bulunmaz bir fırsat. Kart limiti mi enflasyondan (ki öyle), enflasyon mu kredi kartından noktasını çoktan geçmiş olmalıydık.
Dünya’nın düzenlediği “Dönüşen Dünyada İhracat Zirvesinde” Sayın Ticaret Bakanımızı, yeni Eximbank ECA kredi ürününü dinlerken aklıma bunlar geldi. Finansal hizmetlerimizin ihracatı.