Yeni start-up atlası

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Start-up’ların gelişmesinde bir yetenek havuzunun varlığı önemli. Start-up’lar dünyada nereye vardı? Nereye yöneliyor? İşsizliğin aşılmasında çare olabilir mi?

‘’Start-up’’, ‘’inovasyon’’ ve ‘’unicorn’’ sözcükleri artık yan yana anılıyor. Tartışmak istediğim bu deyimlerin ne denli iç içe sığdığı. Denildiği gibi bu üçlü buluştuğunda, yeni bir demokratikleşme dalgasına yol açıyor mu? Ya da açacak mı?

Ama önce atlası açıp, start-up’ların dünya yayılımına bakmak istiyorum:

İş ABD’nin tekelinden artık çıkmış. Start-up’lar artık yerkürenin hemen her yerinde var. 45 ülkede, değeri 1 milyar doları aşmış olduğu için unicorn olarak anılan, yaklaşık 1000 büyük ölçekli start-up var.

Güzel bir örnek, Hindistan’ın Bengalore kenti. Bu 8,4 milyon nüfuslu kent, Hindistan IT yazılım ihracatının %40‘nı gerçekleştiriyor. Kent bir start-up cenneti. 26 unicorn’u var. Eyaletin hasılası, Türkiye’nin nerdeyse sekizde biri. Ama her işte olduğu gibi sanayi birikimi ve geçmişi önemli. Ülkenin ilk Bilimler Akademisi, bu kentte 1909’da kuruldu.

Start-up’ların gelişmesinde bir yetenek havuzunun varlığı önemli. Hindistan‘ın IT üssü Bengalore  kentinde iyi eğitim veren 70 mühendislik okulu var. İkincisi, büyük sanayinin çelme  takmaması gerekiyor. Japonya’da keiretsu‘lar bir engel oluşturuyor. İngilizce’nin bir dil olarak geçerliliği tartışılmaz bir olgu. Nitelik göçüne açık olmak, önemli bir üstünlük. ABD ‘de start-up’ların %60‘ının  göçmenlerce kurulması çok şey anlatıyor. En son öğe, yeni ve farklı fikirleri kabullenme açıklık. Bu 5 öğeyi bir araya getiren ülkeler ya da bölgeler büyük sıçrama yaşıyor.

Ama start-up’ların yeni dünya haritası, yaşatmanın kurmaktan daha önemli olduğunu, eko-sistem kurmanın yaratılan desteklerden daha önemli olduğunu ortaya çıkarıyor.

Peki start-up’çılıkta nereye vardık ?

Start up’ların bir eko-sistem aradıkları kesin. Ama ülkenin siyasal rejimi onlar için çok önemli değil. Hatta anti-demokratik topraklarda daha fazla yeşeriyorlar. Bu yüzden Bahama Adaları ve Nijerya  gibi ülkelere yönelim, herhalde bundan kaynaklanıyor. Hindistan’da Hindu milliyetçisi bir rejim start-up’lara özel destek veriyor. Start-up’çılık üstelik istihdam fukarası… Genelde 3-5 kişinin çalıştığı işler olarak kalıyor. Öyle, çok değil, 10 yıl öncesinde varsaydığımız istihdam yaratma olgusunu yaşamadık, olacağı da yok.

Politikacı için start-up ve unicorn’lar ilginç ve anlamlı gelişmeler olsa da, insanlığın çıkışı için aynı iyimserlikle onlardan söz etmek ne yazık ki mümkün değil…

GÜNÜN SÖZÜ:

Tek yaşayan bekârlar, Türkiye nüfusunun %20‘sine ulaştı. Türkiye’nin doğurganlıktaki Avrupa rekoru Fransa’nın eline geçti. Ülke demografyası tümüyle değişiyor…

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Torba yasada neler yok ki? 30 Haziran 2022
Cezayir 60 yaşında 27 Haziran 2022
Gündemde bir gezinti… 23 Haziran 2022