Yeni vergi kanunu ne getiriyor?

Birinci vergi torbasının yayı­nını beklerken içinde vergiye ilişkin hükümler olan bir ikincisi Meclise sunuldu. Muhtemelen siz okurken bugünkü Resmi Gazete­de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan birinci torbanın, Mecliste ko­misyon ve genel kurul görüşmele­rinde değişikliğe uğrayan son hali ne getiriyor birlikte bakalım.

1 Kamu alacaklarında tecil ve teminat kolaylığı (Madde 1)

* 6183 sayılı Kanun m. 48 Değişik­liği: Vergi ve amme borçlarının tak­sitlendirilmesindeki azami tecil süre­si 36 aydan 72 aya çıkarılmıştır.

* Teminatsız Tecil Sınırı: Borçlula­rın teminat gösterme zorunluluğu ol­madan tecil talep edebilecekleri ka­nundaki borç tutarı üst sınırı 50.000 TL’den 1.000.000 TL’ye yükseltilmiştir.

* Yürürlük: Kanunun yayımı

tarihinde.

2 Türkiye “Non-Dom” modeli: Yurt dışı kazanç istisnası ve veraset vergisi avantajı (Madde 2 ve 4)

* 20 Yıl Gelir Vergisi Muafiyeti (GVK Mükerrer m. 20/D): Türkiye’ye yerleşen gerçek kişilerin, yerleştikle­ri tarihten önceki son 3 takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükel­lefiyeti bulunmaması şartıyla,Türkiye dışından elde ettikleri tüm kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutulmuştur. Bu kazançlar için beyanname verilmeyecektir. (Geç­mişte Türkiye›de sadece gayrimenkul/ menkul sermaye iradı veya değer artış kazancı nedeniyle mükellefiyetin bu­lunması bu istisnaya engel değildir).

* %1 Sabit Veraset Vergisi (7338 sa­yılı Kanun m. 16): Bu 20 yıllık istisna­dan yararlanan kişilerin, istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde veraset ve intikal vergisi oranı%1 olarak uygulanacaktır.

* Yürürlük:1/1/2026 tarihinden iti­baren Türkiye›ye yerleşmiş sayılanla­ra uygulanmak üzere kanunun yayımı tarihinde.

3 Teknogirişim çalışanlarına pay senedi istisnası (Madde 3)

* GVK m. 17 Değişikliği: Teknogi­rişim şirketlerinin çalışanlarına pay senedi vermek suretiyle sağladıkla­rı menfaatlerdeki gelir vergisi istisna sınırı”tutarın iki katına”çıkarılmıştır.

* Elde tutma sürelerine göre uygu­lanan vergi muafiyeti kademelerinde­ki süre şartları çalışan lehine yumuşa­tılarak sırasıyla2, 3, 4, 5 ve 6 yıl olarak aşağı çekilmiştir.

* Yürürlük: Kanunun yayımı

tarihinde.

4 Nitelikli hizmet merkezleri ve personel teşvikleri (Madde 5, 6 ve 12)

* Nitelikli Hizmet Merkezi Tanımı (4875 sayılı Kanun Ek m. 1): En az 3 fark­lı ülkede aktif olan ilişkili şirketlere fi­nans, risk yönetimi, Ar-Ge, test, yazılım veya hukuk danışmanlığı gibi hizmetler sunan ve yıllık hasılatının en az%80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleridir. (Türk huku­kuna yönelik hukuk danışmanlığı ancak 1136 sayılı Kanun›a tabi avukatlardan hizmet alınarak yürütülebilir).

* Nitelikli Personel Ücret İstisnası (GVK m. 23/20): Bu merkezlerde doğru­dan çalışan personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı ge­lir vergisinden müstesnadır. Bu sınır, Cumhurbaşkanınca uygun bulunan ya­bancı yatırım yoğunlukluEndüstri Böl­geleri ileİstanbul Finans Merkezi’n­de (İFM) faaliyet gösteren merkezler için brüt asgari ücretin 5 katı olarak uy­gulanır.

* Çakışma Önleme: İFM katılımcı­sı olan nitelikli hizmet merkezlerinin bu istisnadan yararlanan personeline ayrıca GVK m. 23/20 istisnası müker­rer olarak uygulanmaz (Madde 12).

* Yürürlük: Kanunun yayımı

tarihinde.

5 Transit ticaret ve hizmet ihracatında %95 - %100 kazanç indirimi (Madde 7 ve 9)

* Transit Ticaret Kazanç İndirimi (KVK m. 10/1-i): Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilme­den yurt dışında satılmasından veya bu alım-satıma aracılık edilmesinden sağ­lanan kazançların%95’i kurumlar ver­gisinden indirilir. Bu oran, Cumhurbaş­kanınca seçilen Endüstri Bölgeleri veİs­tanbul Finans Merkezi (İFM)sakinleri için%100 olarak uygulanır. (Şart: Satıcı ve alıcı Türkiye’de olmayacak ve kazanç beyanname verme tarihine kadar Türki­ye’ye transfer edilmiş olacak).

* Nitelikli Hizmet Merkezi Kazanç İndirimi (KVK m. 10/1-j): Bu merkez­lerin münhasıran bu faaliyetlerin­den elde ettikleri yurt dışı kazançları­nın%95’i (Endüstri Bölgeleri ve İFM›de faaliyette bulunanlar için %100’ü) faa­liyete geçilen dönemden itibaren20 he­sap dönemi boyunca kurumlar vergisin­den indirilir.

* Yürürlük:1/1/2026 tarihinden iti­baren başlayan vergilendirme dönemi­ne ait kurum kazançları için geçerli ol­mak üzere kanunun yayımı tarihinde.

6 Üretim ve zirai faaliyetlerde %12,5 sabit kurumlar vergisi (Madde 8)

* KVK m. 32/8 Değişikliği: Sanayi si­cil belgesine sahip ve fiilen üretim faa­liyetiyle iştigal eden kurumların mün­hasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim fa­aliyetinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak uy­gulanır. (Bu indirimden yararlanan ka­zançlar için KVK m. 32/7 kapsamında­ki ihracat indirimi ayrıca uygulanmaz).

* Yürürlük:2027 yılı ve izleyen vergi­lendirme dönemlerinde elde edilen ka­zançlara uygulanmak üzere kanunun yayımı tarihinde.

7 Yeni varlık barışı düzenlemesi ve kademeli vergi oranları (Madde 10)

* Süre ve Kapsam: Yurt dışındaki ve­ya yurt içinde bulunup kanuni defterler­de yer almayan para, altın, döviz, men­kul kıymet vb. varlıkların31/7/2027 ta­rihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi imkânı getirilmiştir. Yurt dışı varlıklar bildirimden itibaren 2 ay içinde Türkiye›ye getirilmelidir.

* Şirket Kayıtları ve Özel Fon: Bi­lanço esasına göre defter tutanlar bu varlıkları pasifte özel fon hesabına alır­lar. Bu fon 2 yıl boyunca işletmeden çe­kilemez, sermayeye ilave dışında kulla­nılamaz. Vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz (Madde 10/8).

* Kademeli Vergi Oranları (Varlık Tutma Taahhüdü): Banka ve aracı ku­rumlar bildirilen varlık üzerinden %5 peşin vergi tahsil eder. Ancak varlığın;

* En az 1 yıl tutulması taahhüt edilir­se:%4

* En az 2 yıl tutulması taahhüt edilir­se:%3

* En az 3 yıl tutulması taahhüt edilir­se:%2

* En az 4 yıl tutulması taahhüt edilir­se:%1

* En az 5 yıl vadeli hesapta, devlet iç borçlanma senedinde, kira sertifikasın­da veya girişim sermayesi yatırım fonla­rında (GSYF) tutulması taahhüt edilir­se: %0 vergi uygulanır. Bu taahhütname­ler damga vergisinden muaftır.

* 2027 Yılı Artış Şartı: 1/1/2027 ile 31/7/2027 tarihleri arasında yapılacak bildirimlerde yukarıdaki tüm oranla­ra yarım puan (0,5) ilave edilir. Sürenin uzatılması halinde uzatılan dönemde 1 puan ilave edilir.

* Yürürlük: Kanunun yayımı

tarihinde.

8 Ar-Ge, teknogirişim ve teşvik muafiyetleri (Madde 11)

* 5746 sayılı Kanun m. 3 Ekleri: Sa­nayi ve Teknoloji Bakanlığınca veri­len «teknogirişim rozetine” sahip halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştü­rülebilir borç sözleşmelerine dayanan şarta bağlı sermaye artırımlarında, TTK’nın şarta bağlı sermaye artırımı hükümleri uygulanmayacaktır.

* Aidat Muafiyeti: Kuluçka girişim­cisi olmaya hak kazanmış ve dijital şir­ket tanımına uygun kurulan şirketler, kuruluş tarihinden itibaren 3 yıl boyun­ca TOBB oda ve borsa ücret/aidat öde­melerinden muaftır.

* Yürürlük: Kanunun yayımı

tarihinde.

9 İstanbul Finans Merkezi (İFM) teşvik sürelerinin uzatılması (Madde 13)

* 7412 sayılı Kanun Geçici m. 1 Deği­şikliği: İFM›de katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarına ilişkin muafiyet süresi2031 yılından 2047 yılına kadar uzatılmıştır.

* Ayrıca bölgedeki ilgili kanuni in­dirim ve istisna uygulama süreleri de5 yıldan 20 yılaçıkarılmıştır.

* Yürürlük: Kanunun yayımı

tarihinde.