Yetenekli Merkez Bankası

Atılım MURAT
Atılım MURAT AYKIRI FİNANS amurat@etu.edu.tr

Enflasyon yüzde 8.55’e düştükten sonra; faizler, Merkez Bankası’nın rezervleri, dolar kurunun hareketsizliği, hararetli biçimde tartışılıyor. Bu başlıklar üzerinden gidelim. Enflasyonda olumlu baz etkisi dönemi bitti. Geçen senenin kasım ve aralık aylarında enflasyon eksi 1.40 ve eksi 0.40 idi. Bu yılın kasım ve aralık rakamları açıklanırken, 2018’in eksi rakamları hesaplamadan çıkacak. Kasım ve aralık aylarının tarihsel enflasyon ortalamaları da yüksek olduğu için, aylık bazda pozitif enflasyon rakamları göreceğiz. Yılı yüzde 11 civarında kapatacağımızı düşünüyorum. 2018’i 5.30’dan bitiren dolar/TL kuru Merkez’in yıl sonu enflasyon tahmini kadar değer kaybetse, dolar/TL’de 5.90-6 bölgesi makul karşılanır.

Enflasyonun düşmesiyle, TCMB politika faizini yüzde 24’ten yüzde 14’e indirdi. İndirim konusunda manevra alanı gözüküyor. Yüzde 12 civarında olan mevduat faizi, düşüş için önümüzdeki dönemin göstergesi olabilir. Tabii reel faiz konusuna dikkat etmek gerekiyor. Yüzde 12’lik mevduat faizinden devlete ödeyeceğiniz vergiyi düşüp enflasyon ayarlaması yaparsanız, yatırımcıya eksi reel faiz kalıyor. Merkez Bankası’nın ekim ayı beklenti anketine göre, 12 ay sonrası için dolar/TL kuru beklentisi 6.41. Bu satırları yazdığım dakikalarda dolar/TL paritesi 5.72 idi. Yani 5.72’den dolar alan birisi, beklenti anketindeki 6.41 gerçekleşirse, bir yıl sonra yüzde 12 kazanmış olur. Yukarıda belirttiğim gibi Türk Lirası mevduatın nominal faizi de yüzde 12. Yatırımcı aynı oranı kazanacaksa, dolar mı alır, TL’ye mi geçer? Kritik nokta budur.

Merkez, döviz kurlarındaki ani artışların enflasyon görünümünü bozacağını biliyor. İşini şansa bırakmıyor. Dolar kurunu kontrol altında tutmak için önce “TL uzlaşmalı vadeli döviz satışı (forward)” yaptı. Normalde bu işlemde, fiziki teslimat yapılır. Türk usulü uzlaşmalı vadeli döviz satışında, vade sonunda sadece kur farkı ödendi. TCMB’nin operasyonları devam etti. Dolar satmak için bu kez Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’na girdi. Amaç kuru ve oynaklığı düşürmekti. Merkez son olarak, hem dolar kurunu, hem de piyasanın günlük TL likiditesi ihtiyacını kontrol etmek için, BİST içindeki takas (swap) piyasasını kullanmaya başladı. Rusya Kırım’ı ilhak ettikten sonra, ABD’den ve AB’den ekonomik yaptırımlar geldi. Rus Rublesi’nde büyük bir satış dalgası yaşandı. Rusya Merkez Bankası müdahale için rezervlerinden 130 milyar dolar sattı. Buna rağmen dolar/Ruble paritesi 1.5 yılda yüzde 150 arttı. Rezerv durumundan dolayı, TCMB’nin dolara direkt müdahale şansı yok. Bu işin sonu nereye varır, bilinmez. Ancak bugüne kadarki işlemler brüt 100 milyar dolar, net 30 milyar dolar rezerv ile yapıldı. Döviz kurları ve oynaklık seviyeleri açısından başarı ortadadır.


Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Kritik bölgelerdeyiz 25 Kasım 2020