Yıllık verilerde son 4 yılın dibi: Enflasyondan ‘tatlı’ sürpriz
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ölçtüğü tüketici fiyat artışı kasım ayında beklentilerin oldukça altında gelerek sürpriz yaptı. Yıllık enflasyon son dört yılın en düşük düzeyini gördü.
TÜİK’in Tüketici Fiyat Endeksine (TÜFE) göre aylık enflasyon, yüzde 0,87 olarak açıklandı. Bu ise son iki buçuk yılın en düşük aylık enflasyonu. Aylık oran, Merkez Bankası’nın Piyasa Katılımcıları Anketi’nden çıkan yüzde 1,59’luk düşük beklentinin de çok altında geldi. Ocak-kasım dönemi kümülatif enflasyonu yüzde 29,74’le Merkez Bankası’nın yılın tümü için tahmin aralığı üst sınırı olan yüzde 29’u yakınsamakla birlikte, hedefin tutması için yılın son ayında eksi enflasyon yaşanması gerekiyor.
Aylık enflasyonun geçen yılın kasım ayındaki yüzde 2,24’ün çok altında gelmesi sonucu, ekim sonunda yüzde 32,87 olan yıllık enflasyon kasımda yüzde 31,07’ye kadar inerek son 48 ayın en düşük düzeyini gördü. Son bir yılda 16,02 puan düşen yıllık manşet enflasyonda tepe nokta olan Mayıs 2024’teki yüzde 75,45’lik düzeye göre düşüş 44,38 puana ulaştı. On iki aylık ortalamalara göre enflasyon da kasım sonu itibarıyla yüzde 35,91’e geriledi.
Kira artış tavanı %35,91
Kira artış tavanı olarak baz alınan enflasyon da önceki aya göre düşmeye devam etti. Konut ve işyeri kira sözleşmelerinde bu ayki kira artışları, TÜFE’de kasım sonu itibarıyla on iki aylık ortalamalara göre yüzde 35,91 olan enflasyon oranını geçemeyecek. Yıllık ve on iki aylık ortalamalara göre enflasyon oranları arasında uzun süre devam eden ve yüksek kira artışlarının sürmesine yol açan makas giderek daraldı.
Manşet enflasyonda bir yıl öncesine göre 16 puanlık düşüşe karşılık, on iki aylık ortalamalara göre yıllık enflasyonda düşüş 24,5 puana ulaştı. Ancak kasım itibarıyla iki oran arasında hala 4,8 puanlık bir marj bulunuyor. Bu arada Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) de kasımda yüzde 0,84, ilk on bir ayda yüzde 26,72 artış gösterdi. ÜFE bazında yıllık enflasyon yüzde 27,23 olurken, on iki aylık ortalamalara göre oran da yüzde 25,37’ye indi.
Düşen gıda fiyatları enflasyonu aşağı çekti
TÜFE’de yüzde 24,97 ile en fazla ağırlığa sahip olan gıda ve alkolsüz içecekler grubunda önceki aya göre yaşanan yüzde 0,69’luk düşüş, aylık manşet enflasyonu 0,17 puan aşağı çekti. Kasımda yüzde 3,33’le harcama grupları içinde en hızlı artışın yaşandığı eğlence ve kültürün endeksteki düşük ağırlığı nedeniyle aylık orana katkısı 0,10 puanda kaldı. Yine endekste düşük ağırlığa sahip alkollü içecekler ve tütündeki aylık yüzde 2,42’lik artışın katkısı da 0,08 oldu. Kasımda aylık enflasyona en fazla katkı ise endekste yüzde 15,22 ağırlığa sahip konut ile yüzde 15,34 ağırlığa sahip ulaştırmadan geldi.
Konuttaki aylık yüzde 1,7’lik artış aylık enflasyona 0,29 puan, ulaştırmadaki yüzde 1,78’lik artış da 0,27 puan olarak yansıdı. Yıllık enflasyonun da yüzde 7,57’lik bölümü bu dönemde yüzde 49,92 artış yaşanan konuttan, yüzde 6,83’lük bölümü yıllık artışı yüzde 27,44 olan gıdadan, yüzde 4,55’i de son bir yılda yüzde 29,23 artış yaşanan ulaştırmadan geldi.
SSK, BAĞ-KUR’luya yüzde 11,20, memur ve emeklisine yüzde 17,55
Bu arada memur maaşı ve emekli aylıklartışlarında baz alınan altı aylık enflasyonun beş aylık kısmı da belli oldu. SSK ve BAĞ-KUR emeklileri TÜFE’de temmuz-kasım döneminde yüzde 11,20 olarak gerçekleşen enflasyon kadar bir artışı şimdiden hakketti. Memurlar ve memur emeklileri için de 2025 ikinci yarı için aldıkları yüzde 5’lik toplu sözleşme zammı ile aradaki marj dolayısıyla yüzde 5,9’luk bir enflasyon farkı oluştu.
Bu fark, memur ve emeklilerinin yüzde 11’lik 2026 ilk yarı zammına eklendiğinde bu kesimin ocak ayı artış oranı kasım itibarıyla yüzde 17,55 oldu. Aralık ayı enflasyonu ile birlikte bu oranlar değişecek. Son ayda eksi enflasyon seçeneği dışında artışlar bu oranların altında olmayacak, enflasyon sıfır bile olsa 2026 başında en az bu kadar zam alınacak. Ancak seyyanen zam, refah payı gibi beklentiler karşılanmazsa, bu oranlar, aylıkları açlık sınırının altında kalan emeklilerin alım gücünü artırmada yetersiz kalacak.
