Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının emeklilik yolları (Güncel ve detaylı rehber)
1.Yurt dışı borçlanması (3201 sayılı Kanun)
-Yurtdışında çalışan veya ev kadını olan Türk vatandaşları, yurtdışında geçirdikleri süreleri Türkiye’de borçlanabilirler.
-Borçlanılan gün sayısı kadar Türkiye’de hizmet kazanılır.
-Ağustos 2019 öncesi: Borçlanma, kişinin Türkiye’deki son sigortalılık statüsüne sayılıyordu (SSK, Bağkur, Emekli Sandığı).
-Ağustos 2019 sonrası: Tüm borçlanmalar Bağkur (4B) statüsüne sayılmaktadır.
2.Borçlanma prim tutarı
-Günlük prim = Brüt asgari ücret × %45 ÷ 30
-En az ödeme ≈ 390 TL / gün (asgari ücret esas alınarak).
-İsteyen, asgari ücretin 7,5 katına kadar prim ödeyebilir, bu durumda günlük en üst ödenecek tutar2.925 TL’ye kadar ödenebilir.
-İstediği kadar gün borçlanabilir (örneğin 360 gün, 5400 gün, 7200 gün vb.).
3.İşe başlama tarihi uygulaması
-Akit ülkeler listesi (Almanya, Fransa, Hollanda, İsviçre, Belçika, Avusturya vb.) ile Türkiye’nin yaptığı sosyal güvenlik anlaşmalarına göre:
-Bu ülkelerde ilk defa çalışmaya başlama tarihi, Türkiye’de ilk işe başlama tarihi olarak kabul edilir.
-Bu hak, özellikle SSK’dan emekli olmak isteyenler için önemlidir.
-Önemli ayrım:
-Eğer kişi SSK’dan emekli olmak istiyorsa Bu ülkelerdeki ilk sigortalılık tarihi Türkiye’de ilk sigorta girişi sayılır.
-Eğer kişi Bağkur’dan emekli olacaksa Yurt dışı işe başlama tarihi kabul edilmez. Sadece yaptığı borçlanma kadar işe başlama tarihi geri gider.
-Örneğin: 2025’te 20 yıllık (7200 gün) borçlanma yapan kadının işe başlama tarihi 2005’e çekilir.
-Ancak Almanya, Fransa vb. anlaşmalı ülkelerde işe başlama tarihi varsa Son -261 günü Türkiye’de SSK’dan tamamlarsa SSK emekliliği mümkün olur.
-Bağkur emekliliğinde anlaşmalı ülke başlangıcı dikkate alınmaz, ancak dava açarak mahkeme yoluyla başlangıcın Türkiye’den kabulü sağlanabilir.
4.Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)
-Türkiye’de sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 öncesi olanlar, gerekli gün ve prim şartını borçlanarak tamamladıklarında EYT kapsamında yaş şartı olmadan emekli olabilirler.
-Yurtdışı sigorta başlangıç tarihi, anlaşmalı ülkelerde (örneğin Almanya) Türkiye’deki ilk işe giriş sayıldığı için EYT hakkı doğurabilir.
Ayrıca Türkiye’de sigorta başlangıcı olup öncesinde yurtdışında bulunanlar yurtdışı borçlanması yaparak, işe başlama tarihlerini 8/9/1999 öncesine çekerek ETY’li olabilirler.
5.Yurt dışında isteğe bağlı sigorta
-Genel kural: Yurt dışında çalışanlar isteğe bağlı prim ödeyemez. İngiltere hariç
-Çalışmayanlar (ev kadını, işsiz, öğrenci vb.): Türkiye’de isteğe bağlı sigorta yapabilir.
-İstisna ülkeler:
-Fransa, İsveç, İsviçre: Çalışmıyorlarsa isteğe bağlı sigorta ödeyebilirler.
-İngiltere: Çalışsalar dahi isteğe bağlı sigorta ödeyebilirler.
-Diğer ülkelerde çalışanlar: İsteğe bağlı sigorta mümkün değildir.
6. Türkiye’den sigortalı gösterme yasağı
-Yurtdışında iken kendisini Türkiye’de çalışıyor gibi gösterip SSK primi yatıramaz Bu sahte sigortalılık sayılır ve iptal edilir.
7.Türkiye’de Bağkur sigortalılığı
-Yurt dışında yaşayan kişi Türkiye’de şahıs firması açıp fiilen çalışmadığı halde Bağkur primi ödeyemez.
-Ancak Türkiye’de şirket ortağı olursa Bağkur primi ödeyebilir.
-Anlaşmalı ülke dışında yaşayan Türk vatandaşları da şirket ortaklığı üzerinden Bağkur primi yatırabilir.
8.Özet yollar
1.Yurt dışı borçlanması Prim günlerini borçlanarak Türkiye’de emeklilik.
2.EYT Yurt dışı sigorta başlangıcı sayesinde erken emeklilik hakkı.
3.İsteğe Bağlı Sigorta Sadece belirli ülkelerde (İsveç, İsviçre, Fransa, İngiltere).
4.Şirket ortaklığı Bağkur üzerinden prim ödeyerek emeklilik.
5.Dava yolu Bağkur emekliliğinde yurtdışı başlangıcını Türkiye’de saydırmak için açılabilecek davalar.
Yani “hangi ülkede işe başladığı, hangi statüden emekli olacağı ve borçlanmayı ne zaman yaptığı” yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının emeklilik yolunu belirliyor. Önemli uyarı: Emeklilik için prim gün şartını tamamlamak için 1 gün dahi yurtdışı borçlanması yaparak emekli olmak isteyenlerin, emekli olabilmeleri için yurtdışında çalışmıyor, sosyal yardım ve işsizlik maaşı almıyor olması gerekir.
