29 °C

Geçmişin dünyasında bir gün TEOS

Anadolu'nun dört bir yanı tarihin sırlarını bugüne fısıldayan antik kentlerle dolu... İşte bugün onlardan birini, bir zamanlar hem ticaretiyle hem de sanatıyla öne çıkan Teos'u geziyoruz...

Geçmişin dünyasında bir gün TEOS

Nermin SAYIN

Haziran büyüsü sarmış dört bir yanı. Bembeyaz bulutlar ve denizlerin en havai ruhlusu Ege, Sığacık’ta (Seferihisar, İzmir) kol kola girmişler âdeta, bir günlük seyahatimizi tam bir şenliğe çevirmek için. “Mazinin kapısı”na geldiğimizde “şenlik” bitiyor mu, yoksa yeni mi başlıyor, aklım karışıyor bir an. “Teos” dedikleri zaman makinesinin bana sunacaklarına hazırım; heyecanlıyım, merakla giriyorum bir vakitler görkemli bir surun çevrelediği 65 hektarlık İonia kent devletine. Kulak kesildim Teos, fısıldayacaklarından ilham almak üzere!

Bin yıllar arasında gezinti

Birbiri ardına öğrendiklerimle beklentilerimin hiç de boşuna olmadığını kanıtlıyor tarihi İ. Ö. 1000 yılına uzanan kent bana... Dionysos Tapınağı'ndaki kazılara destek veren İş Bankası’nın misafiri olarak geldiğimiz Teos'ta, kazı başkanı Prof. Dr. Musa Kadıoğlu’nun peşine düşüyor, onun anlattıklarıyla âdeta bin yıllar arasında gidip geliyorum tüm gün boyunca... Kadıoğlu'ndan İonia Bölgesi’nin 12 kentinden biri olan Teos’ta bir vakitler iki limanının bulunduğunu ve ticari ilişkilerinin taa Eski Mısır’a kadar uzandığını öğreniyorum. Bir de antik mermer ocaklarının varlığını ve yöreye özgü Africano ile Teos Grisi mermerlerinin şıklığını. Kalıntılarını incelediğimiz Güney Liman’la oynaşan dalgalar sanki hâlâ o günlerin keşmekeşini fısıldıyor kulaklarıma. Athamas’ın kurduğu kent, bir dönem öyle bir zenginlik seviyesine ulaşmış ki İ.Ö. 494’teki Lade Deniz Savaşı’na 17 gemiyle katılmış meselâ...

Sanatçıların şehri...

Aristoteles’in kütüphanesini satın alan koleksiyoncu Apellikon da buralıymış... Bugün, kaç yüz yaşında olduğu bilinmeyen zeytin ağaçlarıyla süslü Teos. "Apellikon zamanında da böyleydi belki," diyorum içimden, "belki değil, mutlaka!" Onu bu ağaçlardan birine yaslanmış hayal etmem hiç de zor olmuyor. Hayalimde yalnız da değil üstelik: Teos İ.Ö. 3 yüzyılda şair, aktör ve müzisyenlerden oluşan Dionysos Sanatçılar Birliği’nin merkezi olduğuna göre, sohbet edecek birini bulması hiç de zor olmasa gerek. Onları ağacın altında bırakıyor ve Teos'un diğer güzelliklerini keşfetmek üzere yola devam ediyorum...

Ekip, Teos’un verdiği ilhamla iş başında!

Hellenistik dönem kent surunun hâlâ dört kilometresini çevrelediği Teos’ta hayal gücümü ateşleyen bir diğer duraksa Dionysos Tapınağı oluyor. İon düzeninde, üç bölümlü olarak inşa edilen tapınak, bugün süren kazı çalışmalarının da en önemli merkezlerinden. Vitruvius’a göre mimarı Hermogenes olan tapınak, ülkemizdeki en büyük Dionysos tapınaklarındanmış. Bir dönem Roma egemenliğine de giren Teos’ta Tiyatro’nun da, Bouleuterion denen Meclis Binası'nın da kalıntıları en az onun kadar ilham verici. 2010’dan beri Teos’ta çalışan ve kentin ziyaretçi sayısının bu yıl önemli ölçüde arttığını söylerken gözleri parlayan Musa Kadıoğlu'yla ekibi de bu ilhamın şevkiyle donanmışlar. Kadıoğlu bulunan yazıtları heyecanla özetliyor biz konuklara (üstte.) Ekim 2016’da çıkarılan, kira sözleşmesi niteliği taşıyan 2 bin 200 yıllık yazıt da Teos’un kıymetlilerinden...

İş Bankası’ndan antik kentin tarihi mirasına destek

Teos turumuzda Türkiye İş Bankası Kurumsal İletişim Müdürü Bülent Yumuşaker ve İş Sanat Genel Müdürü Zuhal Üreten’le birlikteyiz.

“Kurulduğundan bu yana ekonomik kalkınmanın yanı sıra toplumsal gelişimde de öncü rol üstlenen bankanın, bu çerçevede eğitim, çevre ve kültür sanat alanlarında sosyal sorumluluk projeleri hayata geçirdiğini” belirten Bülent Yumuşaker, şu bilgileri veriyor: “Kültür sanat alanındaki çalışmalarımızın önemli bir başlığını da arkeolojik kazılar oluşturuyor. Yüzyıllarca birçok kültür ve medeniyete ev sahipliği yapan Anadolu’nun kültürel ve tarihsel zenginliğinin gün yüzüne çıkarılması, bu mirasın koruma altına alınarak gelecek nesillere aktarılması, bu konudaki toplumsal bilincin pekiştirilmesi kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarımızda öncelik verdiğimiz hususlar arasında yer alıyor. Gaziantep Zeugma’da, Antalya Patara’da ve Kırşehir Kaman’da devam eden arkeolojik kazılara destek veriyoruz. Bu alandaki desteğe Teos ile bir yenisini daha ekliyoruz. Her kazı alanının, bulunduğu bölge için kalkınma fırsatları barındırdığını da dikkate alacak olursak, çalışmaların bu yönüyle de çok önemli olduğunu düşünüyoruz.”

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap