23 °C

“Verimlilik için sertifikalı tohum üretimine ihtiyacımız var”

TÜRKTOB Başkanı Savaş Akcan, bunun yanında bitkisel üretim sürecinde, verimini ve dolayısıyla üretimini en çok etkileyen girdinin tohum olduğunu söyledi.

“Verimlilik için sertifikalı tohum üretimine ihtiyacımız var”

Baklagillerin, insan beslenmesi için en önemli kültür bitkilerinden biri olduğunu belirten Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Başkanı Savaş Akcan, bunun yanında bitkisel üretim sürecinde, verimini ve dolayısıyla üretimini en çok etkileyen girdinin tohum olduğunu söyledi. Bakliyat sektöründe tohum üretiminde yaşanan sıkıntıların, verimde yüzde 90’a varan kayıp ve kalite standartlarında düşüş meydana getirdiğini vurgulayan Akcan, “Bu sorunlara engel olmak ve bakliyatta verimli son uçlar almak için alınacak önlem, sertifi kalı tohumla üretimdir” dedi.

Baklagillerde çeşit ıslahında ki en büyük amacın verimi artırmak olduğunu dile getiren Savaş Akcan, bunun gerçekleştirilebilmesinin, tarımsal alanlara uygun çeşitlerinin yetiştirilmesi ve bitkilerin agronomik özelliklerinin geliştirilmesi yanında hastalıklara ve böceklere dayanıklı yüksek verimli çeşitlerin elde edilmesiyle mümkün olacağını ifade etti. Tohumluğun hem bitki çeşidi hem de sertifikalı üretim materyali olarak işlev gördüğünü ve bu iki faktör üzerinden üretimde belirleyici olduğunu vurgulayan Akcan, “Bununla beraber, nihai verime katkı bakımından belirli bir tohumluğun çeşit özelliği ağırlıklı öneme sahip. Bu sebeple, çiftçiler tohumluğun çimlenme değeri ve fiziksel safiyetinden önce daima onun çeşit (genetik yapı) özelliğini göz önünde tutarlar” diye konuştu.

Baklagillerin, tohumluk üretimi ile ticari üretiminin birbirine benzemesi ve çoğunun kendine döllenebilmesinden dolayı avantajlı olduğunu ifade eden Savaş Akcan, bu iki özelliğin tohumluk yetiştiriciliğindeki zorlukların sayısını azalttığını söyledi. Bununla birlikte iki üretim metodu arasındaki benzerlikler nedeniyle tane ürünün tohumlukla kolayca karışabileceğini hatırlatan Akcan, aynı zamanda zayıf bir tohumluk ürünün her zaman tane ürün olarak satılabilmesinden dolayı tohumluk yetiştiricisinin gerekli olan dikkati ve özeni göstermede istekli olmayabileceğini belirtti.

“Doğru yöntemle üretilmeyen tohum verimi düşürür”

Bunun yanında baklagillerde tohumluk olarak üretileceği yerlerin mümkün olduğu kadar; çeşidin adapte olduğu, iklim ve toprak şartlarının optimum seviyede olduğu ve tohumluk üretilecek çeşidin ekonomik olarak üretilebileceği yerler olmasının önemli olduğunu vurgulan Savaş Akcan, aynı zamanda tohumluk üretimi için tarla seçileceği zaman, kolay ulaşılabilir olmasının göz önünde bulundurulması gerektiğini bildirdi. Yer seçiminde en temel gereksinimlerinden birisinin de doğru iklim bölgesinde temiz tarlaların seçilmesi olduğunun altını çizen Akcan, doğru yerde ve doğru yöntemle üretilmeyen tohumun verimliliği düşüreceğini kaydetti.


Baklagiller kendine döllenen üreme morfolojisine sahip bitkiler olduğu için çiftçilerin ihtiyaç duyduğu tohumu; kendi üretiminden, komşusundan ya da gıda amaçlı olarak satılan yerlerden temin ettiğini aktaran Savaş Akcan, bu şekilde üretilen tohumluklarda, baklagillerde görülen bakteri ve virüs hastalıkları, çimlenme gücünü kaybetmiş tohumlar, çeşit farklılıkları gibi sakıncaların görüldüğünü belirtti.

Sertifikalı tohum kullanımı her geçen gün artıyor

Öte yandan, kamu araştırma enstitülerinin çeşitlerinin gelişmesiyle ve 2006 yılında 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu çıkmasıyla birlikte 2008 yılında Türkiye Tohumcular Birliği’nin kurulduğunu anlatan Savaş Akcan, bu gelişmenin baklagil tohumculuğunda ilerleme sağladığını ifade etti. Fakat, tüm bu gelişmelere rağmen baklagil tohumculuğunun istenilen seviyede olmadığına dikkat çeken Akcan, şunları kaydetti: “Türkiye’de son yıllarda ortalama olarak 4 milyon dekar nohut, 3 milyon dekar mercimek ve 850 bin dekar kuru fasulye ekimi yapılıyor. Yurtiçindeki nohut, mercimek ve kuru fasulye üreticileri, sertifikalı tohum fiyatlarını yüksek bulmaları nedeniyle kendi üretimleri olan mahsulü tohum olarak kullanıyor. Bu da tohumculuğun istenilen seviyeye ulaşmanın önünde bir engel.”

Son yıllarda üst üste aynı tohumların kullanılması sonucunda bazı hastalıkların yaygınlaşmaya başlaması ve verimlerde düşüş yaşanması nedeniyle sertifikalı tohum kullanımına hızlı bir geçiş görüldüğünü ifade eden Savaş Akcan, “Türkiye’de sertifikalı baklagil tohumu üretimi her geçen gün artıyor. Örneğin; 2008 yılında sadece 127 ton olan nohut tohumu üretimi 31 bin 990 tona, sadece 3 ton olan kuru fasülye tohumu bin 32 tona, yine 2008 yılında 380 ton olan mercimek tohumu üretimi 22 bin tona çıktı. Her yıl sertifikalı olarak yaklaşık 40 bin ton nohut, 29 bin ton mercimek ve 9 bin ton kuru fasulye tohumlarına ihtiyaç var. Tohumculuk sektörü, üç yıllık yenilenme süresine göre mercimek tohumluğu ihtiyacının tamamını, nohut tohumluğu ihtiyacımızın yüzde 81’ni, kuru fasulye tohumluğunun yüzde 21’ini sertifikalı çeşitlerden karşılayabiliyor” şeklinde konuştu.

“Yeni destekleme politikaları geliştirilmeli”

Tohumculuk sektörünün altyapı ve tohum işleme kapasitesinin, talebe bağlı olarak hâlihazırda üretilen sertifikalı tohumluk miktarından daha fazlasını üretecek durumda olduğunu söyleyen Savaş Akcan, “Bu nedenle sertifikalı tohumluk üretimini artırmak için altyapı ve kapasite artırımından ziyade, kaliteyi artıran yatırımlar teşvik edilmeli, sertifikalı tohumluk kullanımının artırılması için yeni destekleme politikaları geliştirilmeli” ifadesini kullandı.

Özellikle yabancı döllenen türlerde gerekli izolasyon mesafelerini sağlayacak arazi temininin önemine vurgu yapan Savaş Akcan, bunun için TİGEM arazilerinin üreticilere kiralanmasındaki kira bedellerinin düşürülmesinin yanında alternatif kamu arazilerinin de uzun süreli ve makul fiyatlarla üreticilere kiralanması ve arazi toplulaştırma çalışmalarının sonuçlandırılmasının çözüm olarak görülebileceğine işaret etti. Diğer yandan organize tarım bölgeleri mevzuatının bir an önce tamamlanıp süs bitkileri, fidan ve tohumculuk faaliyetlerinin hizmetine sunulması gerektiğinin altını çizen Akcan, “Sertifikalı tohumluğun üretimi kadar tanıtımı ve çiftçilerin bu konuda bilinçlendirilmeleri de önem arz ediyor. Özellikle baklagil tohumculuğunda bu hususta, sektör ve kamu kanalıyla yapılacak çiftçi eğitimi ve yayım çalışmalarına ağırlık verilmesinin de çok büyük faydalar sağlayacağı düşünülüyor” dedi.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap