Ayakkabıyı kira yüksek borç ve indirim vurdu!

Ayakkabıcılık sektörünün önemli firmaları konkordato sürecinde yaşama savaşı veriyor. Kurtuluş için rota ihracat…

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Ayakkabı sektörü konkordatolarla baş etmeye çalışıyor. 2 yıllık süreç içinde konkordato ilan eden Hotiç, Yeşil Kundura, Beta Ayakkabı, Eser Ayakkabı gibi firmalara son aylarda Kemal Tanca, Vepa Ayakkabı ve Markapark da eklendi. İç piyasada perakende üretim yapan firmaların yarıdan fazlası konkordato ilan eden firmalar kervanına katıldı. Firmalara göre ise konkordato ilan eden firmaların sektöre oranı üretim ve ciro özelinde yüzde 5'ler civarında yer alıyor ve sektörün durumu bunlara rağmen iyi gidiyor. Şirketlerin konkordato ilan etmesine sebep olan meseleleri ise sektör farklı açılardan yorumladı. Ortak kanı ise bu firmaların hem borçlanmada hem mağazalaşmada hem de indirimde “aşırıya kaçması”.

Ardı ardına açılan perakende mağazalarının bu firmaların konkordato ilan etmesine sebep olduğunu ifade eden Türkiye Ayakkabı Sektörü Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (TASEV) Başkanı Tan Erdoğdu, “AVM'lerde mağaza açılması da konkordatoya giden yolda durumu zorlayıcı koşullardandı” dedi. İflas ve konkordatoların ana sebebinin firmaların öz sermayelerini ayarlamamaları ve büyümeleriyle eş değerli olmaması olduğunu söyleyen İSO Ayakkabı ve Yan Sanayii komite üyesi ve Çetsan Ayakkabı sahibi Hüseyin Çetin, “Konkordato ilan eden bu firmalar girdikleri AVM'lerde 5 yıllık kontrat yapıyorlar, sonra işleri olmuyor ve ardından 1 yıl içinde AVM'den ayrılmak istiyorlar fakat ayrılamıyor. Bu firmaların mağaza sayılarını azaltıp finansal destek bulmaları gerekiyor” diye konuştu.

Son 2 yılda konkordato ilan eden ayakkabı firmaları

Eser Ayakkabı,
Hotiç,
Kemal Tanca, 
İnci, 
Markapark, 
Yeşil Kundura, 
Beta, 
Vepa

“Aşırı indirim yarışı yolu açtı”

Son yıllarda konkordato ilan eden firmaların bu hale düşmelerinin nedeninin birdenbire büyümeleri ve aşırı mağazalaşmaları olduğunu aktaran Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Sabur Endican, “Esas sıkıntı bu mağazaların da yer aldığı AVM’lerin yanlış politikalarıdır. AVM’ler yeni markalara yer vermediler. Bu konkordato ilan eden firmaları zorla kendilerine bağladılar daha sonra onlaroradan çıkamadılar. Bu markaların sıkıntısını yaratanlar da AVM’lerdir” şeklinde konuştu.

Konkordato ilan eden firmaların çok hızlı büyüdüğü dile getiren Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel ise “Kötü durumların nedeni firmaların yetersiz sermaye ile ve piyasa kredileriyle büyümeye çalışmaları. Ayrıca AVM’lerdeki kontratlarını feshedememeleri de bir başka neden” dedi. Konkordato ilan eden firmaların kendi aralarında aşırı yarışa girdiğini aktaran İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Başkanı Mustafa Şenocak, “Mağaza sayılarını gereğinden fazla artırmışlardı. AVM kiraları da etki eden nedenler arasında” diye konuştu. Aşırı indirimin ayakkabı sektörüne konkordatoya giden yolu açtığını ifade eden Erdoğdu ise şunları anlattı: “70+30'lük indirimler vardı. Tüketici indirim olmayan mağazalara adımını atmamaya başladı. Ayakkabı gibi parçaların birbirine entegrasyonu zor olan ürünleri bir araya getirildiği bu ürün bir gömlek kadar değer bulamıyor. Aşırı indirim doğru değil, indirime düzen getirmek gerekiyor. İndirime her firma için eşit şartlar getirmek lazım. Herkes birbiriyle indirim konusunda rekabet edince de finansal yeterlilikler yerine getirilmiyor. AVM mağazaları kapanıyor, kazanamıyorlar.” Yanlış fiyat politikalarının da konkordatoya neden olduğunu aktaran Öncel de “12 ay boyunca indirimli ürün satılıyor, tüketicinin fiyat konusunda güveni kayboldu”dedi. Konkordato ilan eden firmaların suni bir büyüme sağladığını ve kendi öz sermayeleriyle büyüyemediklerini söyleyen Çetin, “Bu firmaların zor duruma düşmelerinin nedeni kurun artmasıyla vadenin daralması ve bu firmaların o vadeli borçları kapatamamasından kaynaklanıyor. Konkordato ilan eden firmaların döviz karşılayamama sorunu da yaşadı. Firmaların istediği kadar kredi çekebilme hakkına sahip olması yanlış . Firmaların keseceği çeke kadar görülebilmeli, kontrol altında olmalı. Kredi Garanti Fonu gibi bir şey oluşturulmalı” önerisinde bulundu.

İhracatta şimdilik iyi seyrediyor

Konkordato ilan eden firmalara üretim yapan firmaların ihracat da yaptığını aktaran İDMİB Başkanı Şenocak, “İhracatçılar da bu durumlardan etkilenebiliyor. Bundan dolayı da zincir mağazaları daha çok ihracata yöneltmek lazım” dedi. Sektörün her yıl Türkiye ortalamasının üzerinde bir ihracat artışı sağladığını kaydeden Erdoğdu ise “Hem Ukrayna krizi hem de uçak krizi öncesi yıllık yüzde 20-25 ihracat artışı vardı. Her şeye rağmen ihracatta durumlar iyi gidiyor. Batı Avrupa'dan Almanya ve İngiltere inanılmaz derecede bir artışla Türkiye’de ayakkabı yaptırmaya başladı. Türkiye’deki ayakkabı işletmelerinin ölçeklerini biraz büyütmeleri durumunda da birçok perakende devi Türkiye'de üretim yapabilir. İşletmelerin bunun için üretim ölçeklerini geliştirmesi gerekiyor. Üreten perakendecilerin Türkiye'de önemli bir ayakkabı üssü oluşturacağını düşünüyorum” diye konuştu. İhracatta durumların iyi olduğunu söyleyen Endican da “Aşağı yukarı bu yılı 1 milyar dolar ihracatla kapatmayı düşünüyoruz” dedi. İhracatta farklı bir formülle büyüdüklerini söyleyen FLO Ayakkabı CEO’su Burak Övünç de "İhracatta temel lokomotifimiz yurtdışında açtığımız mağazalar. Yurtdışında mağaza açıldığında orası sürekli bir ihracat kapısı haline geliyor” diye konuştu.

'Giyim mağazalarının ayakkabı satması sektörü zorluyor'

perakende giyim mağazalarının da ayakkabı satması ayakkabıcıları etkileyen nedenlerden biri oldu, piyasanın en büyük ayakkabı tedarikçilerinden LC Waikiki yılda 14 milyon çift ayakkabı satıyor. Bu durumun ayakkabıcıların satışlarını zorladığını aktaran TASEV Başkanı Tan Erdoğdu, Bu durumla ilgili ne yazık ki bir ölçekleme yok. Bu konuların düzelmesi için öncelikle perakende yasasının düzenlenmesi ve bir an önce hayata geçirilmesini talep ediyoruz. Bununla ilgili bir çalışma yapılmıştı fakat bir türlü nihayete ermedi. Bu yasayla ilgili benim bildiğim birçok firmanın rahatsızlığı var” şeklinde konuştu.

'Saya ithalatı sektörü canlandırır'

Saya ithalatının serbest bırakılması gerekmektiğini söyleyen Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, “Bunun serbest bırakılmasıyla piyasadaki karlılık daha yüksek rakamlara girecektir. Avrupa pazarlarına ithal saya ile çok daha kolay girebiliriz. Biz Çin’den saya ithal ederek ve ürünü son haline getirerek Avrupa pazarlarına çok daha çabuk girebiliriz” diye konuştu.

FLO, fabrikayı büyüttü yabancılarla ilgileniyor

FLO Ayakkabı CEO’su Burak övünç, “Urfa’daki fabrikamızı büyüttük. Bu sene hem FLO hem de In Street markalarımızla yıl sonuna kadar 100’ün üzerinde mağaza açacağız. Yurtdışındaki markalarla ise sürekli satın almalar konusunda ilgileniyoruz fakat şu an için olgunlaşmış bir şey yok” dedi.